Avrupa Parlamentosu, Türkiye’yi Doğu Akdeniz’de yaşanan gerginlikten dolayı diyaloğa çağırdı. Aksi takdirde Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye karşı ek yaptırımları devreye sokmasını istendi
Avrupa Parlamentosu (AP), Türkiye’yi Doğu Akdeniz’de AB üyeleri Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’yle yaşanan krizde diyaloğa çağırarak ‘aksi takdirde AB’nin ek yaptırımları devreye sokmaya hazır olması gerektiğini’ duyurdu. Doğu Akdeniz’deki gerilim ve Türkiye’ye karşı benimsenecek tutumun masaya yatırılacağı 24-25 Eylül’de düzenlenecek AB liderler zirvesi öncesinde AP’de oylanan kararda, “Türkiye’nin Yunanistan ve Kıbrıs’a bağlı münhasır ekonomik bölgelerdeki eylemleri” kınanarak Yunanistan ve Kıbrıs ile tam dayanışma vurgusu yapıldı.
‘Sondajı durdurun’
57 ret oyu ve 36 çekimser oya karşı 601 oyla kabul edilen kararda, AB’nin kendi çıkarlarını korumakta net ve kararlı olduğu belirtilerek, Türkiyeyi “Doğu Akdeniz’deki tüm yasa dışı keşif ve sondaj çalışmalarını derhal durdurmaya, Yunan hava sahasındaki ve Yunan ve Kıbrıs karasularındaki ihlallere son vermeye ve milliyetçi savaş çığırtkanı söylemden vazgeçmeye” çağrıdı. Deutsche Welle Türkçe’nin aktardığı kararda çözüme sadece diyalog, diplomasi ve müzakereler yoluyla ulaşılabileceği belirtilerek başta Türkiye olmak üzere tüm aktörler bölgeden askerlerini derhal çekmek suretiyle gerilimin yatışmasına katkıda bulunmaya çağrıldı.
Hedefli yaptırım çağrısı
Ek yaptırımların sadece diyalog yoluyla önlenebileceğini belirten AP üyeleri, 24-25 Eylül’de toplanacak AB Konseyi’ne Türkiye’ye yönelik “sektörel bazda, hedef gözeten, Türk halkı ya da Türkiye’de yaşayan sığınmacılar üzerinde ters etki yaratmayacak ek kısıtlayıcı önlemler geliştirmesi” çağrısı yaptı. Kararda bölgede askeri gerilimin tırmanma riskinden büyük endişe duyulduğu belirterek, AB Komisyonu, Almanya’nın yürüttüğü AB Konseyi Dönem Başkanlığı ve NATO’nun arabuluculuk çalışmalarının memnuniyetle karşılandığı kaydedildi. Türkiye’nin Oruç Reis sismik araştırma gemisini 12 Eylül’de bölgeden çekmesi, gerginliğin azaltılmasında “bir ilk adım” olarak değerlendirildi. AP üyeleri diğer yandan Türkiye’nin Yavuz sondaj gemisinin görev süresini uzatmasını kınadı.
‘Demokrasi geriliyor’
Kararda Türkiye-AB ilişkilerindeki mevcut durumla ilgili “ciddi endişe” duyulduğu da belirtilerek Türkiye’deki insan haklarındaki gerileme ile demokrasi ve hukuk devletindeki erozyonun ilişkileri ciddi şekilde etkilediği not edildi. AP kararında Libya’daki duruma da değinildi. Türkiye ve AB’ye üye ülkeler Libya’da siyasi diyaloğu desteklemeye ve BM’nin Libya’ya yönelik uyguladığı silah ambargosuna bağlı kalmaya çağrıldı. Kararda,“Türkiye’nin mevcut dış politikasının ve Doğu Akdeniz’deki diğer eylemlerinin Suriye dahil, bölgedeki istikrar üzerinde yarattığı olumsuz etkiden üzüntü duyulduğu” da not edildi.
Türkiye’den tepki
Öte yandan Dışişleri Bakanlığı, Doğu Akdeniz’deki faaliyetleri nedeniyle Türkiye’ye yaptırım uygulanmasını öneren AP’ye tepki gösteren bir açıklama yayınladı. AP’nin tutumunun deniz hukukuna uygun olmadığı belirtilen açıklamada, “AP, deniz hukukundaki geçersiz ve tek yanlı yorumlarıyla saygınlığını yitirmektedir” denildi.
