İran’la nükleer anlaşmadan çekilen ABD, Tahran’a yaptırımlar konusunda Ankara’yı zorluyor. Trump yönetimi, müttefiklerinden İran’dan petrol alımını da durdurmasını istiyor. Ankara’da temaslarda bulunan ABD heyeti, Türkiye’den uygulama takvimi istedi. ABD Hazine ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden oluşan heyet, Dışişleri Bakanlığı’nda gerçekleştirdiği görüşmede Türkiye’den beklentilerini dile getirdi. Görüşmeye katılan Türk heyetinde diplomatik yetkililerle birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı temsilcileri de yer aldı. ABD’nin İran’la nükleer anlaşmadan 8 Mayıs’ta çekildiğini hatırlatarak, İran için alınan yaptırım kararının “müttefiklik” ilişkisi doğrultusunda, Türkiye tarafından da benimsenmesi gerektiği mesajı veren yabancı heyetin Türkiye’den bu konuda bir “uygulama takvimi” istediği de diplomatik kulislerde konuşulmaya başlandı.
“Ankara direnemez”
Peki Türkiye İran’a yaptırımlarda “hızlı hareket planı” isteyen ABD’ye karşı bir pozisyon geliştirebilir mi? Türkiye- ABD ilişkilerini çok yakından izleyen DW Türkçe’nin bu sorularını yanıtlayan Washington’da bir dönem Türkiye’nin büyükelçiliğini de yapmış olan emekli büyükelçi Faruk Loğoğlu, “Türkiye’nin alabileceği hiçbir pozisyon yok” yanıtını veriyor. Loğoğlu’na göre Türkiye ikili komşuluk ilişkilerinin önemini de vurgulasa, İran’la ekonomik ilişkinin kendisi için vazgeçilmez olduğunu da söylese, ABD’nin baskısından kurtulamayacak”diyor. Loğoğlu, ABD’nin İran’a yaptırım konusunda istisna isteyen tüm ülkeleri geri çevirdiğini hatırlatıyor ve, “Kendi hedeflerine kilitlenmiş bir ABD var karşımızda. ABD’nin Rusya ile de yakın temas kurduğunu dikkate alırsak, bölgede İran’ı tek başına bırakmaya çalışma politikasının önümüzdeki süreçte daha da öne çıkacağını görebiliriz” diyor. Loğoğlu, “Sadece İran değil Türkiye de tam anlamıyla ABD’nin kıskacına girmiş durumda. Ankara’nın, ABD’nin baskılarına uzun süre direnmesi mümkün değil” değerlendirmesini yapıyor ve Ankara’nın yumuşak bir diplomasiyle sorunların nasıl çözülebileceğine kafa yorması gerektiğini söylüyor.
‘Altın takası olabilir’
Türkiye’nin ABD’nin İran’a yaptırım beklentisi karşısında ne yapabileceği konusunda DW Türkçe’ye değerlendirmelerde bulunan güvenlik uzmanı Metin Gürcan, ABD’nin Türkiye’ye dönük baskısının önümüzdeki süreçte daha da yoğunlaşacağını belirtiyor. Gürcan’a göre Washington yönetiminin Türkiye için koyduğu asıl hedef “İran-Rusya-Türkiye blokunu parçalamak, Türkiye’yi bu bloktan uzaklaştırıp, koparmak”. İran-Rusya- Türkiye blokunun özellikle Suriye konusunda ABD’nin karşısına çıktığını anlatan Gürcan, tıpkı Ankara-Washington arasındaki Minbiç anlaşması gibi İran’a uygulanacak yaptırımlar konusunda Ankara’yla varılacak olası bir anlaşmanın da ABD’nin hedefine uygun olacağını söylüyor.
İSTANBUL
