Jiyana Ekolojîk’in yeni sayısı çıktı. Birçok önemli konunun ele alındığı son sayıda, ‘Enerji bağımsızlığı’ gibi safsatalarla doğadaki her varlık metalaştırmanın parçası haline getirilmeye çalışılıyor’ denildi
Jiyana Ekolojîk (Ekolojik Yaşam) “Ekolojik bilinç, temel ideolojik bilinçtir” mottosuyla yayımlanan bir kuram dergisi. Dört ayda bir yayımlanan dergi, 8. sayısında madencilik konusuna odaklandı. Dergi boyunca düzenlenmiş makaleler, deneme ve söyleşilerde bu süreçler detaylarıyla inceleniyor. Dergide Kürtçe ve Türkçe makaleler yer alıyor. Türkçe yazıların Kürtçe özeti, Kürtçe yazıların da Türkçe özeti veriliyor.
Bianet’in haberine göre; derginin en arka sayfasında Polen Ekoloji Kolektifi’nin hazırladığı “Kürdistan’da Ekstraktivizm” haritası da mevcut. Dergi, Gabar Dağı’ndan Akbelen’e, Dersim’den Gümüşhane’ye kadar uzanan coğrafyada, bu projelerin nasıl birer “özel güvenlik” ve “mülksüzleştirme” projesine dönüştüğünü gözler önüne seriyor.
Madenciliğin ekonomi-politiği
Derginin bu sayısında Beyza Üstün, Dilan Karaman, Joám Evans Pim, Yusuf Gürsucu, Agit Özdemir, Newroz Uysal Aslan, Devrim Yılmaz, Özen Meral Uç, Samet Uçaman, Dr. Akif Akalın, Serdar Keskin, İdris Polat ve Polen Ekoloji Kolektifi’nden yazılar bulunuyor.
Beyza Üstün, “Teori ve Pratiğin İçsel Bağlantısında Yaşamı Yıkıma Sürükleyen Sektör, Madencilik” başlıklı yazısında sermaye birikiminin stratejik bir parçası olan madenciliğin ekonomi-politiğini inceliyor. “Yerin Altında Yürüyenler: Maden, Rejim, Sömürü Kıskacında Yaşam ve Doğa” başlıklı yazısında Dilan Karaman da, madencilik eliyle Türkiye ve Kürdistan’da yaşatılan yıkımı, emek ve doğa talanı bağlamında ele alıyor.
‘Talan Yasası’ ve eko-kırım
“Ewlekarîkirina Madenan Li Yekîtiya Ewropayê: Ewropa Çima Li Hember Kêmasiya Çavkaniyan Parastî Nîne?” başlıklı Kürtçeye çevirilen yazısıyla Joám Evans Pim, Avrupa’da yürürlüğe konulan madencilik yasaları ile doğaya ve topluma nasıl yön verilmeye çalışıldığını ve derinleşen krizleri irdeliyor. Bir diğer isim Yusuf Gürsucu, ‘Talan Yasası’ ile coğrafyanın madencilik, kaya gazı ve petrol arama faaliyetlerine nasıl feda edildiğine “Türkiye Madenler ve Kaya Petrolü Kıskacında!” adlı yazısıyla dikkat çekiyor.
“Madenciliğin Politik Ekoloji Tartışmaları” başlıklı yazıda, madenciliğin yereldeki ekolojik ve toplumsal yıkımı aktarılırken; Agit Özdemir, “Gabar Dağı’nda Savaşın İzleri ve Barışın Ekolojik İmtihanı: Zorunlu Göç, Ormansızlaşma ve Petrol Ekstraktivizmi Üzerine Bir İnceleme” adlı yazısıyla Kürdistan’daki eko-kırım politikalarının boyutunu kapsamlı analizlerle ele alıyor.
Özel savaşın ağır tahribatı Newroz Uysal Aslan, “Ekokırım: Şırnak’ta Doğa ve Toplumun Kuşatılması” başlıklı yazısında ulus devletin özel savaş politikalarının sonucu olarak, siyasal-ekolojik tahribatın boyutlarını gösteriyor. Serdar Keskin ise sermayeye daha fazla kazanç sağlayan rödovans sisteminin emekçilere ölüm, doğaya ise nasıl bir yıkım getirdiğini “Rödovans Gerçeği; Ekolojik Yıkım, Sermayeye Rant, Emekçiye Ölüm” başlıklı yazısıyla anlatıyor.
Daha birçok makalenin yer aldığı dergide ayrıca “Madencilik Talanı; Tanıklıklarımız ve Ortak Mücadele” başlığıyla yerelde yapılan röportajlarla madenciliğe karşı mücadele eden ekoloji ve yaşam savunucularının karşılaştıkları zorluklar, deneyim ve öneriler işleniyor. Dergiye, Mephisto Kitabevi ve Beyoğlu’ndaki Medya Kitapevi’nden ulaşmak mümkün.
İSTANBUL
