Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü için 2025 yılında da dünyanın birçok merkezinde eylem, etkinlik, miting, yürüyüş, panel, nöbet ve imza kampanyaları düzenlendi
Mahsum Sağlam
Dünya’nın 74 merkezinde Kürtler ve dostları tarafından 10 Ekim 2023’te küresel çapta başlattığı “Abdullah Öcalan’a özgürlük, Kürt sorununa demokratik çözüm” kampanyası ikinci yılını geride bıraktı. 2025 yılı, Abdullah Öcalan’a özgürlük talebiyle bağlantılı küresel kampanya açısından önemli gelişmelere sahne oldu. Yılın başında Abdullah Öcalan’ın İmralı’dan yaptığı tarihi 27 Şubat çağrısı, süreci barış ve demokratik toplum yönünde ivmelendirdi; yıl boyunca çeşitli bölgelerde eylemler, yürüyüşler, mitingler, konferanslar ve mesaj paylaşımları gerçekleşti.
Komploya karşı özgürlük mitingleri
Türkiye ve Kürdistan’da 2 Şubat’ta İstanbul, 8 Şubat’ta Amed ve 9 Şubat’ta Mersin’de “Özgürlük İçin Barış” mitingleri düzenlendi. Abdullah Öcalan’a dönük uluslararası komplonun yıl dönümü olan 15 Şubat’a kadar bir dizi eylem ve etkinlik yapıldı. 15 Şubat’ta birçok kentte kitlesel yürüyüş, açıklama ve etkinliklerle komplo protesto edildi. İstanbul’un Bakırköy ilçesinde bulunan Özgürlük Meydanı ile Amed’de bulunan Şêx Seîd (Dağkapı) Meydanı, kitlesel yürüyüşlerin yapıldığı yerler oldu.
Strasbourg tek yürek oldu
15 Şubat’ta Fransa’nın Strasbourg kentinde Uluslararası Komplo’nun 26’ncı yıl dönümü protesto etmek ve Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğünü talebiyle miting düzenlendi. Mitingde, Kürt sorununun çözümünde Abdullah Öcalan’ın rolüne işaret edilerek, halkı ve hareketi ile bağının kurulması gerektiği kaydedildi. Mitingde konuşan Fransa Yeşiller Partisi Milletvekili Sandra Regol şunları belirtti: “Direnişi destekliyorum. Öcalan özgür olmalı. Öcalan özgür olursa Kürt sorunu çözülebilir.”
Tarihi 27 Şubat çağrısı
Abdullah Öcalan, 27 Şubat’ta “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı” yaptığı tarihi açıklamada PKK’nin silah bırakması ve kendini feshetmesi için kongre toplaması istendi. Çağrı, barış sürecinin temel referansı haline geldi ve dünya çapında yankı buldu.
Kadınlar gününde mesaj
8 Mart 2025 Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nde, Abdullah Öcalan’ın gönderdiği mesaj, DEM Parti’nin Amed İstasyon Meydanı’ndaki mitinginde avukatı Suzan Akipa tarafından Türkçe ve Kürtçe okundu ve çeşitli kentlerdeki 8 Mart etkinliklerinde paylaşıldı.
Mesajın öne çıkan kısımları şöyle: Kadın özgürlüğünün toplumsal dönüşümdeki önemine vurgu yapılarak, “Kadın sorunu Kürt sorunundan daha derin bir sorundur. Kadın özgürlüğü olmadan sosyalizm olmaz. Demokrasi olmadan sosyalizme gidilemez. Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı aynı zamanda kadınlar için de bir rönesanstır. Ortak yaşama inanan ve çağrıma kulak veren kadınları güncellenmiş ve başarmış; Mem û Zîn ve Derweşê Evdî aşkıyla selamlıyor, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nü kutluyorum. Sürekli selam ve sevgilerimle.” Ayrıca bazı etkinliklerde Abdullah Öcalan kadınlara nergis çiçeği gönderdi ve özel selamlar iletti.
