Direniş, mücadele ve yeniden doğuşun simgesi olan Newroz’un ateşi, 1990’lı yıllardan günümüze tüm yasak ve engellere rağmen hiç sönmedi
“Yeni gün” ya da “yeniden doğuş” anlamına gelen Newroz, her yıl milyonlarca kişiyi bir araya getiriyor. Milattan Önce 612 yılında ilk ateşi yakıldığı rivayet edilen Newroz kutlamalarının merkezi ise Kürdistan coğrafyası. Kürdistan kentlerinde Newroz kutlamaları özellikle 1990’lı yıllardan sonra kitleselleşmeye başladı. Tüm yasak ve engellere rağmen bir araya gelen milyonlar Newroz ateşinin sönmemesini sağladı.
Çatışmaların yoğunlaştığı, köylerin yakıldığı, işkence ve baskıların derinleştiği 1990’lı yıllarda Newroz kutlamaları birçok kente yayıldı. Mêrdîn’in Stewr (Savur) ilçesinde 14 Mart 1990’da 13 ARGK’linin yaşamını yitirmesinin ardından Newroz kutlamaları yasaklandı. O dönemde Dicle Üniversite’sinde Tıp öğrencisi olan Zekiye Alkan, 21 Mart’ta Amed’de tarihi surlarda bedenini ateşe verdi. Aynı yıl Botan bölgesinde 7’den 70’e herkes sokaklara döküldü.
Bir sonraki yıl Amed ve Botan bölgelerinin yanı sıra İstanbul ve Adana gibi metropolleri de Newroz ateşi sardı. 1991’de Cizîr (Cizre), Nisêbîn (Nusaybin) ilçelerinde on binlerce kişi alanlarda kutlama yaptı. Polis, birçok kentte Newroz’a katılanlara ateş açtı ve Newroz günü 31 kişi yaşamını yitirdi. Gençlerin öncülük ettiği 91 Newrozu, kutlamalarda açılan “Bijî Newroz” ve “Serhildan jiyan e” pankartıyla hafızalara kazındı.
92 Newrozu
En kanlı Newroz olarak da hafızalara kazınan 1992 Newrozu tarihe damgasını vurdu. Cizîr’de binlerce kişi farklı noktalarda toplanarak kutlamanın yapılacağı alana yürüdü. Helikopter ve zırhlı araçlardan yurttaşlara ateş açıldı. Ancak buna rağmen Newroz ateşi yakıldı. Saldırılarda resmi kayıtlara göre 57 kişi katledildi, tanıkların anlatımlarına göre ise bu sayı 100’ü aştı. Şirnex merkezde başlayan bombalama 3 gün sürdü. Gazetecilerin kaldığı otel dahi kurşunlandı, polisin açtığı ateş sonucu Sabah gazetesi muhabiri İzzet Kezer hayatını kaybetti. 5 yaşındaki Hatice Katar ve 9 yaşındaki Mehdi Güngen “PKK’li oldukları” gerekçesiyle katledildi.
Aynı gün Mêrdîn’in Nisebîn ilçesinde onbinlerce kişi tarafından gerçekleştirilen Newroz kutlamalarında ise, yoğun polisiye önlemlerine karşın Newroz yapılmış ve olaysız bir şekilde sona ermişti. Dönemin İçişleri Bakanı İsmet Sezgin, Nisêbîn’in Newroz kutlamalarını olaysız sona erdirdikleri için halka teşekkür etti. Ancak Nisêbînliler, Cizîr ve Şirnex’e yönelik saldırıları protesto etmek için 22 Mart’ta alanlara çıkarak, yürüyüşe geçti. Çağ Çağ köprüsü üzerinde kitle ablukaya alındı ve tarandı. Çok sayıda yurttaş ya panzerler altında ezilerek yaşamını yitirdi ya da ağır yaralandı. Bazı kişiler de kurtulmak için kendini köprüden attı. Resmi rakamlara göre 16 kişi yaşamını yitirdi.
