TAJÊ’den Riham Heco, soykırımın ardından Êzidî kadınların ilk örgütlenmesini ve bugün Özerk Yönetim’in her kademesinde nasıl söz sahibi olduklarını anlatırken dünya kadınlarına da ortak mücadele çağrısı yaptı
IŞİD’in Şengal’e saldırısının ardından örgütlenen ve kendi karar mekanizmalarını oluşturarak Şengal’de yeni bir sistem kuran Êzidî kadınlar, bugün siyasetten, ekonomiye kadar birçok alanda yönetimde söz sahibi. TAJÊ Koordinasyon Üyesi Riham Heco, NuJinha’dan Sitî Roz’a verdiği demecin ikinci bölümde Êzidî kadınların örgütlenmelerini anlattı. “Oluşan ilk kadın meclisi bizde büyük bir heyecan yarattı” diyen Riham Heco, 2015’te ilk kadın meclislerini oluşturduklarını söyledi. “Kadın meclisi oluştuğunda Şengal IŞİD’in ablukasındaydı” diyen Heco, “Bir tek insanlık koridoru açıktı. Şengal’in Serdeşt’inde yani dağlarında 15 kişilik bir kadın meclisi oluştu. Meclisi anneler kurdu. Meclis oluştuğunda Êzidî kadınlar çok kötü bir durumdaydı. Bir ferman yaşanmıştı ve binlerce kadın IŞİD’in eline geçmiş, eşini, çocuğunu, annesi-babasını, köyünü, evini kaybetmişlerdi” sözlerini ifade etti.
Meclisin ilk olarak aileleri ziyaret ettiğini ve kadınlara psikolojik destek sunduğunu söyleyen Riham Heco, dışardan doktorlar getirttiklerini ancak Irak ve Federe Kürdistan Yönetimi’nin kendilerine yardımcı olmadığını vurguladığı.
‘Erkekler kadınları istemedi’
Kadın meclisinin daha sonra Xanesor ve Borik köylerinde de oluştuğunu dile getiren Riham Heco, meclislerin oluşturulmasının kolay olmadığına dikkati çekti: “Toplum, özellikle erkekler, kadınların yönetimde, meclislerde yer almasını istemiyordu ve buna karşı çıkıyordu. Bunun için kadın hareketi Şengal’deki her gelişimi için attığı adımda ciddi zorlanmalar yaşadı. Özerk meclisin yönetim sistemi eşbaşkanlık üzerine oluştu. Erkekler kadınların onlarla eşit düzeyde görev almalarını kabul etmiyorlardı. O güne kadar tek başına karar alan erkekler karar alma mercilerini kadınlarla paylaşmak istemedi. Buna karşı kadın meclisinin verdiği büyük bir mücadele oldu. Mücadele biz kadınları geliştirdi ve bugün kadın hareketi Demokratik Özerk Şengal Sistemi’ne öncülük yapıyor.”
TAJÊ ilan edildi
IŞİD’e karşı verilen mücadelenin büyümesi ile birlikte özgürleşen alanların da çoğaldığını belirten Riham Heco, bu durumunla birlikte kadınların çalışma alanlarının da genişlediğini belirtti. Kadın meclislerinin yapacağı işlerin her geçen gün arrtığını ve bunun üzerine kadınların kongre kararı aldığını anlatan Heco, “Kadın meclisi, kadın hareketi oldu” dedi. Diplomasi, eğitim, kültür-sanat, ekonomi, savunma ve birçok alanda kendini yeni baştan ele alan kadınların program tüzüğünü de kadın hareketi formatında düzenlediğine işaret eden Heco, “2016’da Tevgera Azadiya Jinen Êzidî’nin (TAJÊ) ilanı yapıldı. TAJÊ’ye bağlı her köyde kadın meclisleri oluşturuldu” dedi.
Kadınlar ilk silah eğitimi aldırlar
Kadın hareketinin öncelikle eğitimi gündemine aldığını ve ilk oluşan eğitim çalışmalarının da silah eğitimleri üzerine olduğunu söyleyen Heco sözlerine şöyle devam etti: “Meclisler bünyesinde her yıl açık eğitim çalışmaları yapıldı. 2016’da Şehit Binevş Agal Akademisi açılarak kadınların fikirsel gelişimine ağırlık verildi. Akademi açıldığı günden bugüne 64 eğitim devresini tamamladı.”
Kadınların birçok projesi var
Yine ekonomi alanında da çalışmalar yürüttüklerini ve kadınların babaya, ağabeye kocaya ve hayatına giren tüm erkeklere muhtaç bir biçimde yaşamaması için yan yana geldiğini ifade etti. Heco, “Bugün bize gelen birçok projeyi destekliyoruz ve kadın hareketi olarak ta kadınların önüne koyduğumuz birçok ekonomi projesi var. Bizim hedefimizde kadınlar için ekonomi komünleri, atölyeler ve kadınların sosyalleşmelerine yardımcı olacak alanlara açılım sağlamaktır” dedi.
‘Yükümüz ağır, birlikte taşıyalım’
Heco ,sözlerini dünya kadınlarına çağrı yaparak tamamladı: “Êzidî kadınları birçok şey yaşadı ama paylaşamadı. Paylaşmakta zorlandı ya da paylaşmak için zemin bulamadı. Kadın hareketi Êzidî kadınların yaşadıklarını bölgeye ve dünyaya taşırmak için diplomasiye önem verdi. Kadın hareketi diplomasi komitesi üzerinden dünyanın hemen hemen her yerine ulaşabiliyor ve Ezidi kadınların yaşamış olduklarını aktarıyor ve ortak çözümler arıyor. Özellikle Iraklı kadınlarla mücadelemizi ortaklaştırmak istiyoruz. Bizim yürüttüğümüz mücadelenin yükü çok ağır, bunu biz tek taşıyamayız, dünya kadınları buna ortak olmalı ve birlikte taşımalıyız.”
KADIN SERVİSİ
