Kürt siyasetçi ve Amed eski Belediye Başkanı Mehdi Zana 29 Ağustos’ta yaşamını yitirdi. Aynı dönemde Mehdi Zana ile Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’nde tutulan Abdullah Kanat, işkencelere rağmen teslim olmadığını söyledi
Kürt siyasetçi ve eski Amed Belediye Başkanı Mehdi Zana, 29 Ağustos’ta yaşamını yitirdi. Amed’in Farqîn (Silvan) ilçesinde 20 Aralık 1940 tarihinde doğan Mehdi Zana, siyasete atılmadan önce terzilik yaptı. Siyasi bilinci, bu süreçte terzi dükkanına gelen gidenlerin tartışmalarıyla şekillenen Mehdi Zana, doğumundaki “Bilici” soyadını sonradan bu sözcüğün Kürtçe karşılığı olan “Zana” ile değiştirdi. 1963 yılında Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) katılan Mehdi Zana, 1965’te Farqîn İlçe Başkanı oldu. Aynı dönemde Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO) bünyesinde aktif faaliyet yürüttü.
Darbe sonrası tutukluluk
1977 yerel seçimlerinde bağımsız aday olarak Amed Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Mehdi Zana, bu görevini 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar sürdürdü. 1980 darbesi sonrası tutuklanarak, işkence merkezi olan Diyarbakır 5 No’lu Askeri Cezaevi’ne konuldu. Mehdi Zana, yaklaşık 11 yıl cezaevinde tutuldu. 16 Nisan 1991 tarihinde cezaevinden tahliye edilen Mehdi Zana, 1990’ların ortasında aldığı başka cezalar nedeniyle Amed, Aydın, Afyon ve Eskişehir cezaevlerinde de tutuldu.
Sürgün ve dönüş
Cezaevinden tahliye olduktan sonra yaklaşık 8 yıl boyunca İsveç’te sürgün hayatı yaşayan Mehdi Zana, 2004 yılında Türkiye’ye geri döndü. “Bekle Diyarbakır” adlı anı kitabında, siyasal bilinçlenmesinde terzihanenin önemine değindi. İşkence merkezi olan Diyarbakır 5 No’lu Askeri Cezaevi’nde aynı dönem tutulan Abdullah Kanat, Mehdi Zana’yı anlattı.
Teslimiyet dayatması
Abdullah Kanat, halkın mücadeleye olan bağlılığının ve iradesinin o dönemde güçlü bir şekilde ortaya çıktığını, Batman’da Edip Solmaz’ın, Amed’de ise Mehdi Zana’nın şahsında irade teslimiyetinin dayatıldığını belirtti. Abdullah Kanat şöyle konuştu:
“Darbe sonucunda Mehdi arkadaş tutuklandı ve yoğun işkencelere maruz kaldı. İşkenceye karşı büyük direnişler de vardı. Burada teslimiyet dayatılıyordu. Vietnam’daki Saygon zindanlarını biz Amed’te görüyorduk. Hem içeride hem dışarıda teslimiyeti sağlayıp yok etme üzerine bir politika kurmuşlardı. Ancak tüm planları direnişe çarptı.”
Mehdi Zana ile tanışmalarının aylarca süren Ocak Direnişi sürecinde gerçekleştiğini belirten Abdullah Kanat, “salon” olarak adlandırılan işkence yerinde onu ilk kez o dönemde gördüğünü ve Mehdi Zana’nın o sırada yürüyemediğini aktardı.
Kırılmayan direniş
Mehdi Zana’nın belediye başkanı olmasından kaynaklı yoğun bir şekilde işkenceye maruz bırakıldığını belirten Abdullah Kanat, amaçlarının halkın iradesi olan birini teslim almak olduğunu söyledi. Abdullah Kanat şunları aktardı:
“‘Onu teslim alacağız, bu şekilde Diyarbakır halkını da teslim almış oluruz’ politikası yürüttüler. Ancak Mehdi arkadaş tam bir militandı. Kahramanca bir direniş sergileyerek planlarını bozdu. Teslim alamadılar. Mehdi Zana’nın sağ kalması büyük bir mucizedir. Necmettin Büyükkaya arkadaş orada gördüğü işkenceler ile katledildi.”
Abdullah Kanat, Mehdi Zana’nın hayalleriyle halkın hayallerinin aynı olduğunu, Mehdi Zana’nın Kürtçe ve kimlik mücadelesi verdiğini, bu süreçte en büyük desteği eşi Leyla Zana’dan aldığını sözlerine ekledi.
HABER MERKEZİ
