Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın Rojhilat’a dair bir yazı kaleme alan Gelawêj Ewrîn, ‘Rêber Apo’nun mesajı üç başlıkta okunabilir: Birincisi, idamların ve Kürt halkına yönelik baskının durdurulması; ikincisi, Kürdistan bölgelerine yönelik saldırıların sona erdirilmesi; üçüncüsü, siyasi ve demokratik çözüm yolunun açılması’ dedi
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın Rojhilat’a ilişkin gönderdiği mesaja ilişkin Ajansa Welat için bir yazı kaleme alan Gelawêj Ewrîn, önemli tespitlerde bulundu.
Ajansa Welat’ta yer alan yazının tamamı şöyle:
“Rêhber Apo’nun İran ve Rojhilat Kürdistan’ın durumuna dair mesajı önemli bir döneme denk geldi. İran sorununun yalnızca rejim ile muhalefet arasındaki bir iç sorun olduğu bir dönem değil. Aynı zamanda bölgesel kriz, halklara yönelik baskılar, idamlar ve Kürt güçlerine yönelik baskılarla da bağlantılı. Bu çerçevede mesajın önemi, Rêber Apo’nun İran’daki Kürt sorununu demokratik ve siyasi çözüm perspektifinden tanımlaması, yalnızca güvenlik veya askeri bir sorun olarak görmemesidir. Aynı zamanda savaş taraflarının şiddet ve askeri yöntemine karşı bu perspektifi öne çıkarmaktadır. Paylaşılan değerlendirmede PJAK, tarafların etkisine girmeden halkı koruma stratejisini yürüten bir güç olarak doğru bulunmuştur.
Burada temel mesajlardan biri, Rêber Apo’nun Rojhilatê Kurdistan’daki Kürt sorununun derinleşmesini engellemek istemesidir. Bu mesajın perspektifinden anladığımız şu; Kürt sorunu baskı, saldırı, idam, tutuklama ve cinayetlerle değil, siyasi ve demokratik yolla çözülmelidir. Bu nedenle her şeyden önce idamların durdurulmasını ve Kürt bölgelerine yönelik saldırıların sona erdirilmesini istemektedir. Bu, yapılan değerlendirmeye göre, herhangi bir siyasi sürecin başlaması için temel şartın, İran devletinin Kürt halkına yönelik şiddeti azaltması ve siyasi kapıyı açması olduğunu göstermektedir.
“Özsavunma hakkı” ifadesi bu çerçevede ciddi bir öneme sahiptir. Mesaj, silahlı savunmayı temel hedef olarak ortaya koymamaktadır; aksine baskı, idam ve saldırılar devam ederse halkın özsavunma hakkının ortadan kalkmayacağını belirtmektedir. Bu nedenle mesaj, siyasi çözüm ile özsavunma hakkı arasında İran İslam Cumhuriyeti’nin önüne şartlar koymaktadır. Mesajın içeriği şöyle de yorumlanabilir: devlet, Kürtlerden stratejilerini değiştirmelerini istemeden önce, kendi siyasi şartlarını ve Kürtleri kendi güvenliği için potansiyel bir tehlike olarak gören yaklaşımını değiştirmelidir. Zaten PJAK defalarca stratejisinin “özsavunma” esasına dayandığını ve aynı zamanda demokratik siyasetten bahsettiğini belirtmiştir.
İran açısından bakıldığında mesaj, Kürtlere karşı izlenmesi gereken siyasi modelinin de değiştirilmesi gerektiğini işaret etmektedir. Yani Kürtlerin siyasi sistem içindeki konumlanma biçimidir. Rêber Apo kadar kimsenin kafasını yormadığı en önemli konulardan biridir. Bu perspektifte İran, Kürt sorununu yalnızca güvenlik, hapishane, idam ve askeri operasyonlarla çözemediği için eleştirilmektedir. “Kürt = güvenlik sorunu” siyasetinden “Kürt = İran’ın çoğulcu toplumunun bir parçası olan bir halk” siyasetine geçilmelidir. Bu değişim, Kürt halkının siyasi, kimliksel ve demokratik haklarının tanınması ve sorunun diyalog ile siyasi yöntemlerle çözülmesi anlamına gelmektedir. Mevcut krizler ve İran ile Amerika-İsrail arasındaki gerilimin devam ettiği koşullarda böyle bir öneri ve tutum, şüphesiz Rêber Apo’nun Kürt sorununa dair dört parça Kürdistan’daki stratejik yaklaşımını bir kez daha ortaya koymaktadır.
Rêber Apo mesajının önemli noktalarından biri de Türkiye’nin olumlu rolüdür. Rêber Apo yalnızca İran’dan saldırıların durdurulmasını istememekte; Türkiye’den de bu konuda “olumlu bir rol” oynamasını talep etmektedir. Bu, İran’daki Kürt sorununun bölge devletleri arasında bir çatışma alanına dönüşmemesi ve dış güçlerin siyaset aracı haline gelmemesi için bir çağrı olarak okunabilir. Ayrıca Türkiye’nin İran’ın politikaları karşısındaki sessiz yaklaşımını da eleştirmektedir. Yani Türkiye, Kuzey Kürdistan’da Kürtlerle barış yapmak istiyorsa ve niyeti buysa, o zaman neden sınırın öte yanındaki Kürtleri kendisi için tehdit olarak görmektedir?
Bu nedenle Rêber Apo’nun mesajı üç başlıkta okunabilir: Birincisi, idamların ve Kürt halkına yönelik baskının durdurulması; ikincisi, Kürdistan bölgelerine yönelik saldırıların sona erdirilmesi; üçüncüsü, siyasi ve demokratik çözüm yolunun açılması. Bu şartlar oluşursa, mücadele stratejisinin değiştirilmesi üzerine de konuşulabilir. Ancak baskı ve idamlar devam ederse, mesajda Kürtlerin özsavunma hakkının yok sayılamayacağı belirtiliyor. Rêber Apo, İran’ın önüne iki yol koymaktadır: Ya Kürtlerle ve İran’ın diğer halklarıyla barış yapıp demokratikleşecek ya da politikalarında ısrar edip çökecektir.
Sonuç olarak bu mesaj yalnızca PJAK için değil, İran’ın Kürt sorununa yönelik siyasetinin değiştirilmesi için geniş bir çağrıdır. Rêber Apo, Kürt sorununun bir kez daha yalnızca “güvenlik sorunu” olarak tanımlanıp güçle çözülmesinin önüne geçmek istemektedir. Bunun yerine İran’ın siyasetini demokratikleştirmesi, şiddeti durdurması, İran’ın toplumsal zenginliğini tanıması ve Kürt sorununun demokratik çözümüne yönelmesi gerektiğini göstermektedir. Bu anlamda mesaj yalnızca “halkın korunması” üzerine değildir; bu ifadenin altında İran’ın Kürtlere bakış açısının tamamen değiştirilmesi talebi yatmaktadır. ‘Jin Jiyan Azadî’ devriminin yıldönümünde böyle bir mesajın alınması, şüphesiz Rojhilatê Kurdistan mücadelesinin yolunu aydınlatmaktadır. Rêber Apo’nun söyledikleri, aynı zamanda Jîna ve özgürlük uğruna şehit düşen binlerce kişinin hayallerinin de gerçekleşmesidir.”
