Zeki Bayhan’ın “Sıfıra Yükselmek” başlıklı bu ikinci kitabını tanıtmaya başlamadan önce, neredeyse atasözü haline gelen bu söze açıklık getirmekte yarar var. Nitekim 2018 yılında, Aram Yayınları tarafından basılan “Sıfıra Yükselmek” isimli kitabının önsözünde bu hususu kaleme almıştım.
1990’lı yılların başlarında, Özal’ın çıkardığı infaz indirimi yasasıyla tahliye olan kimi PKK’li yöneticiler, sık sık Musa Anter’e takılırdı. “Kürt sorununun çözümü konusunda sizler hiçbir adım atmamışsınız, hiçbir kazanım elde edememişsiniz; biz her şeye sıfırdan başladık!”
Bu sözleri birçok defa duyan Apê Musa, sonunda haklı olarak patladı ve şöyle dedi: “Tamam evlat! Tamam, siz sıfırdan başladınız ama Kürt meselesini biz de sıfıra yükseltinceye kadar, az zopa yemedik ha!” Ömrünü bu uğurda harcamış, defalarca gözaltına alınmış, yıllarca cezaevlerinde yatmış birine söylenen sözler, gerçekten haksızdı ve sonunda Apê Musa, yaşadıklarını çok zarif bir biçimde dile getirmişti.
Evet, ülkemizde pek çok sosyal ve siyasal sorunun çözümü için topraklara gömüldüğü için eksilerde bulunan gerçekliği önce sıfıra, zemine getirmek gerekiyordu. Hem de büyük bedeller ödeyerek…
Zeki Bayhan, müebbet hapse mahkûm edilmiş birisi olarak, birçok sorunu kaleme aldığı kitaplarıyla eksilerden sıfıra taşımaya çalışıyor. İşte, Dipnot Yayınları tarafından yayınlanan bu eserde de erkekliğin kültürel inşası ve bundan çıkmanın yolları bulunmaya çalışılıyor.
Erkeklik sorunu
Nitekim bu çalışma, özgür toplumsallaşma yolculuğunda atılması gereken bir ilk adıma, tarih boyunca göz önünde olan ve toplumsal yaşam üzerinde ağır bir yük oluşturduğu halde çoğunlukla görmezden gelinen “bildik” bir konuya, erkeklik kültürüne mercek tutuyor.
Erkeklik kültürü, egemen dünya için dokunulmaz bir kutsallık olarak kurgulanmıştır. Gelgelelim, onun yarattığı kültürel atmosfer içinde boy gösteren iktidarlar yıkılabilir, kültürler ortadan kaldırılabilir, yeni sistemler inşa edilebilir.
Elinizdeki kitap, zihniyet ve kültür olarak erkeklik olgusunu irdeliyor. Din, felsefe, bilim, psikiyatri, akıl, dil gibi zihniyet oluşturucu düşünce yapılarının erkeklik kültürünü inşa etme ve onu üretmedeki rolleri ile bütün bu düşünce yapılarına içerilmiş eril kodları tartışıyor.
Erkeğin kendisine, kadına, yaşama, özgürlük-aşk gibi toplumsal değerlere dönük yanılsamalı algılarına odaklanıyor. Erkeklik ideolojilerinin, kurgulanan kimlik doğrultusunda erkeğin algısını nasıl manipüle ettiğini, erkek algısında sahte olanın nasıl gerçek olanın yerine geçirildiğini analiz ediyor.
Kitap, tüm bu yönleriyle, erkeklik çalışmaları alanında ufuk açıcı bir eser niteliğinde.
Zeki Bayhan kimdir?
Zeki Bayhan, Gever (Yüksekova) doğumlu. İktisat mezunu olan ve 1998 yılında bu yana içeride olan Bayhan, Demokratik Ekolojik, Cinsiyet Özgürlükçü Paradigma (Belge, 2011), 21’inci Yüzyıl Özgürlük İdeolojisi: Demokratik Sosyalizm (Belge, 2015) ve Soykırımcı Ulus-Devlet Paradigmasından Çıkış: Demokratik Ulus (Belge, 2016), Sıfıra Yükselmek (Aram Yayınları, 2018) yazarın şimdiye dek yayımlanan kitapları. Zeki Bayhan, halen Kandıra 2 nolu F Tipi Cezaevi’nde tutulmakta.
