Suriye Anayasa komitesine ilişkin konuşan BM sekreteri, yine halkların esas alınmadığını gösterdi. Kuzeydoğu Suriye’deki partiler, halkların değil devletlerin konuşacağı komiteye tepki gösterdi.
Türkiye, Rusya ve İran arasında 16 Eylül Ankara’daki liderleri zirvesinde son şekli verilen Anayasa Komitesi konusunda gözlerin çevrildiği BM’nin Genel Sekreteri Guterres, aylar süren pazarlıkların ardından Suriye Anayasa Komitesinin önümüzdeki haftalarda ilk toplantısını yapacağını ilan etti. Ancak halkların ve özgürlüklerin gözardı edilmesi tepki çekti. Kuzey ve Doğu Suriye’de faaliyet yürüten 30 siyasi parti ve örgüt, “Dahil edilmediğimiz anayasa bizi bağlamaz. Halk umutları bir kez daha yok ediliyor. Suriye krizini derinleştirecektir. Halkların dahil edilmediği bu anayasa, eksik, çürümüş ve Suriye halklarının umutlarından uzak olacaktır” çıkışı yaptı.
Suriye’deki insanlık suçlarına ve savaş suçlarına seyirci kalan, sorumlu ülkelerin yönetimlerinin Adalet Divanı’nda, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanmaları için kılını kıpırdatmayan BM, bu kez aynı ülkelerin halkları dahil etmeyerek olduşturduğu Anayasa Komitesi’ni meşrulaştırıyor. Gazetecilere konuşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Suriye’de savaş sonrası düzeni inşa etmek üzere atılacak en önemli adımlardan biri olarak görülen Anayasa Komitesinin önümüzdeki haftalarda kurulacağını ilan etti. Guterres komitenin Cenevre’de hayata geçirileceğini belirterek “Suriye’nin öncülüğünde ve Suriyelilerin organize ettiği Anayasa Komitesi’nin kurulmasının trajediden çıkışta siyasi bir yolun başlangıcı olabileceğine ve olması gerektiğine güçlü bir şekilde inanıyorum” dedi. Guterres, komitenin Astana sürecinin öncüleri Rusya, Türkiye ve İran tarafından da desteklendiğini kaydetti.
Tüm halklar olmalı
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Ebdulkerîm Umer, Antonio Guterres’in kurulduğunu açıkladığı Suriye Anayasa Komitesine ilişkin ANHA’ya konuşurken bu komitenin de Suriye krizine ilişkin daha önce kurulan tüm komiteler gibi başarısız olacağını söyledi. Umer, “Kürtler ve Özerk Yönetim çatısı altında bulunan halklar, Suriye’nin yüzde 30’unu terörden temizledi. Bunun yanı sıra uluslararası ve yerel göçlerin komite konusunda bir anlaşmaya varmadığını da biliyoruz. Bu da Suriye krizinin ömrünü uzatacak” dedi. Dahil edilmedikleri bir anayasa çalışmasının sonuçlarına da bağlı kalmak zorunda olmadıklarını vurgulayan Umer, bunu tüm yetkili mercilere de ilettiklerini aktardı. Son dönemde yabancı heyetlerin bölgeye ziyaretlerinin arttığına dikkat çeken Umer, “Suriye krizi, bu yöntemle çözülemez. Suriye halklarının tümünün görüşünün alınmadığı bir anayasa ne yaparsanız yapın, eksik kalacaktır… Buraya gelen ABD, Fransa, Almanya, İngiltere heyetlerinin tümüne Özerk Yönetim’in dahil olmadığı bir anayasanın başarısız olacağını ve Özerk Yönetim olmadan Suriye krizinin çözümünün mümkün olmadığını aktardık.”
