Britanya Parlamentosu’nda düzenlenen ‘İran’ın Geleceği’ panelinde Kürt, Beluç, Ahvaz Arap ve Güney Azerbaycan temsilcileri, İran’da demokratik dönüşüm, kadın özgürlüğü ve halkların eşit hakları temelinde yeni bir sistem çağrısı yaptı
Merkezi İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Centre Fort Kurdish Affairs tarafından Britanya Parlamentosu’nda “İran’ın Geleceği: İran’daki Halkların Mevcut Durumu ve Geleceğe Dair Perspektifleri” başlıklı panel düzenledi. Parlamanter Bambos Charalambous’un ev sahipliğinde gerçekleşen panel de Kürt, Beluç, Ahvaz Arap, Güney Azerbaycan ve İran muhalefetinden temsilcileri, Azadeh Zabeti, Rozerin Kamangar, Dr. Khalaf Al Kaabi, Mahmud Bilgin, Nasser Bandoie ve Siyamend Moini konuşmacı olarak yer aldı.
Panelde İran’daki halkların siyasi geleceği, demokratik geçiş süreci, insan hakları ihlalleri, kadın özgürlüğü, kendi kaderini tayin hakkı ve bölgesel istikrar konuları ele alındı.
Panelin açılış konuşmasını yapan Centre for Kurdish Affairs adına Xezal Özcan, “İran İçindeki Halkların Durumu ve Perspektifleri” oturumunda, İran’da 1979 devriminin halkların elinden çalındığını ve özgürlük vaadinin baskı, inkâr ve korku rejimine dönüştüğünü belirterek, İran’daki halkların artık demokratik, çoğulcu ve eşitlik temelinde yeni bir gelecek talep ettiğini vurguladı. Uluslararası topluma çağrıda bulunan Özcan, demokratik muhalefet güçleriyle gerçek ilişkiler kurulması gerektiğini belirtirken, Kürt halkının hiçbir dış gücün aracı olmadığını, mücadelesinin özgürlük, demokrasi ve insan haklarına dayandığını söyledi.
‘İran’ın geleceği baskıyla değil demokrasiyle kurulabilir’
Ardından İran Halkın Mücahitleri Örgütü Temsilcisi ve Hukukçular Komitesi Başkanı Azadeh Zabeti bir konuşma yaparak, İran’daki hem monarşik hem de teokratik diktatörlüğün halklara onlarca yıldır baskı, idam, işkence ve ayrımcılık dayattığını belirtti. İran halkının türban ile taç arasında seçim yapmak zorunda olmadıklarını ve bunların aynı otoriter zihniyetin iki yüzü olduğunu söyleyen Zabeti, son 47 yılda İran rejiminin siyasi muhalifleri idam ettiğini, kadınları sistematik baskı altında tuttuğunu ve farklı halkları bölmeye çalıştığını vurguladı.
İran halkının ise özgürlük talebinden vazgeçmediğini söyleyen Zabeti, “1988’de 30 binden fazla siyasi tutsak infaz edildi. Bu katliamın failleri bugün hâlâ iktidarda. İran’ın geleceği baskıyla değil demokrasiyle kurulabilir. Kürtler başta olmak üzere İran’daki tüm halklar için eşit haklar, anadilde eğitim, kültürel özgürlük ve gerçek siyasi katılımı gerçekleşmeli” dedi.
Kadınların İran direnişinin ön saflarında yer aldığını söyleyen Zabeti, İran Ulusal Direniş Konseyi üyelerinin yarısından fazlasının kadın olduğunu ve seçilmiş başkanlarının Maryam Rajavi olduğunu belirterek, “Kadınların tam eşitliği olmadan gerçek demokrasi mümkün değildir” dedi. Avrupa ve ABD’nin İran rejimine yönelik yıllardır sürdürdüğü uzlaşmacı politikanın başarısız olduğunu ifade eden Zabeti, uluslararası topluma İran halkının demokratik mücadelesinin yanında durma çağrısı yaptı.
‘Jin, Jiyan, Azadî devrimi dönüşünün öncüsü oldu’
KJAR Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Rozerin Kamangar, panele vize engeli nedeniyle görüntülü katılarak, İran’daki kadın özgürlük mücadelesinin demokratikleşme sürecindeki belirleyici rolüne dikkat çekti. İran’daki devlet geleneğinin tarih boyunca ataerkil despotizm üzerine kurulduğunu ancak aynı zamanda kadınların ve ezilen halkların direniş tarihiyle şekillendiğini belirten Rozerin Kamangar, “Jin, Jiyan, Azadî devrimi kadınların yalnızca rejimin dayattığı yaşamı reddetmesi değil, aynı zamanda özgürlük, eşitlik ve demokratik dönüşümün öncüsü haline gelmesidir” dedi.
