Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması, Meclis Dışişleri Komisyonu’nda geçti
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, Meclis Dışişleri Komisyonu’nda AKP, CHP ve MHP’nin oylarıyla kabul edildi.
Teklifin yasalaşması için Meclis Genel Kurulu’nda da kabul edilmesi gerekiyor.
Anlaşmanın içeriği
Üç ülkeyi “çekirdek taraflar” olarak tanımlayan 16 maddelik anlaşma, NATO benzeri bir karşılıklı savunma ve güvenlik iş birliği mekanizması kurulmasını öngörüyor.
Anlaşmanın 1’inci maddesinde, taraflardan herhangi birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye düşmesi durumunda, tarafların bunu bertaraf etmek amacıyla “gerekli tüm yöntemleri kullanacakları” belirtiliyor.
Anlaşmanın 2’nci maddesinde ise “Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilir” hükmü yer alıyor. Bir tarafın saldırıya uğraması durumunda diğer ülkelerin “karşılıklı yardım imkânlarının tamamını” kullanarak derhal yardım etmesi öngörülüyor.
Askeri ve savunma sanayi işbirliği
Anlaşmanın 6’ncı maddesi, ortak askerî tatbikatlar ve eğitimler düzenlenmesini, personel değişimini ve silahlı kuvvetler arasında birlikte çalışabilirliği artıracak faaliyetleri kapsıyor.
3’üncü ve 7’nci maddelerde ise teknoloji transferi, ortak araştırma ve geliştirme projeleri, ortak üretim ve savunma sanayii alanında yakın iş birliği öngörülüyor.
Ulusal güvenlik konuları
Anlaşmanın 4’üncü maddesi, tarafların uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunmasını ve tehditleri bertaraf etmek için bireysel ve ortak tedbirler geliştirmesini içeriyor.
5’inci maddede, terörizmin tüm türlerine karşı operasyonel düzeyde iş birliğinin artırılması ve ortak güvenlik değerlendirmeleri yapılması öngörülüyor. 9’uncu madde ise istihbarat ve güvenlik bilgilerinin paylaşılmasının önünü açıyor.
10’uncu madde kapsamında savaş, barış veya olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askerî teçhizatın sağlanması düzenleniyor.
Komitenin merkezi Sudi Arabistan
Anlaşmanın 8’inci maddesine göre, dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Anlaşmanın uygulanmasını yönetecek komite, yeni üyelerin katılımını da değerlendirecek.
Komiteye, merkezi Suudi Arabistan’da bulunacak bir sekretarya destek verecek. İlk genel sekreterin Pakistanlı olması öngörülüyor.
Anlaşmada ayrıca tarafların daha önce imzaladıkları uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerinin saklı tutulduğu belirtiliyor.
ilk 10 yıl anlaşmadan ayrılamayacaklar
Mekke Anlaşması, üç ülkenin onay süreçlerini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak.
İlk 10 yılın ardından ise taraflar, en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan çekilebilecek.
HABER MERKEZİ
