Dağlık bölgelerde yetişen ve halk arasında “ağlayan gelin” adı verilen ters lalelerin soğanıyla topraktan koparılmasının bu türe zarar verdiği bildirildi
Van ve Hakkari’de havaların ısınmasıyla canlanan doğada yüzünü gösteren ters laleler, kırmızı ve sarı renkteki çiçekleriyle kartpostallık görüntüler oluşturuyor. Özellikle Van’ın Gevaş ilçesindeki Dilmetaş köyünde doğal şekliyle yetişen ve halk arasında “ağlayan gelin” adı verilen ters laleler, büyüleyici güzellikleriyle yörenin tanıtımında önemli yer tutuyor. Birçok inanış ve kültürde efsanelere konu olan ters lalelerin yoğun yetiştiği köyde, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tedbirleri kapsamında yurttaşların evde kal uygulaması ile laleler özgür kaldı. Son zamanlarda ters lalelerin bazı insanlar tarafından yetiştiği doğal ortamdan soğanıyla sökülerek bahçe ya da saksılarda yetiştirilmeye çalışılmasının endemik türe zarar verdiği vurgulandı.
‘Bu çiçeğin yeri doğadır’
Bilim insanları ve doğaseverler, koruma altında olmasına rağmen çiçeklerin doğal yaşam alanından koparılmasının türün yok olmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şevket Alp, yaptığı açıklamada, “Türkiye’de doğada soğanlı olarak yetişen çiçekler koruma altındadırlar. Bilim adamları bile izinsiz olarak bunları doğadan alsa cezai işlemle karşılaşır. Bu çiçek saksılarda yetişmez, yazık olur ve ölür. Bu çiçeği doğal alanından kopararak bitkinin neslini tehlikeye atıyorlar aslolan bu çiçeği doğada korumak” dedi. Bölgede gelin, bereketi simgeleyen kırmızı örtü başındayken baba evinden ağlayarak çıktığını belirten Al, “Dolayısıyla bu çiçeği ‘ağlayan gelin’e benzetirler. Genellikle nisan ve mayıs aylarında 15- 20 günlük bir çiçekleme süresi oluyor. Görsel bir şölen sunuyor. İnsana yaşama sevinci veriyor. Bazı yörelerde de ‘mezarlık çiçeği’ olarak ifade edilir. Bu çiçek bölgenin simgesi haline geldi. Bu güzelliği gelecek nesillere taşımak gerekir. Bitkiye zarar vermeden, bitkinin yaşadığı doğal ortamında bunu yapabiliriz” diye belirtti.
VAN
