İdlib gündemi ile acil toplanacak NATO’nun ‘itidal’ çağrıları, Türkiye’nin ‘somut adım bekliyoruz’ açıklamalarına yanıt olarak yorumlanırken, NATO Anlaşmasının 4. ve 5. maddeleri yeniden gündemde
Suriye’nin Rusya desteği ile İdlib’de Türk askerine yönelik saldırısının ardından Türkiye Rusya arasında tırmanan gerilim karşında, Türkiye bir kez daha NATO kapısını çalma düşüncesinde. Ancak NATO’dan gelen ‘itidal’ açıklamaları Türkiye’nin beklentilerini yanıtsız bıraktı. Türkiye’nin çağrısı ile acil olarak yapılacak NATO toplantısından da somut bir adım çıkması beklenmiyor.
İdlib’de Suriye’nin saldırısı sonrası resmi açıklamalara göre en az 33 Türk askerinin yaşamını yitirmesinin ardından açıklama yapan NATO Genel Sekreteri Stoltenberg Suriye ve Rusya’nın, Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde yürütülen barış çabalarına destek vermesini isteyerek tüm taraflara ‘itidal’ çağrısı yaptı.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüşen, Stoltenberg, Suriye ve Rusya’nın İdlip’teki saldırılarını kınadı ve saldırılara son vermeleri çağrısı da yaptı.
AKP Sözcüsü Ömer Çelik, “Rejim bu saldırıdan sonra büyün kara ve hava unsurlarıyla düşman haline gelmiştir” diyerek NATO’yu istişareye çağırdıklarını açıklamış, ayrıca “ABD’den güvenli bölge, uçuşa yasak bölge konularında somut adım bekliyoruz” demişti.
Türkiye’nin talebi üzerine toplantı
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg daha sonra Türkiye’nin talebi üzerine NATO’nun acil durum toplantısı düzenleyeceğini duyurdu. Stoltenberg toplantının, NATO Anlaşması’nın 4. maddesi kapsamında yapılacağını belirtti.
Bu madde üye ülkelerden birinin toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı ya da güvenliğinin tehdit edildiği düşünüldüğünde, tüm tarafların danışmalarda bulunmasını öngörüyor. Suriye savaşında Suriye ve Rusya ile karşı karşıya gelen Türkiye daha önce de NATO’dan destek talebinde bulunmuş ancak beklentisine yanıt alamamıştı.
NATO Anlaşmasının 5’inci maddesi ne diyor?
Türkiye’nin “NATO’dan somut adımlar bekliyoruz” açıklaması sonrası Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyesi ülkelerin korunması için müdahaleyi içeren Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 5’inci maddesi yeninden gündeme geldi.
Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 5’inci maddesi ise şöyle: “Taraflar, Kuzey Amerika’da veya Avrupa’da içlerinden bir veya daha çoğuna yöneltilecek silahlı bir saldırının hepsine yöneltilmiş bir saldırı olarak değerlendirileceği ve eğer böyle bir saldırı olursa BM Yasası’nın 51. Maddesinde tanınan bireysel ya da toplu öz savunma hakkını kullanarak, Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliği sağlamak ve korumak için bireysel olarak ve diğerleri ile birlikte, silahlı kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere gerekli görülen eylemlerde bulunarak saldırıya uğrayan taraf ya da taraflara yardımcı olacakları konusunda anlaşmışlardır.”
ABD’den S-400 vurgulu açıklama
Bu arada tırmanan gerilime ilişkin BM, ABD ve AB’den de art arda açıklamalar geldi. BM Genel Sekreteri Guterres, İdlip’te ateşkes çağrısını yineleyerek, sürdürülebilir tek yolun BM denetiminde siyasi çözüm olduğunu kaydetti
Guterres, “derin endişe” duyduklarını da sözlerini ekledi. Avrupa Parlamentosunun (AP) yeni Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor da sosyal medyadan yaptığı açıklamasında, “Türk askerlerinin ölümünden dolayı üzüntülü ve gelişmelerden oldukça endişeliyiz. Maalesef tekrar etmek zorunda kalıyorum ancak AB, Türkiye’nin yeni dostlarından çok daha güvenilir. (Size) bir şey kazandırmayan ‘tek taraflılığı’ bırakmanız sizin yararınıza olacaktır” ifadelerini kullandı.
ABD’nin NATO Büyükelçisi Kay Bailey Hutchison ise Washington’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Türkiye’nin kimin güvenilir dost olup olmadığını görmesi gerektiğini söyledi. Hutchison, “Erdoğan’ın geçmişte ve ilerideki müttefikinin biz olduğumuzun farkına varacağını ve S-400’lerden vazgeçeceğini umuyorum” dedi.
DIŞ HABERLER
