ÖHD’li Vedat Ece, hasta tutsaklara dair bir an önce adım atılması gerektiğini belirterek, ‘Meclis bir çalışma yapıp hızlıca adım atarsa içinde bulunduğumuz barış sürecine büyük bir katkısı olur’ dedi
İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) hasta tutsaklara ilişkin raporuna göre cezaevlerinde, 161’i kadın ve bin 251’i erkek olmak üzere toplamda bin 412 hasta tutsak bulunuyor. Barış ve Demokratik Toplum Süreci devam ederken, hasta tutsakların serbest bırakılması için tüm kesimler çeşitli çağrılarda bulunuyor. Ancak hasta tutsakların serbest bırakılması Adli Tıp Kurumu (ATK) raporlarına rağmen engelleniyor.
Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) üyesi Vedat Ece, çok sayıda hasta müvekkili olduğunu söyleyerek, “Metris R Tipi Cezaevi’nde tutuklu bulunan Serdal Yıldırım adli tıp raporlarına rağmen tahliye edilmedi. İnfazı bittikten sonra 1 yıl denetim serbestlik halini de ev hapsi şeklinde halen devam ettirmektedir. Yine bu süreçte tahliye edilmediği için cezaevinde yaşamını yitiren müvekkillerimiz oldu. Mesela Abdulkadir Kuday geçen yıl Metris R Tipi Cezaevi’nde hayatını kaybetti” diye konuştu.
‘ATK’nin yaşam hakkını önceleyen karar vermesi lazım’
Hasta tutsakların ATK raporlarına rağmen “toplum güvenliği” iddiasıyla serbest bırakılmadığını ve son kararı cumhuriyet savcılıklarının verdiğini belirten Vedat Ece, “Son kararı cumhuriyet savcılıklarına bırakan bu kanun maddesinin değişmesi lazım. ATK’nin tarafsız ve yaşam ve sağlık hakkını önceleyen kararlar vermesi lazım. Kanunda kişinin kimliğini, suç tipini aramasın. Bu insan tek başına cezaevinde kalabilir mi, kalamaz mı? Bunun değerlendirilmesi lazım. Meclis Komisyonu da raporunda yaşam hakkına ilişkin genel bütün kişileri içine alan bir düzenleme olması gerektiğini önerdi. Hem yaşam hakkını önceleyin hem de eşitsizliği ortadan kaldırın dedi. Bizim yıllardır söylediğimizi söyledi. Komisyonun önerisi yerine getirilirse somut, infaz eşitsizliğini ortadan kaldıracak bir düzenleme yapılabilir. Ama şu an müvekkillerimizin tabi olduğu infaz yasasına göre bile toplum güvenliği riski emniyetten alınan danışma şeklindeki görüştür. Son karar savcıdadır. Savcı 16 taksim 6’ya göre hastalığı cezaevinde kalmaya yetmeyecek, kendi ihtiyaçları cezaevinde karşılayamayacak her mahpusu bırakabilir” diye konuştu.
‘Müvekkillerimiz ölüm sınırında’
Vedat Ece, “2025 yılının Haziran ayında yapılan 11’inci yargı paketinde özel infaz usulleri getirildi. Yaş durumuna göre, kişinin evde infazı gibi usuller getirildi. Ama bunlara bir şart getirildi. Maddenin sonunda ‘Terör suçları hariç’ denildi ve bu eşitsizliği ortaya koydu. Eğer bu düzenleme eşitsizliği ortadan kaldıracak şekilde yapılsaydı kişilik hakkı, yaşam hakkı, suçu, kimliği ne olursa olsun herkes için bu hakkı önceleyeceğiz denseydi; kişiler hastalığı, yaşı, hamileliği nedeniyle evinde infaz durumunu gerçekleştirebilirdi. Evinden hastaneye gidebilirdi ve hastalığı kötüye gitmezdi. Ama bu da yapılmıyor. Bu durum doğrudan Anayasa’nın 10’uncu maddesine aykırıdır. Bu süreç bu şekilde komisyonun önerisiyle düzeltilebilir. Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ni hızlandıracak, barışa katkı sağlayacak adımların atılmasına dair düzenlemeler yapılmak isteniyorsa bu bayram sonrasına kalmadan hemen bir genelgeyle raporu bulunan ağır hasta mahpuslar hemen bırakılabilir. Rapor olmasa da hastalık durumu bulunan mesela Mehmet Edip Taşar 19 kez anjiyo olmuş, ATK’ye sevk edilmiş. ATK doktoru ‘sen yalan söylüyorsun, rol yapıyorsun’ diyor ve yerlerde sürükleniyor. Yürümeye hali olmadığı için battaniyelerle taşınıyor. Müvekkillerimiz ölüm sınırında” diye belirtti.
