Karaburun Bilim Kongresi’nin 20.’si İzmir’in Karaburun ilçesinde gerçekleştiriliyor. Türkiye’de bir etkinliği 20 yıl boyunca istikrarlı biçimde sürdürmek başlı başına bir başarıdır. Hele bu etkinlik arkasında düzenli bir finans desteği olmayıp gönüllülük esasıyla yapılıyorsa… Ama belki de en taktir edilmesi gereken, bu bilimsel etkinliğin ülkede akademinin, bilimin, düşün hayatının zifir karanlıkta olduğu bir dönemde gerçekleştiriliyor olmasıdır!
Karaburun Bilim Kongresi, düzenleme kurulunun yapısı itibariyle de her yıl belirlediği konular itibariyle de sermayenin ve devletin hegemonyasına sıkışmış olan ana akım akademiden farklıdır. Her yıl belirlenen başlıklardan da anlaşılacağı üzere Kongre, “bilimi doğanın, toplumun, emeğin yararı için yapanları bir araya getirmeyi” amaçlar. Geçen kongrelerin başlıklarından şu birkaç örneği verebiliriz: 2006’da yapılan ilk kongrenin başlığı “Bilim ve İktidar”; 2012’de yapılan 7. Kongre başlığı “Kapitalizmin Kıskacında Doğa-Toplum-Teknoloji”; 2023’te yapılan 17. Kongre’nin başlığı “Kapitalizm ve Yıkım”; 2024’te yapılan 18. Kongre başlığı “Faşizm”; 2025’te yapılan 19. Kongre başlığı “Savaş”’tır.
Bu yıl 3-5 Eylül’de yapılmakta olan 20. Kongre’nin başlığı ise “Emek/Emekçiler”dir. Egemenlerin yok saydıkları, unutturmaya çalıştıkları kimi muhalif kesimlerin ise kullananları “sınıf indirgemeci” olarak itham ettikleri “emek, emekçi” kavramlarının başlık olarak belirlenmiş olması son derece önemlidir.
Kapitalizm, -bilindiği gibi- “eli kolu uzun bir sistem” olarak varlığını sürdürebilmek için yaşamın her alanına müdahale etmekte, müdahale ettiği her alanda yarattığı sorunlar üzerinden de kendine sermaye birikimi devşirmektedir. Böyle bir sistemin karşısında tek bir sorun alanında mücadele edebilmek mümkün değildir. Örneğin sadece ulusal bir mesele üzerinden ya da etnik, cinsel veya inanç ayrımcılığı üzerinden yürütülen bir mücadeleyle sorunlar ortadan kaldırılamayacağı gibi sadece dünyayı sınıflar üzerinden yorumlamak da mümkün değildir. Ancak savaşlardan, çevre katliamlarına, cinsiyet ayrımcılığından etnik ayrımcılığa kadar tüm sorunların temelinde kapitalist sınıfın (burjuvazinin) çıkarları olduğunu da unutmamak gerekir.
Bu yıl “Emek/Emekçiler” başlığı altında toplanan Karaburun Kongresi’nin programı tam da bu çerçevede belirlenmiş. Bu bağlamda -Kongre’nin oturum başlıklarından da anlaşılacağı üzere- emek ve emekçiler ele alınırken sadece üretim ve emek süreçleri üzerinden değil emekçiler arasında yaratılan ayrımlar ve emeğin yeniden üretim alanlarındaki temel sorunları üzerinden hareket edilmiş. Oturum başlıklarından şu birkaç örneği verebiliriz: “Uygarlık Krizi, Ekoloji ve Emek”, “Cis-Heteronormatif Emek Rejimi ve LGBTİ+ Emekçiler: Ayrımcılık, Güvencesizlik ve Mücadele”, “Bakım Emeğinin Çok Boyutlu Dönüşümü”, “Emeğin Yeniden Üretimi”, “Bakım, Duygusal Emek ve Gündelik Yaşam”.
Kongre programı sadece sorunları ortaya koymakla kalmayıp çözüm önerilerini de tartışmakta. Bu yazının yayımlandığı 5 Eylül günü Karaburun’a gelme olanağı olanlar “Sendikal Mücadele: Kriz ve Arayışlar” başlığı altında sınıf mücadelesinin önümüzdeki sürecine ışık tutacak bir tartışmaya katılabilirler örneğin.
Karaburun Kongresi’nin başka önemli bir özelliği ise sadece akademik sınırlar içinde kalmayıp siyasetçileri de sürece katmasıdır. Bu yıl da Kongre’de “Demokrasi ve Emek Mücadelesi” başlıklı oturumda DEM Parti’den Gülistan Kılıç Koçyiğit, EMEP’ten İskender Bayhan, Sol Parti’den Deniz Demirdöğen, TİP’ten İlke Bereketli ve Yeni Parti’den Gökhan Günaydın yer alacaktır (Bu oturum da 5 Eylül’dedir.).
Yine 5 Eylül’de yapılacak Kongre’nin son oturumu, içinde bulunduğumuz dönemde mücadeleci sendikacılığın temsilcisi olan Özgür Karabulut (DİSK/Dev Yapı-İş) Neslihan Açar (DGD-SEN) Mehmet Türkmen (BİRTEK-SEN) H. Işık (Öğretmen Sendikası Vakıf Üniversiteleri Birimi) Beycan Taşkıran (Limter-İş) Rümeysa Kişi (TEKSİF Digel Tekstil Direnişi) “Sınıf Mücadelesinde Açmazlar ve Olanaklar” başlığında bir araya geleceklerdir. Her türlü baskıya, sindirme gayretine karşın “toplumu, doğayı, emeği savunan bir bilimi ve akademiyi var edenler”e selam olsun!