Newroz’da Öcalan’ın çağrısı sahiplenildi
Mart ayında, Abdullah Öcalan’dan yeni bir Newroz mesajı gelmedi. Tecrit koşulları nedeniyle İmralı Heyeti’ne izin verilmemesi üzerine, Amed başta olmak üzere Newroz kutlamalarında Abdullah Öcalan’ın doğrudan bir mektubu veya mesajı okunmadı. Bunun yerine, 27 Şubat 2025’te yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı” sahiplenildi, fotoğrafları ve ses kayıtları gösterildi, fiziki özgürlüğü talep edildi. Newroz kutlamaları (“Rêbertiya Azad Civaka Demokratîk” ve “Özgürlük İçin Demokratik Toplum” şiarlarıyla) büyük coşkuyla geçti ve Öcalan’ın Şubat çağrısı esas alındı.
Daha sonra, 31 Mart 2025’te aile görüşmesinde Abdullah Öcalan şu mesajı gönderdi:“Newroz’da halkımızın Barış ve Demokratik Toplum Çağrısını büyük bir coşku ile sahiplenmesini selamlıyorum. Tekrardan halkımızın Newroz’unu ve Ramazan Bayramını kutluyorum.”
4 Nisan’da festival gerçekleşti
Abdullah Öcalan’ın 76’ncı yaş günü dolayısıyla Riha’nın Xelfetî ilçesinde Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde Amara’da festival gerçekleşti. Gençler ve Kadınlar öncülüğünde Amara Mahallesi’ne gerçekleştirilen kitlesel yürüyüşün ardından Önder Apo’nun doğduğu evin bahçesinde 4 Nisan kutlaması gerçekleştirildi.
Özgür yaşamla diyaloglar
TJK-E, “özgürlük” kampanyası kapsamında “Önderlikle Özgür Yaşamla Diyaloglar” şiarıyla Dünya’nın birçok merkezinde eylem ve etkinlikler gerçekleştirdi. Abdullah Öcalan’ın kitapları okundu.
EFFP’den uluslararası çağrı
Avrupa Özgürlük ve Barış Forumu (EFFP), 5 Haziran’da “Öcalan ile görüşmek istiyorum” başlıklı uluslararası bir kampanya başlattı. Kampanya kapsamında, Adalet Bakanlığı’na Abdullah Öcalan’la görüşme talebini içeren resmi başvurular yapıldı. Aynı zamanda bireysel video mesajlar hazırlanarak sosyal medyada paylaşıldı. Akademisyenler, siyasetçiler, sanatçılar, gazeteciler, hukukçular, insan hakları savunucuları ve aktivistler kampanyaya destek vererek Bakanlık’a başvuruda bulundu.
Enternasyonal gençlerden görüşme talebi
Temmuz 2025 tarihinde “Insisting on Freedom” (Özgürlükte Israr) İnisiyatifi adlı gruptan, İtalya, Almanya, Fransa gibi Avrupa ülkelerinden gelen enternasyonal gençler, DEM Parti milletvekilleri eşliğinde Adalet Bakanlığı’na başvuruda bulundu. Bu gençler, Abdullah Öcalan’ın fikirlerinden ilham aldıklarını, barış ve demokratik süreçlere katkı için görüşmek istediklerini belirterek, derhal fiziki özgürlüğünü talep etti.
Arjantin’den 60 imza
21 Ağustos tarihinde Arjantin’de sendika, parti ve insan hakları örgütlerinin destek verdiği “Öcalan ile görüşmek istiyorum” kampanyasında toplanan 60 imza, Türkiye Konsolosluğu’na teslim edilmek istendi, ancak bu talep reddedildi.
Nobel ödüllülerden mektup
2025 yılında Nobel ödüllü isimler tarafından Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne (Committee of Ministers of the Council of Europe) ve diğer uluslararası kurumlara AİHMve CPT ve BM İnsan Hakları Komitesi’ne yönelik bir açık mektup gönderildi.
