Kadın hasta tutsakların durumuna dikkat çekildi

İstanbul ve Ankara’da yapılan açıklamalarda kadın hasta tutsakların durumuna dikkat çekildi

İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu’nun 728’inci F Oturması’nda, Marmara Bölgesi’ndeki hapishanelerde tutsak bulunan kadınların durumuna dikkat çekildi.

Açıklamayı Hapishane Komisyonu Sözcüsü Meral Nergis Şahin okudu. Cezaevlerinde kadınlara yönelik ayrımcılık ve şiddetin son bulması gerektiğini belirten Meral Nergis Şahin hasta, engelli ve yaşlı kadın mahpusların serbest bırakılması çağrısı yaptı.

Meral Nergis Şahin, “Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü verilerine göre 2 Mart 2026 itibarıyla cezaevlerinde 412 bin 991 mahpus bulunuyor. Bunların 19 bin 944’ü kadın mahpus. Kadın mahpusların 216’sı 18 yaş altı, 242’si ise 65 yaş üstü kadınlardan oluşuyor. 4 bin 942’si açık, 14 bin 786’sı ise kapalı hapishanelerde tutuluyor” dedi.

Cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin tüm tutsakları etkilediğini belirten Meral Nergis Şahin, bazı grupların bu ihlallerden çok daha ağır biçimde etkilendiğini söyledi. Meral Nergis Şahin, “Düzenli olarak hazırladığımız raporlar ve yapılan çalışmalar; hapishanelerde mevzuat ve uygulamalardan kaynaklanan hak ihlallerinin tüm mahpusları etkilediğini gösteriyor. Ancak yaşlılar, çocuklar, hastalar, engelliler, yabancılar, LGBTİ+’lar ve kadınların bu ihlallerden daha fazla etkilendiği görülüyor” diye belirtti.

‘Kadın tutsaklar eril şiddete maruz kalıyor’

Kadın tutsakların günlük yaşamda maruz kaldığı uygulamaların ayrımcı ve aşağılayıcı olduğunu dile getiren Meral Nergis Şahin, kadınların çok sayıda ihlalle karşı karşıya olduğunu belirtti. Meral Nergis Şahin, “Mahpus kadınlar günlük yaşamlarında tehdit, küfür, aşağılayıcı muamele, taciz, sömürü ve fiziki şiddete maruz kalabiliyor. Hamile, ileri yaşta veya engelli kadınların hastane ve adliyeye gidişlerinde ring aracına kelepçeli bindirilmesi, çıplak arama dayatmaları, aramaların erkek infaz memurları tarafından yapılmak istenmesi ve jinekolojik muayenelerin dahi asker yanında ve kelepçeli yapılmaya çalışılması gibi çok sayıda hak ihlali yaşanıyor” ifadelerini kullandı.

Ekonomik krizin hapishanelerdeki kadınları daha da ağır bir yoksulluğa sürüklediğini belirten Meral Nergis Şahin, çocukların anneleriyle birlikte  cezaevlerinde kaldığını dile getirdi. Meral Nergis Şahin “Ekonomik krizle birlikte hapishanelerde ağır bir yoksulluk ortaya çıktı. Bu durum kadın mahpusların yanı sıra anneleri ile birlikte hapiste kalan 0-6 yaş grubu çocukların sağlık ve gelişimlerini de olumsuz etkiliyor. Bu nedenle iaşe bedellerinin artırılması ve temel ihtiyaçların devlet tarafından karşılanması gerekiyor” dedi.

Marmara’daki hasta kadın tutsaklar 

Marmara Bölgesi’ndeki cezaevlerinde çok sayıda hastalıkla mücadele eden kadınların yaşam mücadelesi verdiğini belşrten Meral Nergis Şahin, “Kadın mahpuslar kanser, diyabet, KOAH, kalp ve damar hastalıkları, hipertansiyon, şizofreni, kadın hastalıkları, böbrek yetmezliği, astım ve romatizma gibi ağır hastalıklarla hapishanelerde yaşam mücadelesi veriyor. Tedaviye erişimde yaşanan engeller ve ayrımcılık bu mücadeleyi daha da zorlaştırıyor” diye ifade etti.

‘Hasta tutsaklar serbest bırakılmalı’

Hasta, engelli, yaşlı ve çocuklu kadın mahpusların serbest bırakılması talebinde bulunan Meral Nergis Şahin, “Hapishanelerin sivil denetime kapalı olması ve bilgiye erişimdeki kısıtlamalar nedeniyle ihlallerin boyutuna dair tam bilgiye ulaşılamıyor. Buna rağmen elde edilen veriler ihlallerin vahametini gösteriyor. Tedaviye erişimin önündeki engeller kaldırılmalı, hasta, engelli, yaşlı ve 0-6 yaş aralığında çocuğu bulunan kadın mahpuslar serbest bırakılmalıdır” dedi.

