Küresel ısınma, çevre kirliliği ve yetersiz kanalizasyon hizmetlerinden kaynaklı Wan Gölü’nde sular çekilirken yurttaşlar ve çevreciler, sorunun donanımlı bir atık tesisi olmadığından kaynaklandığını söyledi.
Yaklaşık 200 bin yıllık doğal mirası ile dünyanın tek sodalı gölü olan Wan Gölü’nde kirliliğin ve kuraklığın etkisiyle koku ve çekilmeler meydana geldi. Gölün kirlenmesinde düzensiz yapılaşma, yetersiz kanalizasyon hizmeti, hızlı nüfus artışı ve erozyon temel etken olarak belirtiliyor.
Atıklar göle dökülüyor
Zorava (Tuşba) ilçesinde bulunan arıtma tesisinde saniyede 1800 lt/sn, günde 56 bin 400 metreküp kanalizasyon atığı akıtılan gölde kirlilik ve koku büyük bir sorun oluşturuyor. Öte yandan gölü besleyen 100’e yakın akarsudan yerleşim yerlerinden geçen 19’u ise evsel atıklar nedeniyle kirlenirken, bu durum da gölün kirlilik seviyesinde artışa neden oluyor.
Dip çamuru sorunu
Kuraklık nedeniyle adacıkların oluştuğu, mikrobiyalitlerin ortaya çıktığı gölde, bir diğer sorun ise dip çamuru. Wan Gölü’nün zemininden 807 bin metreküp dip çamuru çıkarılıyor. Gölün iç kısmından karaya doğru gemiler ve iş makinesine bağlı bilgisayarla nerede ne kadar dip çamuru olduğu tespit edilerek çıkarılması gereken çamur, ilkel yöntemlerle çıkarılarak, hafriyat kamyonları ile yine göl kıyısına boşaltılıyor.
‘Kokudan evde duramıyoruz’
İskele Mahallesi’nde altı yıldır ikamet ettiğini belirten Aygül Erçetin, arıtma tesisinden etrafa yayılan kokudan dolayı evlerinin kapı ve pencerelerini açamadığını söyledi. İnsanların evinin kapısında oturabildiği yaz mevsiminde, kokudan dolayı sürekli içeride oturmak zorunda kaldıklarını ifade eden Erçetin, yetkilerin atık soruna bir çözüm bulmasını istedi.
Birsen Savur adlı yurttaş ise, yetkililerin eski arıtmayı daha teknolojik bir sistem kuracakları gerekçesiyle değiştirdiklerini belirterek, yeni arıtma sisteminin Avrupa Birliği (AB) Standartları’nda olması gerektiğini söylediklerini ancak halen bir sonuç alınmadığı için kokudan evde duramadıklarını söyledi. Şu anda yürütülen dip çamuru temizleme çalışmalarının ise kendilerine yeni sorunlar yarattığını kaydeden Savur, Kamyonlarla pislik taşıma sırasında oluşan tozların evlerin içine girdiğini söyledi.
Tesis çöpünü göle atıyor
Bir diğer mahalle sakini Esma Savur da, 21 yıldır yaşadığı mahallede eskiden kokunun bu kadar yoğun olmadığını hatırlatarak, son yapılan arıtma sisteminden sonra kokunun arttığını vurguladı. Mevcut kirliliğin sebebinin de arıtma tesisi olduğuna dikkat çeken Savur, tesisteki her türlü çöpün göle aktığını ifade etti
Sulak alanlar yok olacak
Konuyla ilgili konuşan Van Çevre Derneği (ÇEVDER) Eşbaşkanı Arzu Dinçer de, Sulak alanların küresel ısınmaya bağlı kuraklık ve çevre kirliliğinin de etkisiyle gün be gün azaldığını, gerekli tedbirleri alınmadığı takdirde bu alanların yok olacağını söyledi.
Haber: Rahime Tekin-Elfazi Toral / JINNEWS
