Ramazan öncesi kalabalık olması beklenen Xacort Mahallesi’nde kurulan pazarda tezgahlar, kriz ve işsizlikten kaynaklı satış yapamıyor: Ekonomi için barıştan başka çözüm yolu yok
Yıllardır Türkiye’de derinleşerek devam eden ekonomik kriz yurttaşların alım gücünü düşürürken esnafların da satışını etkiliyor. Ramazan öncesi Pazar tezgahlarında her şeyin fiyatı artarken, esnaflar satış yapamamaktan şikayetçi. Kentin Rêya Armûşê ilçesine bağlı Xaçort Mahallesi’ndeki pazarda tezgah kuran pazarcılar, ekonomik krizden dert yandı.
Pazarda gramla satış
İşsizliğin çok fazla olduğu Wan’da çözümü İran’dan getirdiği eşyaları pazarda satmakta bulan Mücahit Şeker, “Eskiden insanlar çarşıda alışveriş yapamazsa da pazara gelip kendine uygun bir şeyler bulurdu ama şimdi pazarda da aynı pahalılık var ve kimse bir şey alamıyor. Kürtlerin yaşadığı bölgeler işsiz bırakılıyor. Artık elimizde bir çare bırakmıyorlar. Bunları bilinçli yapıyorlar. Bazen burada siftah açmadan gidiyoruz. Eskiden benden kilolarca ürün alan insanlar şimdi ise gram ile alıyor. Bu durumun artık düzelmesini istiyoruz. Ben burada evine aç giden evinde aç uyuyan insanları tanıyorum” dedi.
Aile olarak az kişi olduklarından kaynaklı zor da olsa geçinebildiklerini dile getiren Mücahit Şeker, nüfusu çok olan ailelerin geçinmekte zorlandıklarını, asgari bir ücretin aile geçindirmeye yetmediğini söyledi.
‘Sebzeler satılmadığı için çürüyor’
Pazarda sebze satan Mithat Altlak ise pazarda tezgah açtığını ancak son dönemde kar edemediğini belirtti.
Mithat Altnak, “İnsanlar sadece bakıp geçiyor ürünleri alamıyorlar ve ürünleri satamadığımız için elimizde kalıyor. Sebzeler elimizde çürüyor insanlarda para yok. Bu pazardaki insanların bütçesine bakacak olursak bir lahana alacak olsa domatese para yetmez. Kendimi bildim bileli pazarda tezgah açıyorum. İşler her geçen yıl daha da zorlaşıyor ne ben satış yapabiliyorum ne de müşteri sebze alabiliyor” diye anlattı.
‘Barış olmazda ekonomi düzeltmez’
Saatlerce soğukta satış yapmak için beklediğini belirten Yaşar Işık, “Her hafta ürünlere zam geliyor. Ben ürünü alsam bile satamıyorum elimde kalıyor ve çürüyor. Türkiye’de kriz var ama Kürtlerin bölgesinde ayrı bir kriz var. Türkiye’nin batısında insanlar en azından çalışarak zor da olsa geçimini sağlıyor ama burada iş yok insanlar hiç geçinemiyor. Pazar işine ilk başladığım zamanlar 300 TL ile bir araba dolusu malzeme alıyordum şimdi ise 13 bin TL de versem aynı arabanın yarısını bile dolduramıyorum. Ekonominin barıştan başka çözüm yolu yoktur. Barış sağlansın da karnımız aç olsun tek istediğimiz barışın sağlanmasıdır. Bu ülkede önce barış istiyoruz çünkü huzur olmazsa ekonomi düzelmez” diye vurguladı.
Köye dönme talebi
Günlük siftah yapmadan eve gittiğini söyleyen Hakkı Alıcı, sebzecilerin her mazot zammında daha fazla zarar ettiğini söyledi. Alıcı, “Yıllardır bu işi yapıyorum ilk başladığım zamanlar Pazar çok güzeldi insanlar kilolarca sebze meyve alıyordu. Asla dolu tezgah ile günü bitirmiyorduk ama şimdi tezgahlarımızın yarısını satamıyoruz. Devlet maaşa zam yaptığını düşünüyor ama maaşlara yaptığı her zamda sebzeye ve gıdaya iki katında zam geliyor. Eğer barış olursa gerekmedikçe sebze meyve almayız. Herkes kendi köyüne gider ekinini eker kendisi eker komşusuna da verir. Ülkenin bütçesinin çoğu savaşa gidiyor. Barış olmadığı için köylerimize bile gidemiyoruz. Malzemeleri dışardan alıyoruz bu yüzden pahalıya mal oluyor insanlar köylerinden çıkarıldığı için hayvancılık da çiftçilikte bitiyor” dedi
Kaynak: MA
