Şengal’de anadilde eğitimin önemine dikkat çeken Xanim Şengali, Êzidî çocukların tüm baskı ve engellemelere rağmen kendi anadillerinde eğitim gördüğünü söyledi
Şengal’de 3 Ağustos 2014’te fermandan sonra Êzidî gençlerin ve çocukların kendi anadillerinde eğitim görmesi için Êzidxan Demokratik Toplum Dil ve Eğitim Enstitüsü (SZPCD) kuruldu. Enstitünün kurulmasıyla Şengal’de çocuklar eğitim görmeye başladı. Êzidxan Demokratik Toplum Dil ve Eğitim Enstitüsü, Şengal Özerk Yönetimi’nin en önemli kurumlardan biridir. Enstitünün, Irak’ta resmi bir kurum olarak tanınması için Bağdat’ta birçok kez ziyaret yapıldı ve ilgili yerlere başvurular yapıldı. Bu toplantılar sonucunda Irak Eğitim Bakanlığı, enstitüyü resmi olarak tanıdı ancak Musul vilayetinin siyasi tutumu nedeniyle yürütülen çalışmalara engel çıkarılıyor.
Enstitü kuruldu
Enstitü, tüm bu baskı ve engellere rağmen çalışmalarını sürdürüyor. Enstitünün öğretmen ve yöneticilerinden biri olan Xanim Şengali, çalışmalarından, hedeflerinden ve Irak hükümetinin çalışmalarına karşı tutumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Xanim Şengali, çalışmalarının zorluklarına ve ortaya koydukları planlara karşı yürütülen çalışmalara ilişkin şunları söyledi: “Şengal’in çetelerin ablukasında olduğu 2014’te enstitüyü kurduk. Çalışmalarımıza başladığımız ilk andan itibaren bugüne kadar birçok zorlukla karşılaştık. 2021’de Şengal’e yönelik birçok saldırı yapıldı ve bu saldırılarda dil üzerinde çalışmalar yürüten, eğitim veren kurumlarımız da etkilendi.”
Kültürlerini öğreniyorlar
Şengal’de özerk eğitim sisteminden vazgeçmek ve çalışmaları durdurmak için de saldırıların yapıldığını anlatan Xanim Şengali, “Her şeye rağmen son bir yıldır çocuklarımızı başarıyla eğitebildik. 2021’de halkımızın Şengal’e yeni döndüğü bazı yerlerde yeni okullar açıldı. Çocukları Êzidî kültürüyle eğitiyoruz. Kurumumuzda Êzidî din ve tarihi üzerine kitaplar çıkarılmış. Bu eğitimle Êzidîlerin gerçekliği ortaya koyuyoruz. Bizim için çok iyi bir adım çünkü artık gerçeğimizi biliyoruz. Ferman yıllarında burada bizim dışımızda okul olmadığını herkes biliyor, bu sistemi ağır şartlar altında kurduk. Bu girişimimizden sonra Êzidîlerin eğitim açısından ellerinden artık çıktığını fark eden devlet de okullar açmaya başladı.
Okullarımızın kayıt dışı olduğu ve devlet belgesine sahip olmadığı propagandasıyla çocukları bizden uzak tutmak istemediler, ancak bu başarısız oldu” diye belirtti.
Irak ve Federe Kürdistan faydasız
Binlerce çocuğun devlet okullarında okuduğunu ve belgelerinin olmasına rağmen kendilerine hiçbir faydasının olmadığını belirten Xanim Xengali, “Irak ve Kürdistan Bölgesi düzeyindeki birçok Êzid kız ve erkekler, Irak ve Güney Kürdistan’daki okullarda birinci oldu, ancak bundan yararlanamadılar. Yani, Irak’ın Şengal’deki öğrencilere hizmet etmediğini, sertifikalarına güvendiğini söylemek istiyoruz” dedi.
Anadilde eğitim haktır
Êzidî çocukların artık kendi anadillerinde okuyacağını belirten Xanim Xengali şunları söyledi: “Irak’taki kurumumuzun resmileşmesi için birçok çaba sarf ettik. Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir yetkili aldık ve belgemiz bizde. Ancak Musul vilayeti siyasi partilerin etkisi altında olduğu için çalışmalarımızı engelliyorlar ve sorunları çözmüyorlar. Kendi dilimizde okuma hakkımız var ve Irak anayasasında herkesin kendi dilinde okuması gerekiyor.”
Îbrahîm Êzidî / RojNews