69 Nobel ödüllü tarafından imzalanan mektup Abdullah Öcalan’ın İmralı Adası’ndaki 25 yıllık tutukluluk koşulları, tecrit uygulamaları ve hak ihlalleri konusundaki derin endişeleri dile getirildi. Mektupta, ilgili kurumların Abdullah Öcalan’ın haklarını korumak için görevlerini yerine getirmesi çağrısı yapıldı. Mektup, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve uluslararası hukuka uyması gerektiğine vurgu yapıldı.
28 Haziran’da Fransa’nın Marsilya kenti Saint Charles Meydanı’nda “Özgür Önderlik ve Özgür Kürdistan” şiarıyla kitlesel bir eylem yapıldı. Enternasyonalistlerinde katıldığı eylemde Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü ve özgür Kürdistan için örgütlenme çağrısı yapıldı.
13 Temmuz’da Latin Amerika’nın birçok ülkesinde çok sayıda tanınmış aktivist 100 kadın, “Abdullah Öcalan ile görüşmek istiyorum” kampanyası kapsamında Adalet Bakanlığı’na mektup gönderdi.
Barış ve Demokratik Toplum Yürüyüşü
Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde 14 Ağustos’ta Amed’de “Barış ve Demokratik Toplum Yürüyüşü” düzenlendi. Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünün haykırıldığı yürüyüşe onbinlerce kişi katıldı.
1 Eylül’de Öcalan’ın dev posteri açıldı
Amed Emek ve Demokrasi Platformu ile Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla yapılan yürüyüşte Abdullah Öcalan’ın fotoğrafının olduğu dev pankart açıldı. DEM Parti Gençlik Meclisi tarafından açılan pankartta “Bijî Serok Apo” yazısı da yer aldı.
Avrupa’da ‘Uzun Yürüyüş’
Kürt ve enternasyonalist gençler, Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü için “Uzun Yürüyüş” gerçekleştirdi. Her yıl düzenlenen yürüyüşün 2025 yılı teması “Özgürlük ve Demokrasi Yürüyüşü” oldu. Yürüyüşe Almanya, Fransa, İsviçre, Hollanda, Belçika gibi birçok Avrupa ülkesinden gençler katıldı. 9 Eylül’de Almanya’nın Köln kentinde başlayan yürüyüş 12 Eylül’de Dortmund’da son buldu.
Meksika’da kadınlardan eylem
Meksika’da Kürt halkıyla dayanışma gösteren 35 kadın, Abdullah Öcalan’a “umut hakkı” tanınması için 2 günlük eylem düzenledi. Kadınlar, Abdullah Öcalan’a dair duygu ve düşüncelerini birer cümle halinde kâğıda döktü, ardından bu ifadeler ortak bir şiirde birleştirildi. Kadınlar ayrıca, üyesi oldukları hareketlerin iletişim kanalları üzerinden, dilekçeyle birlikte bir mail kampanyası başlattı. Ortak şiir ve dilekçe; Meksika’daki Türkiye Büyükelçiliği’ne, Avrupa Konseyi’ne ve Türkiye Adalet Bakanlığı’na gönderdi.
Komitenin Umut İlkesi kararı
AİHM kararlarının uygulanmasını denetleyen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi (AKBK) ‘Umut İlkesi’ne dair 15-17 Eylül 2025 toplantısında ara karar aldı. Türkiye’yi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında “umut hakkı”nı sağlayacak yasal reformları acilen yapması için uyardı. Türkiye’ye, Haziran 2026 sonuna kadar alınan tedbirler hakkında bilgi vermesini talep etti. Kararda Türkiye’de kurulan Meclis Komisyonuna atıf yaparak ilerleme beklediğini belirtti. Türkiye, Haziran 2025’te sunduğu eylem planında “umut hakkı”nı tanımayacağını beyan etti ve bu cezaları “istisna” olarak savundu. Komite, bu tutumu eleştirdi ve reform çağrısını yineledi. Bu süreç, AİHM kararlarının bağlayıcı olması nedeniyle Türkiye için uluslararası yükümlülük taşıyor. Bu konuda henüz somut bir yasal değişiklik yapılmadı.
