ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘İran’ı yok etme’ tehdidiyle verdiği ültimatomun sonuna yaklaşılırken, Tahran’ın Pakistan’ın arabuluculuğunda gündeme gelen ateşkes önerisini reddettiği iddia edildi
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik tehditlerini sertleştirerek, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmaması halinde ülkenin kritik altyapılarının vurulacağını açıkladı. İran ise Washington’un ültimatomuna görünürde kulak asmayarak geri adım atmadı.
Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada, daha önce tanıdığı süreyi salı günü Washington saatiyle 20.00’ye (çarşamba 00.00 GMT) kadar uzattığını belirtti. ABD Başkanı, İran’ın geri adım atmaması halinde enerji santralleri ve köprülerin hedef alınabileceğini söyledi.
“Bütün ülke bir gecede yok olabilir” diyen Trump, tehdidin dozunu daha da yükseltti.
Hürmüz Boğazı yeniden savaşın merkezinde
İran’a yönelik baskının merkezinde, küresel petrol sevkiyatı açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı bulunuyor. Körfez’de yer alan ve dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu deniz hattı, savaşın en stratejik başlıklarından biri haline geldi.
Trump yönetimi, İran’dan boğazdaki geçişlerin yeniden güvence altına alınmasını isterken, Tahran bunu kendi güvenlik ve bölgesel talepleriyle ilişkilendiriyor.
İran ordusu ise ABD Başkanı’nın açıklamalarını “kibirli bir söylem” olarak niteledi. İranlı askeri sözcü, bu tür tehditlerin operasyonları üzerinde “hiçbir etkisi olmayacağını” savundu.
Tahran’dan BM’ye mektup: Uluslararası hukuk çiğneniyor
İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdiği mektupta, ABD’nin sivil altyapıyı hedef alma tehditlerini sert biçimde eleştirdi.
İravani, “Bu tür açık ihlaller karşısında sessizlik ya da eylemsizlik, uluslararası hukukun bütünlüğünü ciddi biçimde zedeler” ifadelerini kullandı. İranlı diplomat, söz konusu tehditlerin “bölgeyi aşan sonuçlar doğurabileceği” uyarısında bulundu.
Fransa: Trump’ın ültimatomu ilk değil
Fransa Dışişleri Bakanı Bakanı Jean-Noël Barrot, FranceInfo’da yaptığı açıklamada “Bu, ABD başkanının verdiği ilk ültimatom değil” diye alaycı bir ifade kullandı. Hürmüz’ün korunması gereken ortak mülk olduğunu ifade eden Barrot, “Sivil altyapılara yönelik her türlü saldırıya karşı çıkıyoruz. Bu, bölgede de geçerli, Ukrayna’da da geçerli” diye ekledi bakan. Barrot, “Buna karşı çıkıyoruz, çünkü bu savaş kurallarına aykırı ve İran’da, bölgede yeni bir tırmanma aşamasına yol açarak dünyayı zararlı bir döngüye sürükleyecektir.” dedi ve şunları ekledi: “Risk, sivil halk ve dünya ekonomisinin, büyük hasara yol açacak sınırsız bir bölgesel çatışmaya tanık olmasıdır.”
İran ateşkes önerisini reddetti iddiası
İran devlet ajansı IRNA, Pakistan’ın arabuluculuğunda gündeme gelen ateşkes önerisinin Tahran tarafından reddedildiğini duyurdu. Haberde, İran’ın ABD ve İsrail’le savaşı sona erdirmeye dönük öneriye olumsuz yanıt verdiği belirtildi.
Ancak Tahran’ın hangi şartlarla masaya oturabileceğine dair bazı talepler de öne çıktı. İran tarafının;
– Bölgedeki çatışmaların sona ermesi,
– Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş için bir protokol oluşturulması,
– Savaş sonrası yeniden inşa süreci,
– İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması gibi başlıkları gündeme getirdiği aktarıldı.
ABD basınından Axios, arabulucuların özellikle Pakistan üzerinden 45 günlük bir ateşkes formülü üzerinde çalıştığını yazdı. Bu plana göre geçici ateşkesin ardından müzakereler başlayacak ve savaşın tamamen sona erdirilmesi hedeflenecekti.
New York Times ise İranlı yetkililere dayandırdığı haberinde, Tahran’ın özellikle bir daha saldırıya uğramama garantisi ve İsrail’in Lübnan’ın güneyinde Hizbullah’a yönelik saldırılarını durdurmasını istediğini belirtti.
Tahran’da yeni patlamalar, İsrail’den yeni saldırı dalgası
Gece saatlerinde İran’ın başkenti Tahran ve çevresinde yeniden şiddetli patlamalar meydana geldi. Yerel haber ajansları, başkentte yeni bombardıman seslerinin duyulduğunu bildirdi.