1992’de Amed’de kutlamalara izin verilmedi. Şêx Seîd/Dağkapı Meydanı’nda bulunan Halkın Emek Partisi (HEP) İl Örgütü binası önüne gelen binler yasak tanımadı. Öğrenciler de okullarının bahçelerinde yaktıkları lastiklerle bayramı kutladı. Kürdistan’da kana bulanan 92 Newroz’u Adana, Mersin ile birlikte İstanbul ve İzmir gibi batı metropollerinde de kutlandı. 92 Newrozu’nda yaşanan saldırılarda en az 94 kişi yaşamını yitirdi. Rahşan Demirel, İzmir Kadifekale’de bedenini ateşe verdi.
İlk kez ateşkes ilan edildi
20 Mart 1993 tarihinde Abdullah Öcalan, çözüm arayışları kapsamında ilk kez ateşkes ilan etti. Böylelikle 93 yılında barış umudu güçlendi ve Halkın Emek Partisi’nin (HEP) öncülüğünde Newroz kutlamaları yapıldı. Kutlamaların adresi Amed’de bir kez daha Şêx Seîd’de yer alan HEP İl Örgütü olurken, Amed’in bütün mahallelerinde de Newroz ateşi yakıldı. Aynı yıl Adana, İzmir, Eskişehir, İstanbul gibi kentlerde de Newroz kutlandı.
1994 Newroz’u öncesi Amed, Ankara, İstanbul, Êlih, Sêrt’te yüzlerce kişi gözaltına alındı. Abdullah Öcalan, olası katliamların önlenmesi için Newroz’ların evlerde yapılması çağrısında bulunulduğunu belirterek, “Bizim için hergün Newroz’dur. Katliamları özellikle önlemek açısından böyle davranmamızı halk anlayışla karşılamalıdır” dedi. Bu çağrı ile birlikte halk, ilk defa Newroz’u evlerinde kutladı. Amed’in birçok ilçesinde dükkânlar açılmadı. 94 kutlamalarının öncülüğünü çocuklar yaptı. Çocuklar mahalle aralarında ateşler yakarak, halay çekti. Adana, Dilok, Qoser (Kızıltepe), Mersin ile İstanbul’un İncirli, Merter ve Sarıgazi semtlerinde gösteriler yapıldı. Demokrasi Partisi (DEP) ise çeşitli illerde kapalı salon toplantıları düzenledi.
‘Nevruz’ tutmadı
Dönemin hükümet yetkilileri, Newroz’un ismini “Nevroz” olarak değiştirerek, bayramın “Türk bayramı” olduğunu ileri sürdü. ”Nevruz” bayramı adı altında resmi toplantılar düzenlendi. 17-24 Mart günlerinin “Nevruz Haftası” olarak ilan edilmesiyle, devlet erkanı düne kadar söndürmek için uğraştığı ateşi yakıp, yumurta tokuşturmaya başladı.
1995’te HADEP tarafından İstanbul, Ankara ve Mersin gibi kentlerde izinli kutlamalar gerçekleştirdi. Bununla birlikte İstanbul Fatih Parkı’nda Newroz kutlamasına müdahale edildi, gözaltına alınan 23 kişi tutuklandı. Aynı yıl 21 Mart Newroz günü daha önce defalarca tekrarlanan sınırötesi operasyonlardan biri daha gerçekleştirildi.
Kampüslerden sokaklara Newroz
1996’da üniversite kampüslerinde “Bijî Newroz” sloganlarıyla kutlamalar yapıldı. Aynı yıl aralarında Amed, Adana, Mersin, İstanbul gibi kentlerinde olduğu birçok yerde kitlesel kutlamalar sürdü. Aynı yıl yasaklara rağmen Amed başta olmak üzere Meletî, Mersin, Êlih, Adana, İstanbul, İzmir, Ankara, Balıkesir, Edirne’de halk sokaklarda ateş yakarak, Newroz’u kutladı.
Halk yasakları tanımadı
İktidar, 1997 yılında yine baskı politikalarını devreye soktu. “Bayrak provokasyonu” gerekçesiyle HADEP öncülüğünde yapılmak istenen tüm etkinlikler yasaklandı. Amed başta olmak üzere Kürdistan ve Türkiye kentlerinde onbinler tarafından karşılanan Newroz, yakılan ateşlerle kutlandı. Amed’de Newroz’un adresi Batıkent Meydanı oldu. 20 Mart’ta mahallelerde başlayan Newroz coşkusu, 21 Mart’ta Batıkent Meydanı’na taşındı. 15 bini aşkın kişinin katıldığı Newroz kutlaması, Şêx Seîd Meydanı’na yapılan yürüyüşle sonlandı.
