Kürt sorununun çözümünün konuşulduğu 2013 döneminde, yolsuzluk algısında 50 puan yükselen Türkiye, Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün 2025 verilerinde, 31 puanla ülke sıralamasında 17 basamak geriledi
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün yayımladığı 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI) sonuçlarına göre, Türkiye 31 puan alarak, 182 ülke sıralamasında 124’e geriledi. Örgütün 2024 endeksinde Türkiye’nin puanı 34, sırası 107 idi. Buna göre son bir yılda Türkiye yolsuzluk algısında 3 puan kaybederek 17 basamak geriledi.
Yolsuzluk Algı Endeksi 2025 yılında 182 ülkeyi kamu sektörü yolsuzluğuna göre sıralıyor. Endekste yolsuzluk, 0 ila 100 arasında derecelendirilirken 0 yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 ise tamamıyla yolsuzluktan arınmış, temiz bir kamu sektörüne işaret ediyor.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü raporunda 50 ülkenin 2012’den bu yana endekste kayda değer biçimde gerilediğine işaret edilerek en sert düşüşlerin yaşandığı ülkeler Türkiye (31 puan), Macaristan (40 puan) ve Nikaragua (14 puan) olarak sıralandı. Endekste Türkiye ile aynı puanı alan ülkeler, Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan oldu.
2013’te en yüksek seviyedeydi
Türkiye’nin puanı 2013’te yani Kürt meselesinin çözümü kapsamında başlatılan süreçte 50 puan ile tüm zamanların en yüksek seviyesine yükselmişti. Ancak bu tarihten sonra bu alanda gerileme başladı. Türkiye 2025’te aldığı 31 puan ile 2013 skorunun 19 puan altında kaldı. Türkiye’nin skoru 2014’te 45, 2015’te 42, 2016’da 41 puana geriledi. Buna göre Türkiye’nin skorunda son 10 yılda 10 puanlık düşüş yaşandı. 2020’de 40 puan, 2021’de 38, 2022’de 36 puan alan Türkiye’nin 2023 ve 2024 endekslerinde puanı değişmeyerek 34 olmuştu. Ancak Türkiye 2024’te 34 puanda kalsa da 115’inci sıradan 107’nci sıraya yükselmişti. Bu durum, listede daha önce Türkiye’nin önünde olan Belarus, Bosna Hersek, Mısır, Tayland, Panama, Nepal, Cezayir, Sierra Leone gibi ülkelerin puan düşüşünden kaynaklanmıştı. Endeksin 2025 sonuçlarına göre bu ülkelerin Mısır hariç hepsi puanlarını yükselterek Türkiye’nin önüne geçti ya da Belarus gibi Türkiye ile aynı puanı aldı.
Türkiye’nin gerisinde olup ilerisine geçen ülkeler
2024’te Türkiye’nin gerisinde olup 2025’te önüne geçen diğer ülkeler ise şöyle: Togo, Filipinler, El Salvador, Angola, Ekvador, Laos, Sri Lanka.
Brezilya ve Malavi ise 2024’te Türkiye ile aynı puandayken 2025’te daha ön sıralara geçmiş durumda. Moğolistan, Cibuti ve Özbekistan da 2024’te Türkiye’nin gerisindeyken 2025’te Türkiye ile aynı puanı aldı.
Yolsuzluk savaşla paralellik gösteriyor
Bu veriler aslında Türkiye’de yolsuzluğun Kürtlere karşı savaşın derinleştirilmesi ile de parallelik gösteriyor. Türkiye’de yolsuzluk algısındaki kalıcı ve kesintisiz düşüş 2015’ten itibaren Kürt meselesinde izlenen savaş ve güvenlik merkezli politikanın derinleşmesiyle doğrudan örtüşmektedir.
Güvenlik harcamalarının hızla artması, olağanüstü yetkilerin kalıcılaşması, denetim mekanizmalarının zayıflatılması ve “milli güvenlik” gerekçesiyle şeffaflığın ortadan kalkması, kamu kaynaklarının kullanımında hesap verebilirliği aşındırmıştır.
Bu süreçte Türkiye’nin Yolsuzluk Algı Endeksi puanı 2013’teki 50 seviyesinden 2025’te 31’e gerileyerek 19 puanlık tarihsel bir kayıp yaşamış; bu düşüş geçici değil, savaş siyasetiyle paralel ilerleyen yapısal bir bozulmaya dönüşmüştür.
Kaynak: MA
