Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine yönelik saldırı ve katliamların, Türkiye’nin yönlendirmesi ve MİT’in Şam’daki temaslarıyla planlandığı, QSD ile Şam arasındaki entegrasyon sürecinin bilinçli biçimde sabote edildiği ortaya çıktı
Suriye Geçici Hükümeti’ne bağlı grupların Halep’te Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê başta olmak üzere Kürt mahallelerine dönük saldırılarının, Türkiye’nin doğrudan yönlendirmesi ve MİT Şam’daki temaslarıyla planlandığı belirtildi. QSD ile Şam arasında yürütülen 10 Mart Mutabakatı çerçevesinde entegrasyon sürecinin bilinçli biçimde sabote edildiği saldırılar, uluslararası güçlerin bilgisi dahilinde hayata geçirilirken, on binlerce sivil yerinden edildi, çok sayıda kişi kaçırıldı ve Halep’teki Kürt varlığı hedef alındı. Suriye Geçici Hükümeti’ne bağlı grupların Halep’te bulunan Kürt mahallelerine dönük saldırılarının ardından uluslararası arabulucuların katılımıyla ateşkes anlaşması yapılarak mahallelerdeki yaralılar, cenazeler Kuzey ve Doğu Suriye bölgesine getirildi.
Şam’daki toplantı Şeybani tarafından sabote edildi
4 Ocak’ta Şam’da QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî ve Genel Komutanlık üyeleri Sîpan Hemo ile Sozdar Derîk’in katılımıyla bir toplantı gerçekleştirildi. Toplantıda Suriye tarafından istihbarat sorumlusu, savunma bakanı dahil birçok yetkili yer aldı. Şam’a giden QSD heyetinin, bu toplantıyla birlikte askeri entegrasyonda önemli bir yol kat etmesi hedeflenmiş ve uluslararası güçlerin de bunu beklediği belirtilmişti. Toplantıdan sonra bu kararın açıklanarak basına duyurulması planlanmıştı. 6 Ocak’ta Halep’teki Kürt mahallelerine yönelik saldırılar başladı. 10 Mart Anlaşması’nın uygulanmasını istemeyen Türkiye, bu süreçte en etkin rolü oynayarak Şam’da ona bağlı kişilerle süreci yürüttü ve saldırıları denetimindeki gruplarla, askeri teçhizatla yönetti.
Süreci MİT yönetti
Suriye’de etkin şekilde faaliyet yürüten MİT’e bağlı 3 görevlinin 30 Aralık’ta Şam’a gelişi ile 10 Mart Anlaşması’nın bozulması ve saldırıların fitilinin ateşlenmesi hedeflendi. 3 kişilik MİT heyeti, Savunma Bakanlığı binasına geçip Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı Ali Nureddin El Nasan ile bir toplantı yaptı. Toplantıya ayrıca İçişleri Bakanı ve takip/operasyon sorumlusu olan başka bir askeri yetkili katıldı. Burada, Şam’da Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda önceki gün saray içinde yaşanan çatışmaya dair konuşuldu. MİT tarafı mevcut gerginliğin azaltılmasını ve durumun daha fazla krize dönüşmesine izin verilmemesini istedi. Toplantı sırasında bir MİT’çi, daha önemli konuların bulunduğunu ve bu nedenle tali meselelerle oyalanılmaması gerektiğini vurguladı. Burada QSD’ye yönelik bir saldırının yapılması için tüm hazırlıkların 2 gün içinde tamamlanması talep edildi. Ayrıca MİT, Şam yanlısı unsurların QSD bölgelerinde karışıklık çıkarmaya başlaması gerektiğini, böylece QSD’nin bu meselelerle meşgul edilmesini, özel birliklerini bu alanlara kaydırmasını ve içeriden baskı altına alınmasını hedeflediklerini belirtti. Toplantıda içişleri bakanından, İdlib Valisi Hasan Bekir ile temas kurması istendi. Kendisine güvenlik değerlendirmesinin aktarılması ve yabancı gruplarla yapılan koordinasyonun nasıl yürütüldüğünün netleştirilmesi talep edildi; zira önümüzdeki dönemde bu konuların yeniden gündeme geleceği ifade edildi. Genel olarak Şam yönetiminden önümüzdeki günlerde hazırlıklı olması istendi ve bazı tanınmış ülkelerle koordinasyon bulunduğu belirtildi. Daha sonra QSD ile ilgili tüm cepheler ele alındı ve değerlendirildi.
Diplomasi trafiği
Türkiye’nin, toplantının yapıldığı 4 Ocak’tan sonra Suriye’de bulunan bütün devletlerle görüşme gerçekleştirdiği belirtildi. Bu görüşmelerde Kuzey ve Doğu Suriye bölgeleriyle “Suriye’nin toprak bütünlüğünün” korunması temelinde bir uzlaşıya varmak için esnek bir tutum sergilediğini, ancak QSD’nin buna karşılık net ve yapıcı bir tutum ortaya koymadığı ileri sürüldü. İlgili devletler ise DAİŞ tehdidinin sürdüğünü, Kürtlerin ittifakları olduğunu, tüm Suriyelileri kapsayacak bir çözüm modeli ve anayasa gerektiğini aktardı. Bazı devletler ise merkezi olmayan yönetim modelinin uygun çözüm olacağını belirtti.
Halep’teki Kürt mahallelere yönelik saldırılar konusunda da tüm devletler kaygılarını iletse de sert tutum göstermekten kaçındı.
Sonuç
Halep’teki Kürt mahallelerine yönelik saldırıların, sahadaki gelişmelerden ziyade bölgesel ve uluslararası düzeyde yürütülen siyasi askeri hesapların bir sonucu olduğu ortaya çıktı. QSD ile Şam arasında yürütülen entegrasyon sürecinin, Türkiye’nin yönlendirmesi ve MİT’in aktif rolüyle bilinçli biçimde sabote edildiği, bu süreçte Suriye Geçici Hükümeti’ne bağlı grupların kullanıldığı belirtiliyor. Uluslararası güçlerin büyük bölümünün saldırılardan ve arka plandaki diplomatik temaslardan haberdar olmasına rağmen, yaşananlar Halep’te on binlerce sivilin yerinden edilmesine, Kürt mahallelerinin hedef alınmasına ve krizin derinleşmesine yol açtı. Tüm bu gelişmeler, Suriye’de kalıcı istikrarın önündeki en büyük engellerden birinin dış müdahaleler ile kapsayıcı bir siyasi çözüm iradesinin eksikliği olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Haber: Erdoğan Altan / MA