İran İslam Cumhuriyeti’nin reforme edilemez bir sistem olduğunu söyleyen Rozerin Kamangar, kadınların ve ezilen halkların yeni bir otoriter düzenin yeniden üretilmesine izin vermeyeceğini vurguladı. İran’ın demokratikleşmesinin ancak kadınların özgür ve eşit katılımıyla mümkün olacağını ifade eden Rozerin Kamangar, “Kadın özgürlüğü demokratik cumhuriyetin merkezinde yer almadıkça gerçek demokrasi kurulamaz. Kadınlar siyasetin nesnesi değil, doğrudan öznesi olmalıdır” diye konuştu.
‘Rejim çeşitliliği yok etmeye çalışıyor’
Rozerin Kamangar’ın ardından PJAK Konsey üyesi Siyamend Moini bir konuşma yaptı. Siyamend Moini, İran’daki mevcut sistemi “Devrim Muhafızları’nın kontrol ettiği baskıcı ve merkeziyetçi bir yapı” olarak tanımlayarak, İran’daki halkların tarih boyunca bir arada yaşadığını ancak devletin bu çeşitliliği bastırmaya çalıştığını söyledi.
Moini, sorunların savaş ve şiddetle değil diyalogla çözülebileceğini vurgulayarak, İran’ın geleceğinin Kürtler, Beluçlar, Türkler ve diğer halkları kapsayan demokratik bir sistemle kurulabileceğini ifade etti. “Kadın, Yaşam, Özgürlük devrimi yalnızca sokakta değil, insanların düşüncesinde de büyük bir dönüşüm yarattı” diyen Moini, kadın özgürlüğü sağlanmadan gerçek demokrasinin mümkün olmayacağını belirtti.
‘Milyonlarca insanın kimliği inkâr edildi’
Kuzey Azerbaycan Demokrat Parti Sözcüsü Mahmud Bilgin de İran’ın tek kimlikli değil, çok halklı ve çok dilli bir ülke olduğunu vurgulayarak, son yüz yıldır Fars merkezli yönetimlerin ülkenin gerçek toplumsal yapısını inkâr ettiğini söyledi. Güney Azerbaycan hareketinin barışçıl ve demokratik yöntemlerle mücadele yürüttüğünü belirterek, “Milyonlarca insanın kimliği inkâr edilirken demokrasi ve adaletten söz edilemez. İran’da gerçek bir değişim isteniyorsa Kürtler, Türkler, Araplar, Beluçlar ve diğer tüm halkların iradesi tanınmalıdır” dedi.
‘Beluc halkı sistematik ayrıma maruz kaldı’
Belucistan Halk Partisi Genel Sekreteri Nasser Boladai, Beluç halkının Kürtler, Ahvaz Arapları, Türkmenler ve diğer halklarla birlikte onlarca yıldır sistematik ayrımcılık ve dışlanmaya maruz kaldığını belirterek, “Belucistan doğal kaynaklar açısından zengin olmasına rağmen bugün İran’ın en yoksul, en ağır baskı altındaki ve idam oranlarının en yüksek olduğu bölgelerinden biridir. Sorunun nedeni halklar değil, bütün gücü Tahran’da toplayan merkeziyetçi sistemdir” dedi. Boladai, gerçek birliğin baskı ve korkuyla kurulamayacağını vurgulayarak, İran’ın geleceği için en gerçekçi çözümün demokratik federal sistem olduğunu söyledi.
‘Ahvaz halkı doğal zenginliklere rağmen yoksulluk içinde’
Ahvaz Arap Mücadele Hareketi Temsilcisi Dr. Khalaf Al Kaabi, İran’daki mevcut yönetim anlayışının uzun yıllardır sistematik baskı, ayrımcılık ve insan hakları ihlalleri ürettiğini belirterek, “İran genelinde insanlar yalnızca özgürlük, adalet ve onurlu bir yaşam talep ettikleri için ağır baskılara maruz kalıyor; keyfi tutuklamalar, işkence, idamlar ve ifade özgürlüğünün engellenmesi günlük bir gerçeklik haline gelmiştir. Mevcut rejim, İran halklarının ihtiyaç duyduğu barışçıl ve yaşanabilir geleceği sağlayacak bir yapıya sahip değildir” dedi.
Al Kaabi, Ahvaz halkının tüm doğal kaynak zenginliğine rağmen yıllardır yoksulluk, çevresel tahribat, zorunlu göç ve sistematik dışlanma ile karşı karşıya bırakıldığını vurgulayarak, bu durumun yalnızca ekonomik değil aynı zamanda politik bir eşitsizlik sorunu olduğunu ifade etti. İran’daki Kürtler, Beluçlar, Türkler, Araplar ve diğer halklarla birlikte daha kapsayıcı bir gelecek için ortak bir demokratik zemin oluşturmaya çalıştıklarını belirten Al Kaabi, uluslararası toplumun da bu süreçte insan hakları ihlallerine karşı daha kararlı bir tutum alması gerektiğini söyledi. Konuşmasını, “İran’ın geleceği yeni bir otoriter düzenle değil; demokrasi, çoğulculuk, adalet ve tüm halkların eşitliği temelinde kurulmalıdır” sözleriyle tamamladı.
Kaynak: ANF
