Amed ve Trakya coğrafyasına adeta çökmesi sağlanan ABD’li şirket Transatlantik Petroleum, Sûr’da faaliyetlerini hızlandırdı. Bismil, Farqîn ve Sûr coğrafyasını içine alan 7 milyon 650 bin dekar alan ve Dicle Nehri tehdit altında
K. Bülent Ongun
Amed’in Bismil ilçesinde önce 600 bin dekar arazi kaya petrolü alanı ilan edilmiş ve ardından bu alanın 7 milyon 200 bine ulaşacağı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Selçuk Bayraktar tarafından duyurulmuştu. Türkiye’ye kaya petrolü ve kaya gazı üretimi için gelen Transatlantic Petroleum Şirketi Amed coğrafyası ile Trakya’da adımlar atarken, Amed’in Sûr ilçesinde faaliyetnin hızlandırdı. Amerikan Transatlantic Petroleum Ltd. şirketinin Türkiye kolu olarak nitelenen Transatlantic Petroleum Ham Petrol ve DoğalGaz Aramave Üretim A.Ş. Sûr İlçesi’nde Dicle Nehri’nin hemen kıyısında karşı karşıya bulunan ve 1. sınıf sulu tarım alanına sahip Şemamî (Yenievler) ve Baxçecik köyü coğrafyasında Ham Petrol Arama – Çıkarma (Üretim) ve Depolama ile Çatlatma (Hidrolik kırma) sürecine kaya gazı tesissi için adım attı.
Şemamî’de gazlaştırma tesisi
Transatlantik şirketi, kaya petrolü üretimi sırasına elde edecekleri kaya gazı için Şemamî’de tesis kurmaya hazırlanıyor. Bu amaçla ‘Yenievler Doğal Gaz İşleme, Depolama ve LPG Ayrıştırma Tesisi’ kurmak istiyor. Proje kapsamında ARİ/TRS/K/M44-b2-1 ruhsat nolu alanda çalışma yürütülecek. Üretim sırasında ham doğalgaz içerisinde bulunan ağır hidrokarbonlar kontrollü şekilde ayrıştırılacağı belirtildi. Elde edilen doğalgaz BOTAŞ iletim sistemine sevk edilecek. Ayrıştırılan propan ve bütan fraksiyonları ise LPG ürünü olarak depolanacak ve ticari ürün olarak satılacak. Petrol lokasyonlarında açığa çıkan gazlar; lokasyon alanlarından kurulacak tesise aktarılması 6” (152,4 mm)’lik ve 3.000 metre uzunluğunda boru hattıyla sağlanacak. Kurulacak olan bu boru hatları max. 288.000 m3 /gün gazı aktarabilecek şekilde dizayn edilecek.
Dicle Nehri kıyımda
Nicle Nehri, Amed kent merkezinden geçen bölümüde dahil yaklaşık 60 kilometrelik kısmı, nehir statüsünden çıkarılmasına neden olarak nehirdeki debi düşüşü gösterilmişti. Nehrin üstüne yapılan barajların ardından Dicle Nehri’nin geçtiği Bismil, Farqîn (Silvan) ve Sûr coğrafyasını da içine alan 7 milyon 650 bin dekar doğal alan, mera ve tarım arazisinde 4 kilometre derinliğe inilip yapılan yatay sondajla ilk petrole ulaşılma süreci 3 yıl içinde 24 kuyu açılacak. Bu sayı yakın süreçte ise 10-12 kat artacağı belirtilirken, sondajlar tüm coğrafyaya yayılacak. Dicle Nehri suyu yoğun olarak kullanılacak ve aynı zamanda nehrin zehirlenmesiyle bölgede ciddi yıkımlar yaşanacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alpaslan Bayraktar, “Çatlatma yapacağımız bu kuyularla beraber 4 sahayı, 4 bloğu, 600 kilometrekarelik bir alanı test ediyoruz. Fakat baktığınız zaman o bölgedeki potansiyel bunun yaklaşık 10-12 katı. Yani 7.200 kilometrekarelik bir alanda, Bismil’in kuzeyinden bahsediyorum. Çalışmasını yapacağımız alanın 10-12 kat büyüklüğünde bir saha olacak aslında” sözleri bölgenin tamamına yönelik hazırlıklarını ortaya koymakta.
Amed’in 1 yıllık suyu şirkete
Kaya petrolü ve kaya gazı çıkarılma sürecinde bir adet sondaj kuyusuna bir seferde 600’ü aşan zehirli kimyasallar ve kum, yaklaşık 18.000M3 suyla çok yüksek basınç uygulanarak yer altına basılmaktadır. Bu işlem bir kuyuda 15-20 kez tekrarlanmakta ve toplamda bir kuyuda kullanılan su miktarı yaklaşık 300.000M3’e ulaşmaktadır. 24 kuyu ile başlayıp bunun 10-12 kat arttırılmasıyla kaya petrolü ve kaya gazı üretimlerinde kullanılacak su miktarı 90 milyon m3’e ulaşırken bu oran Amed’in 1 yıllık su kullanımına eşit. Ayrıca sondaj kuyuları arttıkça yer üstü ve yeraltı sularının tükenip kirleneceği, yeraltında suları depolayan akiferlerin yok edileceği, Dicle Nehri’nin sularında ciddi kayıp yaşanacağı ve tarımın yapılamayacağı bir gelecekle yüz yüze kalınacak.