Açıklamada yer verilen hasta tutsaklar ise şu şekilde:

Bakırköy Kadın Cezaevi

• Dilek Öz: Kalp, kronik astım, yüksek tansiyon ve böbrek hastası.
• Elif Yaş: Kalp hastası,
• Fatma Tokmak: İleri derecede Kalp , Varis, mide ve tansiyon hastası.
• Jiyan Erdinç: Kalça protezi bulunmakta, ancak iki koltuk değneği ile ayakta durabilmekte.
• Süreyya Bulut: Wernicke Korsakoff olup, kafasında bulunan ve çıkartılamadığı için yaşamına ağır risk oluşturan şarapnel parçaları ile yaşıyor ve bir gözü görme yetisini kaybetmiş durumda.
• Şükran Avşar: Şizofreni hastası.
• Burcu Çınar:  Karaciğer hastası.
• Felek Gün :Kronik Hepatit Hastası.
• Songül Yıldırım: KOAH hastası.
• Şivakar Ataş:  Kalp ve yüksek tansiyon hastası.
• Tenzile Acar: Kronik Hepatit B ve ağır Tüberküloz hastası.
• Döndü Şen: Bel ve Boyun fıtığı, hemoroit, ileri derecede kireçlenme ve kas yırtılması hastası.

Kocaeli/Gebze Kadın Kapalı Cezaevi

• Fadime Coşar: Yumurtalık kanseri hastası.
• Hazine Alçı: dizden kalçaya kadar platin takılmış olup, desteksiz ayakta duramamakta.
• Güneş Tekin: Rahim kanseri ve Akciğer, sırt ve kaburgalarında bulunan şarapnel parçaları nedeni ile ağır sağlık sorunları var.
• Havva Ak: Rahim ve Meme Kanseri .
• Helin Öncü: Akciğer ve karaciğer yetmezliği hastası.
• Remziye Baloğlu: Kronik Behçet ve kemik erimesi hastası.
• Ruhşan Bozan: Behçet, kemik ve kas erimesi hastası. Bu hastalıklara bağlı anemi yanında mide rahatsızlıkları, görme kaybı ve ileri derecede unutkanlık yaşıyor.
• İpek Cigretaş: Kalp ve tansiyon hastası.
• Zeliha Bulut: Allerjik astım yanında  kas ve  kadın hastalıklarına bağlı ağır sorunlar yaşıyor.
• Besiye Özer:  Rahim Kanseri hastası.
• Ceylan Gürbüz:  yüzde 86 engelli, Kalp  ve  epilepsi hastası.
• Saime Afşin:  Ağır engelli, tekerlekli sandalyede yaşamını sürdürüyor.
• Cemray Baş:  Astım ve Diyabet hastası.
• Derya Moray: Ağır ağız ve diş hastalıkları var.
• Gönül Erdoğan:  İleri derecede kemik erimesi hastası.
• Nihal Altunta:-  Göz  ve jinekolojik hastalıkları var.
• Türkan İpek: Ağır psikolojik rahatsızlıkları var.

Kocaeli/Kandıra 1 No.lu F Tipi Cezaevi

• Deniz Tepeli: Yumurtalık kisti hastası.
• Diren Yaşa:  Akciğerlerinde ve omurilik bölgesinde  bulunan şarapnel parçaları nedeniyle ağır sağlık sorunları var, aynı zamanda  şizofreni  hastası.
• Yeliz Türkmen- Böbrek hastası.

İstanbul/Silivri 9 Nolu L Tipi Kapalı Cezaevi

• Seval Yaprak: kalp hastasıdır.
• Yasemin Karadağ: Böbrek nakli olan mahpus aynı zamanda hipertansiyon ve kemik erimesi hastası.
• Mesude Pehlivan: Yumurtalık ve mide kanseri.
• Kamile Kayır: Kalp, Mide kanseri ve Lenf tüberkülozu hastası.
• Bursa/Yenişehir Kadın Hapishanesi’nde:
• Fatma Demir: Rahim kanseri, iltihaplı romatizma ve böbrek hastası.
• Zeynep Genlioğlu: Sağ kolunu kullanamıyor, %54 engelli raporu mevcut.

 Düzce T Tipi Cezaevi

• Aysun Şahin: Kalp, eklem romatizması ve MS (Multiple Skleroz) hastası, arkadaşlarının yardımı ile yaşamını sürdürüyor, 48 engelli.
• Nazlı Çatpınar: Kronik astım hastası

Kaynak: JINNEWS