Aynı dosyadan 3 tutsağa farklı yasa işletildi
2025’te tutsak Kerim Boran’ın “bunama” ve “hastalık” nedeniyle Cumhurbaşkanı affıyla tahliye edildiğini söyleyen Vedat Ece, “Kerim Boran dosyada tek başına değildi. Boran dosyasında Ferzende Elbi, Ehettin Kaynar da vardı ve onlar da hasta tutsaktı. Kendileriyle 2021 yılında Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde görüşmüştüm. O zaman üçünün de durumu ağırdı. Kerim hiçbir şey duymuyordu, zar zor yazıyla iletişim kurabiliyorduk. Elbi ve Kaynar’ın birçok hastalığı vardı. 2022 yılında Elbi, Karabük Cezaevi’ne sevk edildi ve üçüncü evre kanser teşhisi konuldu. 2 Eylül 2022’de kanser öyle bir hale geldi ki ATK raporuyla tahliye edilmek zorunda kalındı. Ama iki ay sonra hayatını kaybetti. Demek ki tahliye edilebiliyor. Kaynar ise Metris R Tipi Cezaevi’nde tutulmaya devam ediyor. Kaynar’ın da diyabet, KOAH hastalığı gibi birçok hastalığı var. Aynı yaştalar ve aynı suçlamalardan yargılandılar. Yargılandıkları süre boyunca bir yere gitmediler. Biri ölüm sınırında, biri hayatını kaybetti, biri cumhurbaşkanı affıyla tahliye edildi. Affedilen evinde oturuyor ve topluma bir zararı yok” diye belirtti.
‘Sürece katkısı olur’
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin hızlanması için hasta tutsakların eşit bir infazla serbest bırakılması gerektiğini belirten Vedat Ece, bunun de toplumda “cezasızlık” algısının oluşturmayacağını kaydetti. Vedat Ece, “Şu an elzem olarak infazda eşitsizliği belirtecek bütün kanun maddeleri değişmelidir. Denetim serbestlikteki ‘terör suçları hariç’ ibaresi kaldırılmalı, İnfaz Yasası’nın 16 taksim 6’ncı maddesindeki ‘terör suçları hariç, toplum güvenliği’ gibi ibarelerinin kaldırılması lazım. Çünkü bu durumda hiçbir politik mahpus tahliye edilmez. Ama nasıl ‘toplum güvenliği açısından riskler.’ Bu açıklanmıyor. Bu gerekçeli karar hakkının ihlalidir, eşitsizliği de ortaya çıkaran bir düzenlemedir. Meclis komisyonu raporunda da ‘yaşam hakkını önceleyen kanuni düzenlemeler hasta mahpuslar için yapılmalıdır’ diyor. Buna göre de adımlar atılırsa bu açıkladığımız hususlar değerlendirilir ve eşitlik ilkesine özgü kararlar verilir. Barış ve Demokratik Toplum çağrısı birinci yılını dolduruyor. Bir yıldır Meclis çalışıyor ve hepsi bahsettiğimiz hasta mahpuslara ilişkin öneri de uzlaştılar. ‘Eşitlik ilkesine ve yaşam hakkını önceleyen kararların alınması gerekir’ dediler. Bu öneri doğrultusunda Meclis bir çalışma yapıp hızlıca adım atarsa içinde bulunduğumuz barış sürecine büyük bir katkısı olur” dedi.
Habe: Ömer İbrahimoğlu \ MA
