Meclis’teki Komisyon’un rapor yazım sürecine dair değerlendirmelerde bulunan DEM Parti Hukuk Komisyonu Eşsözcüsü Sevda Çelik Özbingöl, ‘Raporun içerisinde Sayın Öcalan’ın fiziki özgürlüğüne dair bir düzenleme olmalı’ dedi
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı çağrıyla başlayan süreç devam ediyor. Meclis Komsiyonu’nun İmralı Adası’nda Abdullah Öcalan ile görüşme gerçekleştirmesiyle birlikte süreçte yeni bir aşamaya geçildi. Abdullah Öcalan ile görüşmeden sonra komisyonunun çalışma süresi, 2 ay daha uzatıldı. Komisyon bünyesindeki siyasi partiler, çözüm önerilerini içeren raporlarını da Meclis’e sundu. Komisyondaki partilerin raporlarının içerikleri ise kamuoyunda tartışmalara neden olurken, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM Parti) raporu, Kürt meselesinin tarihsel arka planını, hukuki altyapısını, dil haklarını, yerel yönetimleri, ekonomiyi ve “umut ilkesi”ni kapsayan çok boyutlu bir perspektif sundu.
Yaşanan gelişmelerin ardından yasal düzenlemeler ve “umut ilkesi”ne dair DEM Parti Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonu Eş Sözcüsü Sevda Çelik Özbingöl değerlendirmelerde bulundu. Sevda Çelik Özbingöl, Abdullah Öcalan’ın rolü ve fiziki özgürlüğünün sürecin sağlıklı ilerlemesi için kritik olduğunu ve barış yasalarının bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
‘Çözüm önerileri sunabilecek bir rapor hazırlamalıdır’
Sorunun tarihsel arka planından sonra gelişen süreçle birlikte yeni bir merhaleye gelindiğini ifade eden Sevda Çelik Özbingöl, Meclis Komisyonu’na sunulan raporlara dairde şunları söyledi:
“Şu anda komisyonun nihai raporunu hazırlamasını bekliyoruz. Sürece dair çözüm önerilerini sunan komisyon bileşenlerinin bu döneme ilişkin raporlama yapmaları değerli. Eleştirilerimizin ve beklentilerimizin sürecin ihtiyaçları temelinde olması gerektiğini söyleyebilmemiz gerekiyor. Yoğun görüşme trafiği yaşayan bu komisyon, soruna dair çözüm üretebilecek bir yetkinlikle yol kat etmesi ve ciddi çözüm önerileri sunabilecek bir rapor hazırlamalıdır. Komisyon bileşenlerinin kendi siyasi perspektifleri doğrultusunda değil, aslında bütünlüklü olarak geleceğe dair bir demokratik toplumun inşası üzerinden bir raporlama ve kalıcı bir barışın üzerinde somut önerilerle gelmeleri gerektiğini düşünüyoruz.”
‘Öncelikli olarak barış yasası olarak tabir edilen düzenlemeleri içermelidir’
Komisyonun nihai raporunu hazırlamak için çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Sevda Çelik Özbingöl, “Beklenti elbette ki çatışma ve çözüm örneklerinde oluşan negatif barış sürecinin sona erip pozitif barış sürecine evirildiği dönemde, yasal düzenlemelerin ve toplumsal tüm kesimlerin dahiliyeti temelinde, bir bileşen potansiyeli ve ivmesiyle, kararlılığı ve toplumsal güveni güçlendirecek şekilde, ne bir yavaşlama ne de umut kırılmasına neden olabilecek aksaklıklara mahal vermeden bir bütünlük içinde ilerlemesidir. Bugün komisyondan beklenen öncelikli olarak barış yasası olarak tabir edilen ve gerillanın çatışmalı sürecin sona ermesi üzerinden demokratik siyasetin bileşeni olmasını sağlayacak düzenlemeleri içermesidir. Özellikle negatif barış sürecinden pozitif barış sürecine geçtiğimiz bu dönemde, önceliğimiz silah bırakma sürecinin nasıl işleyeceği, silah taşıyan gerillaların yaşamın içine nasıl dahil edileceği ve demokratik siyasetin bileşeni haline nasıl getirileceği üzerinden yasal düzenlemelerin yapılmasıdır” diye konuştu.