İsrail ordusu da yaptığı açıklamada, “Tahran ve İran’ın diğer bölgelerindeki altyapılara zarar vermeyi amaçlayan bir saldırı dalgası” düzenlediklerini duyurdu.
Aynı saatlerde İsrail, İran’dan fırlatılan füzeleri engellemek için hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini açıkladı.
İran’da bir sinagog tamamen yıkıldı
İsrail ve ABD ile süren savaşın 39. gününde, Mehr haber ajansı ve Şarq gazetesi, salı sabahı erken saatlerde İsrail ve ABD’nin düzenlediği hava saldırıları sırasında Tahran’daki bir sinagogun “tamamen yıkıldığını” bildirdi.
Ülkede küçük bir Yahudi topluluğu bulunmakla birlikte, bu topluluğun büyük bir kısmı 1979 İslam Devrimi’nin ardından ülkeden kaçmıştı.
İsrail, İranlıları trenle seyahat etmemeleri konusunda uyardı
İsrail ordusu salı sabahı, X platformunda yayınladığı ve İran demiryolu ağına yönelik olası saldırıları ima eden bir mesajda, “Sevgili vatandaşlar, güvenliğiniz için, şu andan itibaren İran saatiyle 21:00’e kadar ülke genelinde trenleri kullanmaktan veya trenle seyahat etmekten kaçınmanızı rica ediyoruz” dedi. Mesajda, “Trenlerde ve demiryolu hatlarının yakınında bulunmanız hayatınızı tehlikeye atmaktadır” ifadesi de yer aldı.
28 Şubat’ta İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik bombardımanlarıyla başlayan savaş, Ortadoğu genelinde yıkıcı bir tablo yarattı. Çatışmalarda çoğu İran ve Lübnan’da olmak üzere binlerce kişi yaşamını yitirdi.
Savaşın giderek daha fazla sivil yaşamı hedef alması uluslararası kaygıları artırırken, Trump ise sivil altyapının vurulmasının savaş suçu olup olmadığı yönündeki sorulara aldırış etmedi.
ABD Başkanı, “Savaş suçu olan şey, İran’ın nükleer silah sahibi olmasına izin vermektir” diyerek olası yıkıcı saldırıları savundu.
BM Güvenlik Konseyi Hürmüz için toplanıyor
Diplomasi cephesinde ise gözler Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne çevrildi. Konseyin salı günü, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin bir karar tasarısını oylaması bekleniyor.
Tasarıyı sunan Bahreyn, ilk metne göre daha yumuşatılmış bir içerik hazırladı. İlk versiyonda, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılması halinde, boğazı açmak için güç kullanımına dolaylı biçimde BM meşruiyeti sağlayabilecek ifadeler yer alıyordu.
Son haftalarda İranlı bazı milletvekilleri de, boğazdan geçen gemilere geçiş ücreti ve vergi uygulanmasını önermişti.
İran’ın askeri kayıpları artıyor
İsrail, pazartesi günü İran’ın güneyindeki bir petrokimya kompleksini hedef aldı. Aynı zamanda İran’ın askeri komuta yapısına dönük saldırılar da sürdü.
İran Devrim Muhafızları, istihbarat şefi Macid Hademi’nin öldürüldüğünü açıkladı ve intikam sözü verdi.
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney ise kamuoyunda görünmezliğini sürdürürken, yazılı bir mesajla Hademi için taziye yayımladı.
Körfez ülkelerinde saldırılar sürüyor
İran, ABD’ye destek verdiklerini öne sürdüğü Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını da sürdürüyor. Bölgedeki ülkeler son günlerde neredeyse her gün füze ve İHA saldırılarıyla karşı karşıya kalıyor.
Suudi Arabistan, ülkenin doğusuna yönelen 7 balistik füzenin salı günü engellendiğini açıkladı. Yetkililer, olası hasarın değerlendirildiğini bildirdi.
Birleşik Arap Emirlikleri ise ülkeye yönelik füze ve dron saldırılarına karşılık verdiklerini duyurdu.
Kürdistan Bölgesi’nde iki sivil hayatını kaybetti
Savaşın bölgesel etkileri Kürdistan Bölgesi’ni de vurmaya devam ediyor. Yetkililer, salı sabahı İran’dan geldiği belirtilen patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının bir eve düşmesi sonucu bir erkek ve eşinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.
Yetkililer, olayın sivil yerleşim alanlarını doğrudan hedef alan savaşın yeni bir boyuta ulaştığını belirtti.
DIŞ HABERLER