Demokrasi vurgusu
Kuzey ve Doğu Suriye’de faaliyet yürüten 30 siyasi parti ve örgüt, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in kurulduğunu duyurduğu Suriye Anayasa Komitesi’ne ilişkin ortak açıklama yaptı. Komitenin kurulmasının zamanlamasının tesadüf olmadığının belirtildiği açıklamada, “Bu durum komitenin Suriyeli tarafların görüşü doğrultusunda değil; Türkiye, Rusya ve İran’ın görüş ve önerileri doğrultusunda kurulduğu anlamına gelmektedir. Bu devletler, Suriye’de kendi menfaatleri doğrultusunda bir siyasi çözüm bulmak istiyor. Suriye halklarının amaç ve talepleri doğrultusunda bir çözüm aranmıyor” denildi.
Demokrasi vurgusu yapılan açıklamaya şöyle devam edildi: “Suriye’de çok önemli bir taraf daha vardır. Bu taraf, Suriye’nin geleceğini ilgilendiren anayasanın demokratik olması ve tüm halkları temsil etmesi için dahil olması gereken en önemli taraftır. Bahsettiğimiz bu taraf, Kuzey ve Doğu Suriye’deki siyasi güçlerdir. Ancak bu taraf, Suriye anayasanın formüle edilmesi ve yazılması çalışmalarından uzak tutulmaktadır. Böylelikle kurulan komitenin Suriye halklarının tümünü temsil etmediği kanıtlanmıştır. Sadece Astana’daki devletlerin seçtiği taraflar yer almıştır. Bu durum da BM’nin Suriye’de bir siyasi çözüm bulmasına dönük 2254 sayılı karara aykırıdır. Bu temelde, komitenin çalışma sonuçları olumsuz olacaktır ve Suriye krizini derinleştirecektir. Suriye’de tüm tarafların katılımıyla ciddi Suriye içi diyaloglar gerçekleştirilmeden çözüm de mümkün olmayacaktır. Kuzey ve Doğu Suriye’deki temsilcilerin bu çalışmaya dahil edilmemesi, ülkeyi dış güçlerin menfaatlerinin oyuncağı haline getirecek ve Suriye halklarının talep ve kazanımları bir kez daha yok edilecek. Özerk Yönetim temsilcilerinin dahil edilmediği bu anayasa, eksik, çürümüş ve Suriye halklarının umutlarından uzak olacaktır. Suriye halklarının özgürlük ve demokrasi umutları bu anayasa ile tekrardan yok edilecektir. Bu esasla BM’ye bir kez daha, temsilcilerimizin bu komitede yer alması gerektiğini belirtiyoruz.”
Hangi partiler yer aldı?
Ortak açıklamada imzası olan partiler şunlar: Partiya Asûr a Demokratîk. Partiya Yekitiya Demokratîk. Partiya Aştiya Demokratîk a Kurdistanê. Partiya Lîberal a Kurdistanê. Partiya Komunist a Kurdistanê. Partiya Demokratîk a Kurdistanê- Sûriyê. Kombûna Niştimanî ya Kurdistanê. Partiya Guhertin a Demokratîk a Kurdistanê. Partiya Nûjen a Kurdistanê. Partiya Kedkarên Kurdistanê. Partiya Kesk a Kurdistanê. Partiya Demokratîk a Kurd a Sûriyê. Partiya Çepgir a Demokratîk a Kurd li Sûriyê. Partiya Rêkeftin a Demokratîk a Kurd li Sûriyê. Partiya Çep a Kurd li Sûriyê. Partiya Yekitiya Demokratîk a Kurd li Sûriyê ( Yekitî). Tevgera Reform – Sûriyê (Îslah). Partiya Demokratîk a Kurd li Sûriyê (ElPartî) Partiya Yekitiya Suryan. Desteya Niştimanî ya Erebî. Partiya Biratî ya Kurdistanê. Tevgera Veguhestinê ya Demokratîk (Heyet ElTensîq). Partiya Roj a Demokratîk a Kurd li Sûriyê. Partiya Nûjen û Demorkatîk a Sûriyê. Yekitiya Niştimanî ya Azad- Rojava. Şepêla Pêşerojê ya Kurdistanê. Tevgera Civaka Demokratîk. Kongreya Star. Partiya Mûhafizkarên Demokratîk. Partiya Pêşerojê ya Sûriyê.
NEW YORK/EYN İSA