Sevda Çelik Özbingöl, “Raporun içerisinde Sayın Öcalan’ın fiziki özgürlüğüne dair bir düzenlemenin, bir talebin ve raporlamanın nihai sonuca yansıması gerektiğini düşünüyoruz. Çünkü sadece bireysel bir özgürlük hakkı olarak değil. Özellikle Sayın Öcalan’ın kendi özgürlüğünü Kürt halkının özgürlüğünden bağımsız değerlendirmediği bir temelde bugün eğer bir çözüm odaklı çalışma, gelişme ve yasal düzenleme olacaksa bu hem raporlamanın hem de çözümün Sayın Öcalan’ın özgür yaşar, özgür çalışır koşullarının oluşmasından bağımsız ele alınmaması gerektiğini düşünüyoruz. Halkın da sivil toplum alanının da beklentisi elbette ki bu yöndedir. Çünkü özellikle barış sürecine dair ciddi bir güven eksikliği yaşanırken bu güveni tesis edecek güvenli adımlardan bir tanesi de elbette ki Sayın Abdullah Öcalan’ın, yasalarla da desteklenmesi gereken uluslararası yargı kararlarıyla umut hakkının tesis edilebilmesi gerektiği tespitiyle de bir an önce sağlanması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
‘Abdullah Öcalan umut ilkesi uygulanabilir yerde’
Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğünün sürecin dışında da gündemde olduğunu aktaran Sevda Çelik Özbingöl, “Sayın Öcalan ile ilgili düzenleme ve ‘umut ilkesi’ne dair tartışmalar son 1 yıllık Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin dışında da gündemimizde olan bir konuydu. 2014 yılından beri Sayın Abdullah Öcalan ile ilgili özgürlük hakkının kısıtlandığına dair Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı var; sonrasında 2018 yılında ve daha sonrasında da Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nde ele alınan ve ‘umut ilkesi’nin ihlal edildiğine dair de ciddi uluslararası yargı mekanizmaları tarafından yaptırımları içeren ihlal kararları var. Sayın Öcalan zaten şu an itibariyle Türk ceza infaz sistemi açısından ‘umut ilkesi’nin kendisine uygulanması gereken bir yerde” diye belirtti.
‘Umut ilkesi’nden yararlanması gereken çok sayıda ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsünün de bulunduğunu belirten Sevda Çelik Özbingöl, “Bu şekliyle politik ve siyasi yaklaşım ve kaygılar aslında demokratik çözümlerin önünde de engelleri oluşturmaktalar. Türkiye demokratik kamuoyu ‘umut ilkesi’nin tesisine dair negatif bir yerde yer almıyor. Atılacak pozitif ve olumlu adımların aksine ne bir tutum var ne de bir yaklaşım” ifadelerini kullandı.
Barışın dilinin de halkları birbirine çatıştıran koşulları ortadan kaldırılmasına yönelik olması gerektiğini vurgulayan Sevda Çelik Özbingöl, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu noktada karşımıza barışın dili çıkıyor. Bu temelde dil ve yaklaşım çok önemli. Türkiye halklarının ‘umut ilkesi’nin tesisi konusunda da Sayın Öcalan’ın özgürlüğüyle Kürt sorununun barışçıl çözümünü ve Türkiye’nin demokratik değişim, gelişim ve dönüşümüyle paralel değerlendiren bir noktada durduklarını düşünüyorum. Çıkan barış karşıtı cılız söz ve söylemlerin bu kolektif iradenin karşısında da çok zayıf durduğunu bilmek ve görmek gerekiyor. Ancak buna rağmen barış süreçlerinin hassasiyetini, ödenen bedellerin büyüklüğünü gören bir noktadan yaklaşarak, hızlı, hiçbir kaygıya yer vermeden, hiçbir olumsuz gelişmeye yer vermeden seri, kalıcı adımlarla desteklenmesi ve büyütülmesi ve de güçlendirilmesi gerekiyor. Bunu biz önemsiyoruz ki çıkacak raporun da bu odaklı olması gerekiyor.”
Haber: Melik Varol \ MA