Halklar alanda
1998’de sol ve sosyalist güçler de Kürt halkıyla dayanışma içinde İstanbul’da Newroz’u kutlama kararı aldı. Kazlıçeşme’de binlerin katılımıyla Newroz kutlandı. Newroz’a yurt dışından da büyük ilgi oldu. Amed başta olmak üzere birçok kentte yapılan kutlamalara polis saldırısı sonucu 20 kişi yaralandı.
Komplo protestosu
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a dönük 1999’da gerçekleştirilen uluslararası komplo bu yılki Newroz’a damga vurdu. Kürdistan’ın birçok kentinde sokağa çıkma yasakları uygulandı. Birçok merkezde alanlara çıkan Kürtler, komployu lanetleyip “Bijî Serok Apo” sloganlarıyla Abdullah Öcalan’a sahip çıktı. İHD verilerine göre çoğunluğu Amed ve İstanbul olmak üzere Newroz için sokağa çıkan 8 bin 174 kişi gözaltına alındı. Amed, Êlih, Sêrt, Wan ve Riha’da halk saldırılara karşı sokakları terk etmeyerek, Newroz ateşi yaktı.
Yüzbinler alanlarda
PKK’nin tek taraflı ateşkes ilan ettiği yıla denk gelen 2000’deki Newroz’da yasaklar esnetildi. Amed’de Fuar Alanı’nda bir araya gelen 300 bini aşkın yurttaş, Abdullah Öcalan için dillendirilen “idam” cezasının kaldırılmasını istedi. Öte yandan Êlih, Wan, Colemêrg, Sêrt’te de yüzbinler alanlara aktı. Riha’da yasaklanan kutlamalara rağmen gençler ara sokaklarda Newroz ateşi yaktı. İstanbul, Ege, Serhat kentlerinde de binler alanlara çıktı. Dêrsim ve ilçelerinde 20 yıl sonra kitlesel olarak Newroz kutlandı. Alanlardan barış talebi yükseldi.
PKK’nin sınır dışına çekilmesi kararı sonrası 2001 yılında Diyarbakır İl Emniyet Müdürü Gaffar Okkan ve 5 polis öldürüldü. HADEP Silopiya İlçe Başkanı Serdar Tanış ile İlçe Sekreteri Ebubekir Danış gözaltında kaybettirildi. Ancak tüm bu yaşananlara rağmen milyonlar barış talebiyle Newroz’u kutladı.
2002’de engellemelere rağmen Amed’de Fuar Alanı’nda yapılan kutlamalara 1 milyon kişi katıldı. Êlih, Wan, Colemêrg başta olmak üzere birçok il ve ilçede de kutlamalar yapıldı. Amed Newroz’unda Sezen Aksu sahne aldı. Ankara, İzmir, Kayseri ve Adana’da “Yaşasın halkların özgür, eşit, gönüllü birliği” şiarıyla Newroz kutlandı. Bu kutlamalarda döviz ve pankartlarda geçen “Newroz” ifadesindeki “W” harfi gerekçesiyle birçok kişi hakkında soruşturma açıldı. Aynı yıl yapılan seçimlerde DEHAP o alanlardaki coşkusunun yansıması olarak yüzde 6,5 oranında oy aldı.
‘Savaşa hayır’ mesajı
HADEP’in kapatılma tartışmalarıyla girilen 2003 Newrozu da yine Amed’de Fuar Alanı’nda kutlandı. Newroz’da Irak’ın işgaline ve Kürt sorununda çatışmasızlık durumuna dikkat çekildi ve alanda buluşan milyonlar, “Savaşa hayır” mesajını yükseltti. Görkemli kutlamalara sahne olan Amed’de sanatçı Kazım Koyuncu, Ferhat Tunç, Reşo, Agirê Jiyan ve Teoman sahne aldı. Aynı zamanda “Abdullah Öcalan irademdir” imza kampanyasına da ilgi yoğun oldu. Aynı yıl batı kentlerinde “w” krizi, Kürtçe döviz yasaklarıda sürdü.
