Yargının siyaset üzerindeki etkisi ve bunu bir tehdit olarak kullanmasını eleştiren hukukçu Orhan Gazi Ertekin, ‘Türkiye’de iktidar kavgası artık yargı yoluyla yapılıyor’ diyerek, politik mücadelede yeni strateji oluşturmak gerektiğini belirtti
İktidarın yargı yoluyla demokratik siyasete yönelik müdahaleleri artarak devam ederken; Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 38’inci Olağan Kurultayı’na yönelik verilen “mutlak butlan” kararına tepkiler de sürüyor.
“Türkiye’de yargı yoktur”, “Yargı ve iktidar oyunları”, “Yargıda kumpasın köşe taşları: AKP ve Cemaat” gibi yargı üzerine yazdığı kitap ve araştırmalarıyla tanınan Hukukçu Dr. Orhan Gazi Orhan Gazi Ertekin, “Mutlak Butlan” kararına ve artan hukuksuzluklara dair değerlendirmelerde bulundu.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından kesinleştirilen bir seçimin mahkeme tarafından yeniden ele alınmasının mümkün olmadığını belirten Orhan Gazi Ertekin, iktidarın kendi varlığını hukukileştirmek için herkese karşı “mutlak butlan” silahını kullandığını söyledi. Orhan Gazi Ertekin, kararın hukuka uygun olup olmadığı tartışmasının bundan sonra gereksiz olduğunun altını çizerek, “Hukuk AKP’nin çıkarlarına uygun olup olmadığına göre belirlendiği için muhatabı da politik olarak belirlemek gerekir. Artık hukuk yok, ‘yasanın ağzı’ olarak AKP ve onun çıkarları var. Böyle bir kriz anında hukuk tartışmak politik bir strateji sorunudur. Böyle durumlarda bir 12. Yüzyıl Kont’unun söylediği gibi tarihte ‘Cellatlarım olabilirsiniz ama Yargıçlarım asla’ sloganı daha doğru bir politik strateji olarak devreye girer” dedi.
‘İktidar yeniden inşa ediliyor’
Kararın olası yansımaları ve sonuçlarına dair de değerlendirmede bulunan Orhan Gazi Ertekin şu ifadeleri kullandı: “Artık şu gerçeği görebilecek durumdayız. Türkiye’de iktidar yeniden inşa ediliyor. Bu sürecin ilk halkası 10 Ekim ve Suruç katliamları idi ve Maraş-Sivas katliamları gibi ülke içi iktidar siyasetini aşan bölgesel bir stratejiye tekabül ediyordu. Her iki katliam da Ortadoğu’daki siyasal haritanın değiştiği mesajını içerdiği kadar Türkiye ve Suriye’de yeni kurucu iktidar süreçlerinin de başlangıç noktasıydı. 15 Temmuz bu sürece geniş fırsatlar sundu. Kürt hareketinin askeri, toplumsal ve siyasal etkisinin sınırlandırılması için yürütülen topyekün savaş ve nihayetinde yeniden iktidar denklemine kontrollü dahil edilmesi çabası da bunun bir başka sahası. Bugün geldiğiniz aşamada ise kararın sonuçları tamamen siyasi güçlerin tavrına bağlı olacaktır kuşkusuz. Süreci hukukla anlamaya çalışmak yerine kurucu şiddetin izlemleri ile anlamaya başladığımızda birçok olay açıklanabilir. Buradan baktığımızda CHP kendisine yapılan saldırıları temelde hukuksal ve kurumsal bir mesele olarak karşılıyor. Politik bir mesele olarak değil. Güç ilişkilerine ve yeni kurucu iktidar süreçlerine yönelik olarak da değil. Eğer politik bir sorunu yasal ve kurumsal bir sorun gibi algılarsanız yeni kurucu iktidarın bir başka ek kurumsal parçası olmaya razı olmuşsunuz demektir.”
CHP’nin toplumsal karşılığı
Türkiye’de bugün toplumsal hareketlere dayanan tek grubun Kürt hareketi olduğuna vurgu yapan Orhan Gazi Ertekin; “Buna karşılık CHP’nin böyle bir zemini var mı?” sorusuna ithafen “Bana öyle geliyor ki CHP gerçek bir toplumsal harekete dayanmıyor. Sadece bir toplumsal bunaltının üzerinde varlığını koruyor. Bugün Özgür Özel’i ayakta tutan şey toplumun genel bunaltısı ve şikayetleridir. Fakat bu bunaltıyı politik hale getirecek bir siyasi perspektif yönetimde var mı emin değilim. Taban ise bunaltıyı bir yandan yoğun ve erken beklentiye diğer yandan da kızgınlık ve öfkeye dönüştürmüş durumda. Kendini her saldırı karşısında ayakta tutacak bir dayanıklı pratik yok. Öfke var. Fakat bu politik bir öfke değil. Doğrudan Erdoğan’a yöneltilmeyen öfke bedelsiz ve masrafsız bir öfkedir. Sadece bunaltıyı yoğunlaştırır ve içe dönük bir öfke ve şiddete dönüşür. Diğer yandan seçimler ve seçim tarafgirliğine odaklanarak sabrı da fazlasıyla istismar edilmiş bir topluluk bu. Var olan sabrı zaten Kılıçdaroğlu’nun cumhurbaşkanlığı adaylığı sonuçlarında sonuna gelmişti. Şimdi Özgür Özel’in olağanüstü performansı onları yeniden ikna etti. Bu nedenle yeniden hayal kırıklığına dönmeleri ihtimali tabanın çıkışı olmayan bir karanlık tünelde oldukları hissini besliyor. CHP’nin yurttaşı var mı emin değilim. Ama CHP’yi bugün ayakta tutacak şey geniş halk kesimlerinin CHP’yi yeni kurucu iktidar iddiasına karşı direniş mekanı olarak görmesine bağlı. Toplum buna uygun, Özgür Özel’in de bu çabasıyla hak ettiğini düşünüyorum. Ama CHP buna uygun mu ondan da emin değilim” diye konuştu.
