67 göçmen kuş türü bir mevsimde en az bir kez siklonlara, 382 tür aşırı kuraklıklara, 67 tür ise her iki aşırı hava olayına birden maruz kalıyor
Her yıl Mayıs ve Ekim aylarının ikinci cumartesi, “Dünya Göçmen Kuşlar Günü” olarak kabul ediliyor. Bu yıl ilki 11 Mayıs tarihine denk gelen Dünya Göçmen Kuşlar Günü’nün ikincisi 12 Ekim’de kutlandı. Göçmen Yabani Hayvan Türlerinin Korunması Sözleşmesi (CSM) tarafından yayımlanan, “Mevcut Kuş Göç Yolları Bilgilerinin İncelemesi, Temel Bilgi Eksiklikleri ve Koruma Öncelikleri” başlıklı çalışmaya göre kuşlar yumurta bıraktıkları bölgeler ve yumurtlamadıkları süreçlerde geçirdikleri alanlar arasında göç ediyor. Bu göç rotası dünyanın kuzey ve güney yarım küreleri arasında olabilecek şekilde çeşitli boyutlarda gerçekleşebiliyor.
Kuşların göç rotası
Kuşların takip ettiği 5 önemli rota Orta Pasifik göç yolu, Kuzey-Güney Amerika göç yolu, Afrika-Batı Avrasya göç yolu, Orta Asya göç yolu ve Doğu Asya-Avustralya göç yolu olarak sıralanıyor. Bu göç yollarında kuşların karşılaştığı zorlukların başında iklim değişikliği nedeniyle sayısı ve şiddeti artan aşırı hava olayları geliyor. AA’dan Yeter Ada Şeko’nun hazırladığı haberde, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) afetlerin sayısı son 50 yılda 5 kat arttığı ve dünyanın çeşitli yerlerinde birbirinden farklı aşırı hava olayları etkisini daha belirgin şekilde göstermeye başladığı yer aldı.
382 kuş türü kuraklık etkisinde
Uluslararası Doğayı Koruma Birliğinin (IUCN) Türlerin İklim Değişikliğine Karşı Kırılganlığını Değerlendirme Kılavuzu’nda yer alan verilerden yola çıkarak 383 göçmen kuş türünün siklonlara ve kuraklığa karşı kırılganlığını 1985 ve 2014 yılları arasını kapsayacak şekilde çeşitli analizlerle değerlendirdi. Elde edilen bulgulara göre 67 göçmen kuş türü bir mevsimde en az bir kez siklonlara, 382 tür aşırı kuraklıklara, 67 tür ise her iki aşırı hava olayına birden maruz kalıyor. Bu da incelenen tüm kuş türlerinin yüzde 4,4’ünün her iki aşırı hava olayından da etkilendiği anlamına geliyor.
ABD’de aşırı hava olayları
Özellikle, Kuzey Amerika kökenli doğu kırlangıç kuşu (antrostomus vociferus), Asya kökenli boz yüzlü şahin (butastur indicus), Yeni Zelanda kökenli güney adası istiridye avcısı türleri hem siklonlardan hem de kuraklıklardan aşırı derecede etkileniyor. Finlandiya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Çin’den bilim insanları tarafından 2022’de yayımlanan “ABD’nin Batısında Yaşanan Birleşik İklim Aşırılıkları Göçmen Kuşların Korunmasını Tehdit Ediyor” başlıklı araştırma, ABD’de göçmen kuşların aşırı hava olayları karşısında ciddi zorluklar yaşadığını ortaya koydu.
EKOLOJİ SERVİSİ
