ABD ile İran arasında İslamabad’da akamete uğrayan görüşmelerin ardından ikinci tur görüşmeler gündemde. Savaşın sona ermek üzere olduğunu söyleyen Trump, tarafların anlaşmaya istekli göründüğünü ve ikinci tur görüşmelerin önümüzdeki iki gün içinde yapılabileceğini ifade etti
ABD ile İran heyetleri, 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesin ardından 11 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ilk kez yüz yüze görüşme yaptı. Molların iktidara geldiği 1979’dan beri yapılan ilk yüz yüze görüşmeden sonuç çıkmadı. Taraflardan yapılan açıklamalar ve kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, önemli bazı başlıklarda taraflar anlaşmaya yakınlaştı, ancak Hürmüz Boğazı ve uranyum zenginleştirme programı gibi kritik başlıklarda uzlaşma sağlanamadı.
ABD tarafı İran’ın nükleer silah elde etmek için geliştirdiğini belirttiği uranyum zenginleştirme programını tamamen sonlandırmasını ve elindeki zenginleştirilmiş uranyumu devretmesini istiyor. Trump’a göre, İran asla nükleer silaha sahip olamayacak. ABD-İsrail açısından savaşın esas gerekçelerinden biri bu konuydu.
İslamabad görüşmelerinde kritik başlıklardan biri de, savaş zamanında ortaya çıkan ve savaşın seyrini belirleyen Hürmüz Boğazı’ydı. İran, boğazı gemilere kapattı ve böylece küresel çapta artan petrol fiyatlarıyla ABD üzerinden baskı oluşturmaya çalıştı. Ateşkes ilan edildiğinde ise, ABD Hürmüz Boğazı’nın açılmasının ön şart olduğunu duyurdu. Ancak İran, ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığı takdirde boğazı açmayacağını açıkladı. İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar sürüyor, boğaz açılmadı, İslamabad görüşmeleri akamete uğradı ve ardından 13 Nisan’da Trump’ın talimatıyla ABD ordusu boğazı ablukaya aldığını duyurdu.
Trump: İkinci tur görüşmeler iki gün içinde gerçekleşebilir
Nükleer program, Hürmüz Boğazı ve Lübnan’daki çatışmalar gibi kritik başlıklarda ihtilaflar devam ederken, ABD ile İran arasında İslamabad’da yeniden görüşmeler de gündemde. Birkaç gün içinde görüşmelerin yapılabileceğine işaret ediliyor. En dikkat çekici açıklama ise Trump’tan geldi.
Trump, Fox News’e verdiği röportajda, “Sanırım bitmeye çok yakın. Yani, ben durumu bitmeye çok yakın olarak görüyorum” ifadelerini kullandı.
Trump, “Biliyorsunuz, eğer şu an oradan tamamen çekilip gitsem, o ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaları 20 yıl sürer. Henüz işimiz bitmedi, neler olacağını göreceğiz. Sanırım bir anlaşma yapmayı canıgönülden istiyorlar” dedi.
ABD ordusunun İran’a yönelik saldırı kararını değerlendiren Trump, saldırı kararı almaması durumunda şu an nükleer silah sahibi bir İran ile karşı karşıya kalmış olacaklarını ileri sürdü.
Trump, “Eğer ellerinde nükleer bir silah olsaydı, oradaki herkesi yardıma çağırmak durumunda olurdunuz. Bunu yapmak istemezdiniz” diye ekledi.
ABD Başkanı Trump, İran ile ikinci tur görüşmelerin “önümüzdeki iki gün içinde gerçekleşebileceğini” belirtmişti.
Vance: Müzakerelere devam edceğiz
İran ile olası bir ikinci tur görüşmelerde yine ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance’in başkanlık etmesi bekleniyor. İran heyetinin de aynı isimlerden oluşacağı kaydediliyor. İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakir Kalibaf başkanlık etmişti, ayrıca İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de heyette yer alıyordu.
Akamete uğrayan ilk tur görüşmelerin ardından Vance’den bir açıklama daha geldi. Dün Georgia’da düzenlenen bir etkinlikte konuşan Vance, “Başkan büyük bir anlaşma yapmak istiyor. İran’a temel olarak sunduğu şey çok basit. Eğer normal bir ülke gibi davranmaya hazırsanız, biz de size ekonomik olarak normal bir ülke gibi davranmaya hazırız. Kendisi (Trump) dar kapsamlı bir anlaşma istemiyor” dedi.
İran ile anlaşmanın tamamlanamamasının nedenini Trump’ın İran’ın nükleer silahlara sahip olamayacağına ilişkin tutumuyla ilgili olduğuna dikkat çeken Vance, bu şartta ısrar edeceklerinin sinyalini verdi ve ekledi:
“Müzakerelere devam edeceğiz ve bunu gerçekleştirmek için çaba göstereceğiz, çünkü bu dünya için çok iyi olur.
Bu sorunu bir gecede çözemezsiniz. Karşımızda oturanların bir anlaşma yapmak istediğini düşünüyorum ve ABD başkanının bize oraya gidip iyi niyetle müzakere etmemizi söylediğini biliyorum. Biz de öyle yaptık. Yapmaya da devam edeceğiz.”
Kaynak: Nûmedya24