Abdullah Öcalan’ın, “Milyonları, demokratik, özgür, eşit yurttaş hareketini başlatmaya, demokrasi hamlesini yükseltmeye çağırıyorum” sözleri alanlarda karşılık buldu. 28 Mart yerel seçimlerin arifesinde kutlanılan 2004 Newroz’u, Kürt illerinde aynı zamanda yerel seçimlerin rengini de belli etmiş oldu. Şirnex ve ilçelerinde ilk kez kutlamalar için resmi izin çıktı. Amed’de bir milyon, İstanbul’da 100 bin, Êlih’te 150 bin, Riha’da 50 bin kişinin katıldığı kutlamalarda barış vurgusu öne çıktı.
‘Demokratik Konfederalizm’ ilanı
“Savaşa geçit vermeyeceğiz” şiarıyla gidilen 2005 Newrozu’nda Abdullah Öcalan’ın Demokratik Konfederalizm fikri damga vurdu. Amed başta olmak Wan, Êlih, Mersin, İstanbul, Adana ve İzmir gibi metropollerde milyonlar “Ya çözüm ya çözüm” şiarı etrafında kenetlendi. Mersin’de Newroz kutlamaları sırasında “bayrak” provokasyonu ise Türkiye’nin uzun süre gündeminde kaldı.
Kürt halkı 2006 Newrozu’nda yasaklara rağmen bir kez daha alanlara aktı. “Barış için halen bir şans var” şiarıyla kutlanan Newroz alanlarında “Öcalan’ı siyasal irade olarak kabul ediyor musunuz?” sorusuna hep bir ağızdan “Evet” yanıtı verildi. Birçok kentte kutlamalara polis saldırısı gerçekleşti.
‘Sağlığı sağlımızdır’
2007 yılı kutlamalarına Abdullah Öcalan’a yönelik baskılar, tecrit ve zehirlenme iddiaları damgasını vurdu. Milyonlar, Abdullah Öcalan için, “Sağlığı sağlığımızdır” sloganı ile hassasiyetini dile getirdi.
Kürt siyasetçilere dönük baskı ve tutuklamaların yoğunlaştığı bir dönemde Newroz kutlamaları yapıldı. “Êdi bes e (Artık Yeter)” şiarıyla, baskılara tepki gösterildi. Milyonlar kutlamalara katıldı. Abdullah Öcalan üzerindeki tecride tepki öne çıktı. Wan, Colemêrg, Gever olmak üzere birçok yerde polis saldırısı gerçekleşti. Wan’da Ramazan Dal ve Zeki Erinç, Gever’de ise 20 yaşındaki İkbal Yaşar saldırılarda katledildi. Meydanlarda, çözümün muhatabının Abdullah Öcalan olduğu haykırıldı.
Abdullah Öcalan’ın sesi alanlarda
Yerel seçimleri öncesine denk gelen 2009 Newrozu’nun merkezi yine Amed oldu. Abdullah Öcalan’ın 90’lı yıllara ait Newroz değerlendirmesinin yer aldığı video dev sinevizyonlardan alanı dolduran bir milyonu aşkın kişi tarafından izlendi. Bu Newroz, Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünün haykırıldığı bir Newroz oldu.
“KCK” operasyonlarının sürdüğü 2010’da da kitlesel Newroz kutlamaları sürdü. “Özgür Önderlik, Özgür kimlik, Demokratik Özerklik” şiarıyla resmi olarak 108 ayrı merkezde Newroz kutlandı. Alanları dolduran milyonlar, AKP’nin yarattığı muhataplık tartışmalarına noktayı koyarak, tek muhatap olarak Abdullah Öcalan’ı gösterdi.
Kürt halkı, 2011 yılında “Onurlu bir yaşam için ya özgürlük ya özgürlük” ve “Ji bo jiyanek bi rûmet an azadî an azadî” şiarıyla 130 merkezde Newroz’u kutladı. Kutlamalarda, Kürt sorununun çözümü için Abdullah Öcalan’a işaret edildi. Amed’de kutlamadan sonra yüzbinlerce kişi Koşuyolu Parkı’na “Özgürlük Yürüyüşü” düzenledi.
