Dêrazor’da petrol kuyularının kontrolü üzerine aşiretler ve HTŞ arasında tırmanan gerilim yeni bir boyuta ulaştı. HTŞ’nin arabuluculuk girişimleri sonuçsuz kalırken, aşiretler tehdit ediliyor. Eski DAİŞ emirlerinin petrol sahalarındaki provokasyonları ve Türkiye destekli grupların sürece müdahil olma çabaları, bölgeyi büyük bir patlamanın eşiğine getiriyor
Dêrazor’un İzba bölgesinde petrol kuyularının ateşe verilmesiyle başlayan kriz, ekonomik kaynakları ele geçirmek isteyen HTŞ ile yerel aşiretler arasındaki ipleri kopma noktasına getirdi. Sorunu çözme adı altında bölgeye gelen HTŞ sorumlularından Ebu Redwan ve 2011 yılında Suriye rejiminden ayrılan eski subay Mahir el-Niêmi’nin aşiret liderleriyle yaptığı görüşmelerden sonuç çıkmadı.
Yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre; Mahir el-Niêmi, toplantı sırasında aşiret temsilcilerine yönelik sert ifadeler kullanarak, “Eğer bu şekilde devam ederseniz pişman olacaksınız” tehdidinde bulundu. Bu tehdit, HTŞ’nin diyalog yerine askeri baskı ve zor aygıtlarıyla petrol sahaları üzerinde hakimiyet kurma niyetini açıkça ortaya koyuyor. Öte yandan HTŞ’nin, tüm Dêrazor hattını Hatem Ebu Şeqra komutasındaki 86’ncı Tümene bağlamayı planladığı belirtiliyor.
Sahaya sürülen eski DAİŞ emiri
HTŞ’nin müdahalesine zemin hazırlayan petrol kuyularının yakılması olayının arkasında Ebu Ducane isimli bir kişi bulunuyor. Geçmişte DAİŞ saflarında emir düzeyinde faaliyet yürüten Ebu Ducane, mevcut kaosun merkezindeki aktör olarak görülüyor. Ebu Ducane’nin ailevi bağları da dikkat çekici; Ducane, halihazırda Ebu Xewle dosyası kapsamında QSD tarafından tutuklu bulunan Dêrazor Askeri Meclisi eski sorumlusu Ebu Fehid Xişam’ın kardeşi. Bu karmaşık ilişkiler ağı, meselenin sadece bir mülkiyet kavgası değil, derin siyasi hesaplaşmaların bir parçası olduğunu gösteriyor.
Türkiye destekli grupların müdahalesi
Bölgedeki otorite boşluğunu fırsat bilen Türkiye destekli paramiliter gruplar da sürece dahil olmaya çalışıyor. Sultan Murad grubu sorumlusu Ebu Emşa’nın, Ebo Ducane ile irtibata geçtiği öğrenildi. İddiaya göre Ebu Emşa, Ebu Ducane’ye Geçici Şam Hükümeti Başkanı ve HTŞ lideri Colani’nin kendi iktidarını korumak karşılığında onları QSD’ye sattığı” yönünde propaganda yaparak, bölgedeki güvensizlik ortamını derinleştirmeyi hedefliyor.
Güvenlik ekonomi ve askeri durum kötüye gidiyor
Petrol üzerinden yürütülen bu güç savaşı, halkın yaşamını ve bölge güvenliğini doğrudan sarsıyor. HTŞ’nin sözde emniyet birimi Emin Am, İzba’daki petrol kuyularını kontrol altına almaya çalışırken saldırıya uğradı. Xişam aşiretine mensup siviller ile HTŞ grupları arasında çıkan çatışmada, Odey Ahmed el-Abud ve Seri Emin el-Abud isimli iki sivil ağır yaralandı. Olayın ardından HTŞ, geçimini petrol nakliyesinden sağlayan 20 sivili gözaltına aldı.
Ekonomik olarak ise bölge tam bir çöküşün eşiğinde. Personel maaşlarının ve fonların dondurulması halkın üzerindeki yükü daha da ağırlaştırdı.
Diğer yandan son gelen bilgilere göre, Geçici Şam Hükümeti’ne bağlı Dêrazor Valisi Gassan el-Seyid Ahmed’in talimatıyla suikast eylemleri gerçekleştirmek üzere gizli hücreler kurulduğu belirtildi. Bu hücrelerin başında ise daha önce de adı sıkça duyulan Hesen Awad el-Ferec’in (Hesen Tawa) bulunduğu belirtiliyor. Dêrazor, çok sayıda aktörün çıkar çatışması yürüttüğü bir kaos sahasına dönüşmüş durumda.
Haber: E. Pejder Altan / MA
