İdare hukukçusu Prof. Dr. Metin Günday yeni rejimin “uyum” adına denge ve denetim mekanizmalarını ortadan kaldırdığını belirtti, cumhurbaşkanının sınırsız yetkilerle donatılmasını ise “kararnameler KHK’lara rahmet okutacaktır” dedi.
İdare hukukçusu Prof. Dr. Metin Günday, Gazete Duvar’dan İrfan Aktan’ın seçimin ardından geçilen yeni sistemin nasıl işleyeceğine dair sorularını yanıtladı.
Yeni sistemin isminin bile yapısıyla ilgisi olmadığını söyleyen Günday, “Sistemin kendisiyle adı arasında bir uyum yok. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi diyorsunuz ama bu sistemde hükümet yok ki” dedi.
‘Hükümet yok’
Kabineye ilişkin de konuşan Günday, ortada bir kabine olmadığını, atanmış bakanlar olduğunu onların da bir araya gelip kurul halinde karar verme yetkilerinin olmadığını söyledi. Yeni sistemde yürütme yetkisi ve görevinin tek başına Cumhurbaşkanı’nda olduğunu belirten Günday, şunları söyledi: “16 bakan bir lokantada veya kır bahçesinde toplanıp memleket meselelerini görüşebilirler ama bunun hukuken hiçbir hükmü, değeri yok. Dolayısıyla bir kere
‘Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ kavramından ‘hükümet’ sözcüğünü atalım. Geriye kalıyor ‘cumhurbaşkanlığı sistemi’ kavramı ama ortada cumhurbaşkanlığı da yok.”
‘Saddam usulü başkanlık’
Yeni sistemi “Saddam yahut Suriye’deki Baas usulü bir başkanlık sistemi” olarak nitelendiren Günday, şu değerlendirmede bulundu: “Çünkü cumhurbaşkanı aynı zamanda bir partinin başkanı. Tayyip Bey “bana başkanım diyeceksiniz” sözüyle doğruyu söylemiş. Çünkü kendisi hakikaten başkan veya eski tabirle reis konumunda. Yürütme yetkisi tamamen kendisi tarafından, denetimsiz bir biçimde kullanılıyor ve bakanlar onun sadece sekreterleri aslında. Kendi politikasına uymayan veya engel çıkartabilecek bir bakanı derhal görevden alabilir.”
‘KHK’lere rahmet okutacak’
Yeni sistemle cumhurbaşkanına verilen kararname çıkartma yetkisine de değinen Günday, bu kararnamelerin OHAL KHK’lerine “rahmet okutacağını” söyledi. Günday şunları belirtti: “16 Nisan’daki değişiklikle cumhurbaşkanına, yürütme yetkisiyle ilgili kararname çıkarma yetkisi verildi. Bu bizim hukuk sistemimize ilk defa giriyor. Bu kararnameler KHK’lara rahmet okutacaktır. Bu kararnamelerde temel hak ve özgürlükler, siyasi hak ve ödevler, Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülmüş olan konular düzenlenemez deniyor. Keza meclis aynı konuda bir kanun çıkartırsa, daha önce çıkmış cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir deniyor. Ama akabinde ‘şu, şu konular cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir’ deniyor.”
