‘Umut İlkesi’nin artık bekletilemeyecek bir noktaya geldiğini belirten ÖHD’li avukatlar, Başmüzakereci olarak kabul edilen Abdullah Öcalan’ın bu süreci yürütebilmesi için özgürleşmesi gerektiğini ve Abdullah Öcalan şahsında uygulanacak ‘Umut İlkesi’nin Kürt varlığını hukuki bir çerçeveye oturtacağını söyledi
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a yönelik 2014 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından “Umut İlkesi”ne dair verilen ihlal kararının üzerinden 12 yıl geçti. Ancak Türkiye, bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak herhangi bir yasal düzenleme yapmadı. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Meclis Komisyonu’nun hazırlayacağı raporda “Umut İlkesi”ne dair bir düzenleme önerisinin yer alacağını belirtse de, bu düzenlemenin içeriği ve nasıl bir uygulama getirileceği belirsizliğini koruyor. Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD) Riha Şubesi kurucu üyesi Avukat Hidayet Enmek ve ÖHD Wan üyesi Avukat Veysi Güneş, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Avukat Hidayet Enmek, Umut İlkesi ilkesinin bir an önce uygulanması gerektiğini söyledi. Türkiye’deki infaz kanununun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu dile getiren Hidayet Enmek, “Hukuk sistemimizde infaz rejimi diye bir rejim var. Kişi, ağır cezada yargılandığı zaman hakkında verilen ağır ceza hükmü infaz rejimine tabi tutuluyor. Örneğin adli yargılamalarda koşullu salıverme uygulanırken, örgütlü suçlarda bu kural uygulanmamakta. Bu tamamen siyasi yargılamalardan kaynaklı ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamında özel olarak uygulanan bir hukuki yaptırımdır. Yani müebbet cezası alan kişiye bir gün tahliye olabileceği duygusu verilmiyor. Umut İlkesi de buna alternatif olarak ortaya çıkıyor” dedi.
‘Umut İlkesi pazarlık konusu edilecek bir durum değil’
Abdullah Öcalan üzerinden Umut İlkesi’nin tartışılmasının Türkiye’de demokratikleşme için olumlu bir adım olduğunu dile getiren Hidayet Enmek, “Ancak bunun bir pazarlık konusu veya bir lütuf gibi sunulması hem hukuki açıdan sıkıntılıdır hem de bir halkın temsilcisi olarak kabul ettiği Sayın Öcalan şahsında onur kırıcı bir durumdur. Şu an Umut İlkesi bir lütufmuş gibi sunuluyor ve devam eden barış sürecinde pazarlık konusu yapılıyor gibi görünüyor. Bu büyük bir yanlıştır, çünkü Umut İlkesi pazarlık konusu edilecek bir durum değil, Türkiye’nin hukuki yükümlülüğüdür” ifadelerini kullandı.
‘Başmüzakereci, sıfatını kabul etti’
Barış ve Demokratik Toplum Süreci ile birlikte yüz yıllık Kürt sorununun çözümü noktasında önemli gelişmeler yaşandığını kaydeden Hidayet Enmek, “Yıllardır bu sorunun çözümünde muhataplığın yasal düzleme oturtulmamasından dolayı önceki tüm girişimler maalesef sonuçsuz kalmıştır. Şu an ise muhatabiyet resmi boyuta ulaştı ve devlet aklı, Kürt tarafını temsil eden ‘Başmüzakereci’ sıfatını kabul etti. Bu da Sayın Öcalan’ın şahsında gelişti. Geldiğimiz noktada, Başmüzakereci Sayın Öcalan’ın pozisyonunu koruması ve süreci yürütebilmesi için fiziki olarak özgürleşmesi gerekmektedir” şeklinde konuştu.
‘5275 sayılı yasada gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor’
Umut İlkesi’nin uygulanmasının Türkiye’deki hukuksuzluğu düzeltme şansı tanıdığını vurgulayan Hidayet Enmek, “Bu hakkın bir an önce kullanılması için TBMM’de 5275 sayılı yasada gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor. Maalesef bu düzenleme siyasi nedenlerle erteleniyor, bu da toplumun süreçten beklentisine zarar veriyor. Adalet duygusu, adaletin bir an önce icrasıyla mümkündür” dedi.
‘Umut İlkesi artık devlet için bir sınavdır’
Abdullah Öcalan’ın perspektifinin önümüzdeki yüzyılı belirleyecek nitelikte olduğunu vurgulayan Veysi Güneş ise “Umut İlkesi’ne doğru yaklaşmak ve bu hakkı doğru tanımlamak gerekiyor. Bunu sadece bir infaz hukuku tartışması olarak görmüyoruz, Umut İlkesi artık devlet için bir sınavdır. Türkiye’de bu konu, bir hükümlünün bireysel durumu olarak değil, toplumsal barışın kilidi olarak tartışılmalıdır. Bu bir zorunluluktur. Çünkü Önder Öcalan şahıssında uygulanan tecrit, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kürtlere uyguladığı politika ile bir arada düşünüldüğünde bir kişinin değil milyonların geleceğini askıya alan durumdan bahsediyoruz. Bu yüzden de gerçekten Türkiye’nin toplumsal barışını talep eden herkesin sesinin çok net ve sert bir biçimde bu konuda yükseltmesi gerekiyor. Önder Öcalan, tarihtekinin aksine, kansız, çatışmasız ve halkların bir arada yaşayabileceği bir perspektif sunuyor” dedi.
Kürt sorununun hukuki değil siyasal bir sorun olduğunu belirten Veysi Güneş, şöyle devam etti:
“Bu ilkenin uygulanması, Kürt halkının varlığının kabulüyle ilgilidir, dolayısıyla siyasal ve toplumsal cesaret gerektirir. Sayın Öcalan ile ilgili umut ilkesinin hayata geçtiği bir durumda, halkların bir arada yaşayabileceği toplumsal bir gerçeklik ve barış iklimi oluşacaktır. Devlet bu ilkeyi uygularsa, Kürt varlığını hukuki bir çerçeveye oturtmak zorunda kalacaktır. Sayın Öcalan herhangi bir birey değil, 52 yıllık bir mücadelenin yürütücüsü olduğu kadar, bugün Türkiye’deki birliğin ve toplumsal dayanışmanın teminatıdır. Eğer devlet umut ilkesini uygulayabilirse, tarihinde ilk kez yenilmeyen ama dönüşen demokratik bir yapıya zemin yaratabilir. Bir süreçten bahsediliyorsa, bu sürecin kurucu aktörüne yaklaşımınız, sürece yaklaşımınızı gösterir. Sayın Öcalan’ın mevcut koşullarında bir sürecin sağlıklı yürümesi mümkün değildir. Sayın Öcalan, Kürt halkının iradesidir ve demokratik çözümü hedefleyen bir önderdir. Bu nedenle Sayın Öcalan şahsında umut ilkesinin derhal, gecikmeksizin uygulanması gerekiyor.”
Kaynak: MA