Strasbourg’ta 5 günlük eylem
15 Eylül’de KCDK-E ve TJK-E’nin çağrısıyla AK önünde Kürt halkı ve dostlarının katıldığı kitlesel miting düzenlendi. AKBK Türkiye’ye “Umut Hakkı”na dair karar alırken, Strasbourg’ta beş gün süren kapsamlı eylem ve etkinlikler yapıldı. Kürt kurumları ve sivil toplum örgütleri Avrupa Konseyi (AK) önünde kitlesel eylemlerle seslerini duyurmaya çalıştı. 16-19 Eylül tarihleri arasında 150 kişilik bir grupla nöbet eylemi gerçekleştirildi. Ayrıca Strasbourg şehir merkezinde, AK ve CPT önlerinde bildiriler dağıtıldı, konserler ve paneller organize edildi.
‘Öcalan İçin Bir Yer’ kampanyası
Arjantinli sanatçı Federico Racca’nın öncülüğünde bir grup sanatçı, “Abdullah Öcalan’a Özgürlük, Kürt Halkına Siyasi Statü” hamlesine destek vermek amacıyla Instagram üzerinden bir dijital medya kampanyası başlattı. “Öcalan İçin Bir Yer” adını taşıyan kampanyaya, dünya genelinde tanınmış birçok aktivist, akademisyen ve halk öncüsü video paylaşarak destek verdi.
İstanbul, Amed ve Êlih’te miting
Uluslararası komplonun startının verildiği 9 Ekim 1998 tarihinin yıl dönümünde birçok kentte açıklama yapıldı. İstanbul ve Amed’de “Özgür Önderlikle Özgür Topluma” şiarıyla yürüyüş yapıldı. 12 Ekim’de ise Êlih’te (Batman) “Demokratik toplum ve özgürlük” şiarıyla “Özürlük Mitingi” düzenlendi.
Gençler Öcalan için yürüdü
18 Ekim tarihinde Demokratik Yurtsever Gençlik Platformu tarafından “Özgürlüğün Önderiyle Özgür Yaşama” şiarıyla yürüyüş gerçekleştirdi. Yürüyüşe Kürdistan ve Türkiye kentlerinden çok sayıda gencin yanı sıra siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcileri katıldı. Amed’in Rêzan (Bağlar) ilçesinde başlayan yürüyüş. Abdullah Öcalan’ın doğduğu Amara köyünde son buldu.
Büyük Köln mitingi
Almanya’nın Köln kentinde 8 Kasım’da “Abdullah Öcalan’a Özgürlük, Kürt Sorununa Siyasi Çözüm” kampanyası kapsamında TJK-E ve KCDK-E öncülüğünde organize edilen yürüyüş ve miting gerçekleştirildi. Avrupa kentlerinden gelen binler Köln’de ’27 Yıllık Tecride Son! Öcalan’a Özgürlük’ şiarıyla yürüdü.
Köln’de üçüncüsü düzenlenen mitinge Abdullah Öcalan gönderdiği mesaj okundu. Abdullah Öcalan’ın mektubunun bir bölümü şöyleydi: “Sizler, yeniden canlanan Barış ve Demokratik Toplum Sürecine umut, cesaret ve kararlılık katıyorsunuz. Avrupa’dan yükselen bu sesi İmralı’dan duyuyor ve bu sesin tüm muhataplara ulaştığını biliyoruz. Çünkü siz, antidemokratik uygulamalara maruz kaldığınız için ülkeden ayrı yaşamak zorunda kalmış insanlar olarak, çözümün ve barışın vicdani gücüsünüz. Her çabanız, kardeşliğe ve özgürlüğe atılmış bir adımdır. İnanıyorum ki, sizin bu iradenizle Kürt halkı ve tüm ezilenler özgür ve demokratik bir geleceğe kavuşacaktır.”
