Mutabakat kapsamında öngörülen askeri ve idari entegrasyon başlıklarında sahaya yansıyan güçlü bir uygulama henüz gözlemlenmezken, kimlik ve nüfus kayıt işlemleri sürecin en görünür ve en hızlı ilerleyen alanı olarak öne çıkıyor
Suriye’de Kürtlerin yüzyılı aşkın süredir devam eden kimlik sorunu, 29 Ocak Mutabakatı’nın ardından yeniden ülke gündemine yerleşti.
Mutabakat kapsamında öngörülen askeri ve idari entegrasyon başlıklarında sahaya yansıyan güçlü bir uygulama henüz gözlemlenmezken, kimlik ve nüfus kayıt işlemleri sürecin en görünür ve en hızlı ilerleyen alanı olarak öne çıkıyor.
5 Nisan’dan itibaren Hesekê, Qamişlo, Dêrik, Dirbesiyê ve Girkê Legê’de kurulan merkezlerde kimlik başvuru işlemleri kesintisiz sürüyor. Hesekê Valiliği Sivil İşler Genel Müdürü Aziz Al-Muhaimid’in verdiği bilgilere göre, daha önce kaydı bulunmasına rağmen kimlik almamış yaklaşık dokuz bin kişi başvuruda bulundu.
Ancak aynı düzeyde ilerleme, askeri ve idari entegrasyon dosyalarında henüz görülmüyor. Süreç bir yandan ilerlerken, diğer yandan kırılganlığını korumaya devam ediyor
Reqa-Tabqa-İdlib hattında otorite mücadelesi derinleşiyor
Suriye’nin kuzeyinde ise son bir haftada Reqa’dan Tabqa’ya, oradan İdlib’e uzanan geniş hatta aşiretler ile Geçici Şam Hükümeti arasında tansiyon belirgin şekilde yükseldi.
HTŞ’li (Heyet-ül Tahrir eş Şam) grupların etkisini artırdığı bölgelerde birçok aşiret, bu gruplar tarafından atanan ve Geçici Şam Hükümeti’ne bağlı memur ve personeli kabul etmiyor.
Öte yandan bazı Arap aşiretlerine ait ev ve arsalara devlet yetkilileri tarafından el konulması, gerilimi daha da tırmandırdı. Bölgedeki protestoların yalnızca yerel bir itiraz olmadığı, aynı zamanda daha geniş çaplı bir otorite mücadelesinin sahaya yansıması olduğu görülüyor.
Ortaya çıkan tablo, entegrasyon sürecinin yalnızca Rojava-Şam hattında değil; Arap aşiretleri, HTŞ ve Geçici Hükümet üçgeninde de kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor.
Şammar aşireti denge açısından belirleyici bir rol oynuyor
Suriye’nin en etkili aşiretlerinden Şammar ve ona bağlı Senadit güçleri, entegrasyon sürecinin en stratejik aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Komutanı Mazlum Ebdi ile Özerk Yönetim Dış İlişkiler Sorumlusu İlham Ehmed’in Şammar aşireti temsilcileriyle yaptığı görüşmede, bölgedeki iç barışın korunması ve toplumsal birlikteliğin güçlendirilmesi temel gündem maddeleri arasında yer aldı.
Geçmişte SDG bünyesinde yer alan Senadit güçlerinin gelecekte nasıl konumlanacağına ilişkin tartışmalar sürerken, bu yapının 60. Tümen’e bağlı bir güç olarak yeniden yapılandırılmasının da seçenekler arasında bulunduğu belirtiliyor.
Rojava’da geniş bir toplumsal tabana sahip olan Şammar aşireti, Kürt-Arap ilişkilerinin dengelenmesi ve bölgesel barışın sağlanması açısından belirleyici bir rol oynuyor. Entegrasyon sürecinin geleceğinin, bu aşiretin alacağı pozisyonla şekilleneceğine işaret ediliyor.
Kaynak: ANF