Milyonlar yasak tanımadı
2012 yılında Amed başta olmak üzere birçok kentte kutlamalar yasaklandı. Amed’de yasağa rağmen kentte bir milyonu aşkın kişi, dört bir koldan barikatları aşarak, Newroz Alanı’na ulaşmayı başardı. Alandan “Kürt kimliğinin tanınması”, “Anadilde eğitim hakkı”, “Siyasi statü” ve “Kürtlerin örgütlenme hakkının sağlanması” talepleri yükseldi. İstanbul’da da onbinlerce kişi Kazlıçeşme Meydanı’na doğru yürüdü. Polisin saldırısı sonucu BDP Arnavutköy ilçe yöneticisi Hacı Zengin yaşamını yitirdi. Êlih’teki kutlamalarda ise Ahmet Türk bir polisin saldırısına uğradı.
Tarihi Newroz 2013
2013 Newroz’u “Öcalan’a özgürlük, Kürtlere statü” şiarıyla kutlandı. Başta Amed olmak üzere milyonlar Newroz alanında Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünü haykırdı. 2 milyonu aşkın kişinin katıldığı Amed Newrozu’na da Abdullah Öcalan’ın manifestosu damga vurdu. Abdullah Öcalan’ın Newroz’da yaptığı “barış ve çözüm çağrısı” güçlü şekilde sahiplenildi.
“Özgür Önderlik, özgür Kürdistan” şiarıyla 2014 Newroz’unda halklar alanlara aktı. Final kutlaması Amed’de yapıldı. Milyonlar kutlamalara katıldı. Amed Newrozu’na yaklaşık 3 milyon kişi katıldı. KCK Eş Başkanı Cemil Bayık’ın görüntülü mesajı platforma kurulan ekranlara yansıtıldı. Öcalan’ın mesajı ise BDP Grup Başkanvekili Pervin Buldan tarafından Kürtçe, HDP İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder tarafından Türkçe olarak okundu. Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü için başlatılan imza kampanyasına katılmak için binlerce kişi sıraya girdi.
‘Demokratik Çözüm’ newrozu
2015 yılında kutlamalara Kobanê’de DAİŞ’e karşı verilen mücadele ile Dolmabahçe Mutabakatı damga vurdu. Newroz “Artık yeter Önder Apo’ya özgürlük” şiarıyla kutlandı. Tarihi Amed Newrozu’nda milyonlar, “Öcalan’a özgürlük” talebini haykırdı. Kutlamalarda Abdullah Öcalan’ın devasa posterleri açıldı. Tarihi Amed Newrozu’na ABD, İngiltere, Fransa gibi ülkelerin de aralarında bulunduğu 25 farklı ülkeden 437 konuk katıldı. PYD Eşbaşkanı Asya Abdullah da katılımcılar arasında yer aldı. Abdullah Öcalan, mektubunda PKK’yi çözüm sürecinin ilerletilmesi için kongre yapmaya davet etti.
Özyönetim direnişleri selamlandı
2016 yılında Dolmabahçe Mutabakatı’nın reddedilmesi üzerine yeniden çatışmalı süreç başladı. Birçok kentte sokağa çıkma yasakları ilan edildi. Sûr, Gever, Nisêbîn, Şirnex, Cizîr ve daha birçok yerde öz yönetim ilan edildi. Amed Newrozu “Sur direnişinden özgürlük Newrozu’na” şiarıyla kutlandı. Newroz sokağa çıkma yasaklarında direnenlere adandı. Newroz sloganı da “Direnerek, kazanacağız” oldu.
2017 yılında Olağanüstü Hal (OHAL) şartlarında karşılanan Newroz, 100’den fazla merkezde binlerce kişinin katılımıyla kutlandı. “Mutlaka kazanacağız” şiarıyla karşılanan Newroz’a, Anayasa değişikliği için başlatılan referandum kampanyası ve Türkiye’nin Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik saldırılara tepki kutlamalarda öne çıktı. Amed’deki kutlamalar sırasında üniversite öğrencisi Kemal Kurkut “canlı bomba” şüphesiyle polis tarafından katledildi.