25 Kasım’da kadınlara mesaj
25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü’nde Öcalan’ın kadın özgürlüğü vurgulu mesajı yayımlandı ve çeşitli platformlarda paylaşıldı. Abdullah Öcalan mesajında; “Kadın özgürlüğünü merkeze almayan hiçbir toplumsal özgürlük hamlesi gerçek bir devrim olamaz. Kadın erkek ilişkilerini dehşet buluyorum. Biz kadın özgürlüğünü merkeze alarak ilişkileri çözümledik. Çalışmalarımızın büyük bölümünü kadın çalışmaları oluşturmaktadır. Biz kadın özgürlüğünü engelleyen, kadını her şeyiyle köleleştiren erkek egemenliğini derinlemesine çözümledik. Özgürlük sosyolojisini geliştirdik. Kadın olmanın zor olduğu, kurtuluşun kolay olmadığı ortada ama kadınlar buna cesaret etmek durumundadır. İnsanlığın sırtına saplanmış erkek egemenliği hançerini çıkartıp eşit, özgür ve demokratik bir yaşamı inşa etmenin öncülüğünü yapmalıdır” dedi.
Uluslararası konferans
DEM Parti öncülüğünde “Uluslararası Barış ve Demokratik Toplum Konferansı” gerçekleştirildi; Abdullah Öcalan’ın yeni mesajı okundu ve demokratik entegrasyon ilkeleri tartışıldı. Konferansın etkileri ve Abdullah Öcalan’ın sosyalizm üzerine düşünceleri sol sosyalist çevrelerce tartışılmaya devam ediliyor.
Rojava’da kadınlar Öcalan için yürüdü
20 Aralık’ta Kuzey ve Doğu Suriye’nin Cizîr kantonuna bağlı Tirbespiyê, Amûdê, Til Hemîs ve Qamişlo kentinde Kongra Star’ın öncülüğünde “Komünal Ruh ve Demokratik Toplumla, Önder Apo ile Birlikte Özgür Yaşayacağız” sloganıyla kitlesel bir yürüyüş gerçekleştirildi.
İmza kampanyası
“Abdullah Öcalan ile Görüşmek İçin Uluslararası Komite” adına Abbas Manosuran tarafından “change.org” sitesinde başlatılan imza kampanyasında Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü talep edildi. İmza kampanyasında şu sözlere yer verildi: “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Vinter ve Diğerleri/Birleşik Krallık davasında verdiği ve Birleşmiş Milletler tarafından tanınan umut hakkına dayanan bu dilekçe, evrensel umut hakkını desteklemek, insan onurunu savunmak ve Yüksek Güvenlikli İmralı Cezaevi’nde 27 yıldan fazla bir süredir ağır tecrit altında tutulan Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünü talep etmek amacıyla yayınlanmıştır. Bu uzun süreli tecrit, temel insan haklarının ve uluslararası hukuk standartlarının ciddi bir ihlali niteliğindedir.
Sürece destek mesajları
Dünya’ca bilinen birçok düşünür, filozof, akademisyen, bilim insanı ve siyasetçi yıl içinde farklı tarihlerde DEM Parti’ye gönderdikleri mesajlarla ‘Barış ve Demokratik Toplum” çağrısını desteklediklerini belirttiler.
Nöbet eylemleri sürdü
Ayrıca yıl boyunca Cenevre, Strasbourg, Köln, Mexmûr Kampı, gibi merkezlerde nöbet ve eylemleri, Kuzey ve Doğu Suriye bölgeleri, Latin Amerika ve diğer kıtalarda imza kampanyaları, panel, konferans ve kültürel etkinlikler sürdü. Kampanya, Öcalan’ın fiziki özgürlüğü, tecridin sona ermesi ve Kürt sorununun demokratik çözümü taleplerini merkeze aldı; barış süreciyle iç içe evirildi.
Kürtler ve dostları Umut ilkesi’nin 2026 yılında hayata geçmesini beklerken Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğünü gerçekleştirecekleri yıl olarak belirlerken, 4 Ocak’ta Amed’de düzenleyecekleri büyük “Umut ve Özgürlük” mitingiyle yeni yıla girecekler.