Kılıçdaroğlu’na tepki
“Mutlak Butlan” kararı ardından Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelen tepkiyi Alevi-fobi olarak yorumlayanlara katılmadığını sözlerine ekleyen Orhan Gazi Ertekin, “Öfke, kızgınlık ve küfür kuşkusuz ideolojik ve kültürel bir zemine dayanır ve masum değildir. Ermeni, Alevi ve Kürt kimlikleri bu tür gerilim anlarında muhatabını daha da zayıf kılmak için kullanılan işlevsel araçlardır. Dahası muhatabını katıksız bir şeytana dönüştürmenin de aracıdır. Fakat bu durum Kılıçdaroğlu’nu politik bir özne olmaktan çıkarmaya yol açtığı oranda Aleviler için sahte bir direniş hattına dönüşür. Kılıçdaroğlu kendisine rağmen ve kendi eylemi hilafına saf bir Alevi kimliğine indirgenir ve politika onun sınırlarından ibaret kalır. Ben şahsen Kılıçdaroğlu bağlamında bir Alevi-fobiden bahsedilemeyeceğini düşünüyorum. Çünkü bu durum politika ve kamuyu lağvederek topluluklar arası sınırları aşılamaz ve keskin yapılar olarak gördükçe politik özneleri sorumsuz kılmaya varır. Bu nedenle bu kanı, Kılıçdaroğlu bağlamında Alevilerin politik hattına konulmuş yanlış bir güncel öneri” diye belirtti.
Yargı yoluyla iktidar kavgası
Orhan Gazi Ertekin, yargının siyaset üzerindeki etkisi ve bu durumu sürekli tehdit olarak kullanmasını ise şu sözlerle özetledi: “Türkiye’de geleneksel yargı iktidar savaşlarından sonra devreye girer ve 1960 sonrası bir tabir haline gelen ‘düşük’leri yargılardı. Yargının dünya tarihindeki ortaya çıkışı ve işlevi de aynen böyleydi. Savaşta zafer kazanan yargı kararını da vermiş olurdu. Şimdi ise iktidar kavgası yargı ile yapılıyor. Eskiden savaşarak yargılama olurdu. Şimdi ise yargılayarak savaşılıyor. Yargı politikanın yan ve önemsiz bir aracı olmaktan çıktı ve merkezi kararları haline geldi. Eğer halklardan bahsediyorsak öncelikle politik mücadele ve savaşın bu yeni biçimini anlamak ve yeni strateji ve taktikler oluşturmak gerekir.”
Süreçle bağdaşmıyor
CHP’nin yanı sıra muhalif kesimlere yönelen baskı ve hukuksuzluk halinin Barış ve Demokratik Toplum Süreci ile bağdaşmadığını belirten Orhan Gazi Ertekin, sözlerinin devamında olası risklere ve soru işaretlerine de yer vererek, “Süreç ve barış bahsinin geleceğinin bu yeni iktidar denklemindeki yeri kritik ve oldukça riskli. Kürtlerin yeni iktidar koalisyonunda nasıl konumlandırılacağı ve Kürtlerin buna hangi sınırlarda razı olup onu dönüştürebileceği meselesiyle doğrudan ilgili bir mesele bu. Sürece dair ciddi bilgilerimiz olmadığı için kesin sonuçlar çıkarmak zor. Barış sürecinin sadece bir ‘müzakere süreci’ olarak kalıp kalmayacağı sorusunun cevabını bilmiyoruz. Kürtler yukarıda belirttiğim Ortadoğu’daki yeni iktidar denklemine karşı hangi mesafede kalacaklar? Türkiye ve Suriye bugün birlikte değişiyor ve birbirini besleyen bir egemenlik alanı yaratılıyor. Kürtler bunun neresinde olacak? Diğer yandan bu barış sürecini üç önemli aşama olarak anlamaya çalışmak lazım. Birincisi ‘Silah bırakma protokolü’ olmak bakımından iki taraf için de uygun bir süreç yaşanıyor. Kürt hareketi silahlı mücadele stratejisini Devleti de muhatap kılarak değiştirdi. Fakat bunu ikinci aşama olan politik mücadele stratejilerine dönüştürmeye müsaade edecek mi? Artık iyice belirginleşen Kürt siyasal evrenini hangi sınırlarda tanıyacak? Ve hemen sonrasında da üçüncü aşama olan demokrasi ve hukuk vahşine girilecek mi? Bu soruların cevabı yok veya biz bilmiyoruz. İlk aşamada ilerleyen bir süreç var sadece” dedi.
Bundan sonra yapılması gereken şeyin Özgür Özel’in açtığı direnişin içinde yer almak olduğunun altını çizen Orhan Gazi Ertekin; son olarak, “Bunu ideolojik bir mesele yapmak yerine politik olarak karşılamak ve direnişin tüm bileşenlerinin eylemin içinde öğrenmesini ve değişmesini desteklemek olmalı” ifadelerini kullandı.
Haber: Necla Demir Arvas / MA