Efrîn saldırısına tepki
2018 yılında Êfrin’e yönelik saldırıların devam ettiği bir dönemde alanlara çıkan milyonlar, Efrîn’e yönelik saldırılar Newroz alanlarında protesto edildi. “Newroz direniştir, faşizme karşı halkların baharıdır” ve “Faşizm kaybedecek, halklar kazanacak” şiarıyla yapılan kutlamalarda Kürt sorunun çözümü ve Abdullah Öcalan’a yönelik tecrit protesto edildi.
Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Eşbaşkanı Leyla Güven’in Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması talebiyle sürdürdüğü ve tüm cezaevlerine yayılan açlık grevi eylemleriyle karşılanan 2019 Newrozu, “Mutlaka kazanacağız, tecridi kıracağız” şiarıyla kutlandı.
Alanlar boş kaldı
2020 Newroz’u, dünyayı sarsan koranavirüs (Kovid- 19) salgını nedeniyle milyonları ağırlayan alanlar boş kaldı. “Demokrasi, adalet ve özgürlük için” şiarıyla karşılanan Newroz, “Her yerde Newroz” denilerek, evler, mahalleler ve sokaklarda kutlandı. Amed’de 12 yıl boyunca milyonları ağırlayan Newroz Parkı, 21 Mart günü boş kaldı.
Newroz ateşiyle direnelim
Newroz, 2021 yılında yeniden alanlarda kitlesel olarak kutlandı. “Newroz ateşiyle direnelim, özgürleşelim” şiarıyla kutlanan Newroz’da HDP’nin kapatılma davasına da dikkat çekildi. Kürt Dil Platformu ve Kürt Dil Ağı’nın Kürtçenin resmi ve eğitim dili olması talebiyle başlattığı imza kampanyası kapsamında imzalar toplandı.
“Şimdi özgürlük zamanı” şiarıyla kutlanan 2022 Newroz’unda, Abdullah Öcalan’a fiziki özgürlüğü talebi yükseldi. Ortadoğu ve Avrupa başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden 200 kişi de Amed’deki kutlamalara katıldı. Yanı sıra Irak Federe Kürdistan Bölgesi, Kuzey ve Doğu Suriye ile İran Kürdistanı’nda çok sayıda kişi, siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcisi de kutlamalara katıldı.
Depremlerin gölgesinde geçti
Mereş merkezli 11 kenti etkileyen depremler gölgesinde 2023 Newroz’una gidildi. “Her dem Newroz, her der azadî” şiarıyla gerçekleştirilen Newroz kutlamalarında, Abdullah Öcalan’a özgürlük talebi yükseldi.
Özgürlük ve çözüm newrozu
2024 Newrozu, yerel seçimler ile Kürtler ve dostları tarafından başlatılan “Abdullah Öcalan’a özgürlük, Kürt sorununa demokratik çözüm” kampanyası dönemine denk geldi. “Rabe dema azadî û serkeftinê ye” şiarıyla 57 merkezde Newroz kutlaması yapıldı. Newroz’un startı PKK’nin kurucularından Mazlum Doğan’ın memleketi Dep’de (Karakoçan) verildi. Qers ve Wan’dan başlatılan, Riha’nın Amara ilçesinde son bulan “Büyük Özgürlük Yürüyüşü” Newroz’a damgasını vurdu. Amed’de yağmura rağmen kutlanan ve 1 milyonu aşan Newroz kutlamasında Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü ve Kürt sorununun çözüm talebi yükseldi.
Barış ve Demokratik Toplum Newrozu
2025 Newroz’u Abdullah Öcalan’ın Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı ışığında gerçekleştirildi. En az 89 merkezde “Özgürlük İçin Demokratik Toplum” ve “Rêbertiya Azad Civaka Demokratîk” şiarlarıyla kutlandı. Newroz’un ilk ateşi Amed’in Licê ilçesinde yakıldı. Amed’de milyonlar Abdullah Öcalan’ın çağrısını sahiplendi. Abdullah Öcalan’ın Newroz değerlendirmeleri, kendi sesinden yüzbinlere dinletildi.
Özgürlük ve Demokrasi talebi yükselecek
Bu yıl ise Newroz en az 53 merkezde kutlanacak. Milyonların bir araya geleceği Newroz alanlarından “birlik, özgürlük ve demokrasi” mesajları verilecek.
Haber: Berivan Altan / MA
