ABD Başkanı Donald Trump’ın CNN, MS NOW ve Politico yayın organlarının Beyaz Saray akreditasyonlarını iptal etmesinin ardından, Trump’ın bir basın açıklamasındaki konuşması sırasında ortak TV yayını kesildi. Yayın kuruluşları, Beyaz Saray yönetiminin basın kısıtlaması girişimine karşı dava açtı
Trump’ın geçtiğimiz Cuma günü yaptığı açıklamayla üç yayın kuruluşunu hedef almıştı. “Yalan haber” iddialarıyla geçtiğimiz Cumartesi günü bu yayın kuruluşlarının Beyaz Saray’a giriş için kullandıkları basın kartları iptal edilmişti. Bu kararların ardından Pazartesi günü gerçekleştirilen bir basın toplantısı sırasında TV yayınında haber takibi ve ses kesildi. Trump’ın sesi, basın tarafından susturulurken Beyaz Saray’ın sağladığı resmi video da sessiz kaldı.
Axios’un haberine göre bu tutum, Trump’ın muhalif basının televizyon havuzuna* erişimini kısıtlama girişimlerine basın tarafından bir yaptırım olarak yorumlandı. ABD’deki basın havuzu yüzlerce gazeteciye kaynak sağladığı için, bağımsız televizyon yayıncılığının kaybı medya ve kamuoyunun hangi haberlere erişebildiğini etkilediği ifade edildi.
*Televizyon havuzu kamuoyuna, aksi takdirde yalnızca devlet yayını üzerinden görülebilecek başkanlık etkinliklerinin görsel –işitsel kaydını sunar
Bağımsız televizyon havuzu ve Trump’ın tehditleri
Basın Özgürlüğü Derneği (Freedom of the Press Foundation) baş avukatı Seth Stern, ABD’deki televizyon havuzunun önemine dair şunları söyledi:
“Bu basın, yalnızca başkentte kulis haberciliğiyle ilgili bir durum değil. Wyoming, Arizona, Şikago gibi yerlerde yaşıyorsanız, okuduğunuz Beyaz Saray haberleri çok büyük ihtimalle basın havuzundaki bilgilerden geliyor. Bu basın havuzu, başkanın davranışları sonucu değersizleştirildi. Bununla birlikte, başkanın davranışları hâlâ haber değeri taşıyor. Bu başkanın davranış şekilleri kendi başına bir haber konusudur. Başkanın, savaşın ortasında kendiyle ilgili afili projeler hakkında boş boş konuşması haber değeri taşıyor. Başkanın sürekli kadın muhabirleri aşağılaması da haber değeri taşıyor.”
Diğer taraftan, bir Beyaz Saray sözcüsü tarafından iletilen e-posta açıklamasında ‘Yalan Haber basınının Oval Ofis’te yerinin olmadığına’ dair bir açıklama yapıldı:
“Yalan Haber basınının yürüttüğü karalama kampanyası Amerikan kamuoyuna karşı leke sürmekte olur, Demokrasimizin dokusunu tahrip etmektedir. Bu medya pekâlâ Beyaz Saray dışından haber yapabilirler.
Aynı sözcü Axios’a, Trump’a ait ‘Truth’ dijital medya hesabından yapılan bir gönderiye işaret etti:
“Beyaz Saray, Özgür Basın’a* saldırmıyor. Özgür Basın’ı severim. Beyaz Saray yalnızca YALAN HABERLERE saldırıyor.”
*Free Press: Amerika’da “serbest” hareket eden, federal devlete bağlı olmayıp özel sermayeyle çalışan basın kuruluşları
Basın kuruluşları dava açtı
Üç basın kuruluşu, Pazartesi sabahı mahkemelerin açılmasıyla birlikte suç duyurusunda bulundu. Basının ilettiği suç duyurusunda davacılar, Beyaz Saray’ın “Birini Anayasa Değişikliği” haklarını engellediklerini iddia etti. Bu engellemenin nedeninin de yaptıkları haberlerin ve kendi bakış açılarına karşı yürütülen bir ayrımcılık olduğunu, hukuki bir yargı süreci olmadan kendilerine dönük yasaklama uygulanmasının da ayrıca “Beşinci Anayasa Değişikliği” kapsamında haklarını ihlal ettiği suç duyurusunda belirtildi.
Basın kuruluşları, mahkemenin bu yasaklamaya dair anayasaya aykırı olduğuna ilişkin karar vermesini ve bu yasağın uygulanmasının engellenmesine dönük bir resmi emir vererek Beyaz Saray’a erişimlerini iade etmesini talep etti.
Yayın kuruluşları Pazartesi yaptıkları ortak açıklamada konuyla ilişkin şunları söyledi:
“Bu sabah, Birinci Anayasa Değişikliği haklarımızı korumak ve hükümetin basına neyi haber yapacağına, yayınlayacağına karar veremeyeceği ilkemizi savunmak için suç duyurusunda bulunacağımızı hükümete bildirdik. Beyaz Saray, yaptığımız haberlere karşı çıktığı için, haber vermeden ve hukuki süreç yürütmeden gazetecilerimizin basın kartlarını iptal etmiştir. Karşı çıkılmadığı takdirde bu davranış, basın özgürlüğüne ve kamuoyunun, hükümetin müdahalesinden bağımsız haberciliğe ulaşma hakkını tehdit etmektedir.”
Aynı günün ilerleyen saatlerinde Trump, yayında sesinin kesildiği basın açıklamasının da ardından yapılan suç duyurusuna şu şekilde tepki verdi:
“Beklendiği gibi, ‘Yalan Haber’ CNN, Politico (ABD Hükümeti’nin ayakta kalabilmeleri için yaptığı 8 milyon dolarlık bağışı geri ödeyin!) ve MSNOW (eski adıyla MSDNC!), Beyaz Saray’a ve Başkanınıza, yani BANA erişim hakkı elde etmek için dava açtılar!”
Televizyon havuzu çalışmasını paylaşan diğer dört yayın kuruluşu olan ABC, CBS, NBC ve FOX’un ise henüz durumla ilgili açıklamada bulunmadığı kaydedildi.
DIŞ HABERLER
