Amed’de erkekler tarafından katledilen kadınların aileleri, çocuklarının sistematik şiddet, tehditte maruz kaldığını ve koruma taleplerine rağmen katledildiklerini anlattı
Kürdistan ve Türkiye’de 2026 yılının ilk sekiz ayında 197 kadın erkekler tarafından katledildi. Aynı dönemde şüpheli kadın ölümleri ve kadınların intihara sürüklendiği vakalar da yaşandı.
Amed’de ise Haziran ayından bu yana bir kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirirken, yıllar önce kaybolan bir kadının da cenazesi bulundu. Bunun yanı sıra dört kadın erkekler tarafından katledildi. Kentte yaşanan şüpheli ölümler ve kadın cinayetlerinin arka planında benzer hikayeler yer alırken, katledilen kadınların ailelerinin ortak talebi ise cezaların caydırıcı olması.
Katledilen kadınların aileleriyle yapılan görüşmeler, kadınların maruz kaldığı sistematik şiddeti ve karakola giderek şikayette bulunmalarına rağmen yeterli şekilde korunamadıklarını ortaya koydu. 10 Ağustos’ta Sultan Karadağ, 26 Ağustos’ta boşanmak istediği erkek Ersan Akdemir tarafından Sultan Kara, 18 Eylül’de boşandığı erkek tarafından Mizgin Kılıç, 27 Eylül’de ise yıllarca sistematik şiddete maruz kaldığı Orhan Çakmak tarafından Ayfer Çakmak katledildi. Mizgin Kılıç ve Sultan Kara, yaptıkları şikayetlere rağmen korunamadı. Gülistan Karadağ ise yakınları tarafından aktarılan bilgilere göre, şiddet gördüğü ve madde kullandığı belirtilen kişiler tarafından katledildi.
Sistematik şiddet…
Ayfer Çakmak ise yıllarca evden dışarı çıkmasına dahi izin vermediği belirtilen evli olduğu erkek Orhan Çakmak tarafından katledildi. Fail Orhan Çakmak, olayın ardından “Silah birden alev aldı” diyerek katliamın intihar olduğunu ileri sürdü.
Katledilen kadınlardan Gülistan Karadağ’ın ailesi, kızlarının uzun süre şiddete ve tehditlere maruz kaldığını belirterek faillerin hesap vermesini istedi. Aile, “Şiddet gördü, yine ölmeden önce darp edilmiş. Bu uyuşturucu kimler tarafından, nasıl getiriliyor? Kendisi sürekli yeni bir hayat istiyordu, bir yaşam istiyordu. Ama hiç izin vermediler. Hep darp ve tehdit edildi. Bunu yapan ya da yapanlar mutlaka hesap vermeli. Tek talebimiz adaletin sağlanması. Başka bir şey istemiyoruz” dedi.
‘Devlet bir şey yapmıyor’
Üç yaşındaki kızının gözleri önünde katledilen Sultan Kara’nın ailesi ise yaşananlara ilişkin, fail hakkında daha önce defalarca şikayette bulunulduğunu belirtti. Sultan’ın uzun süre tehdit ve şiddete maruz kaldığını ifade eden aile, şunları söyledi:
“Devlet bir şey yapmıyor. Kız kardeşimiz öldü bizim. Dört yıldır evliydi. Kardeşim her sabah ‘Beni öldürecek’ diyordu. İki defa onu öldüresiye darp etti. Onu tehdit ediyordu, darp ediyordu. Hamile olduğu zaman bile boğazını sıktı, bu süreçte onu öldürmeye çalıştı. Ailesi onu şikayetçi olmaması için tehdit ediyordu.
Boşanma dilekçesiyle beraber uzaklaştırma da talep etmişti. Boşanma kararından sonra fail, hem ablamı hem de onu ölümle tehdit ediyordu. Kardeşim öldü, o adam da elini kolunu sallayarak geziyor. Kadınlar katlediliyor, kimse bunun üzerinde durmuyor. Ben adalet istiyorum, yeter artık.”
Aile, Sultan’ın yalnızca boşanmak istediği erkek tarafından değil, erkeğin annesi tarafından da şiddete maruz bırakıldığına işaret ederek “Hem kendisinden hem de adamın annesinden şiddet görüyordu. Şikayete gittiğinde ise ‘Bunlar insan öldürecek tipte değil’ diyerek onu geri gönderdiler. Tek talebimiz en ağır cezayı alması” dedi.
‘Elektronik kelepçe boşandıktan sonra çıkarıldı’
Bir yıl önce boşandığı Ömer Kırıcı tarafından katledilen Mizgin Kılıç da uzun süre şiddet ve tehditlere maruz kaldı. Ailesinin aktardığına göre, gördüğü şiddet nedeniyle birçok kez evden ayrılan Mizgin, “aile büyüklerinin” araya girmesi üzerine yeniden evine dönmek zorunda kaldı.
Boşanmasının ardından da Ömer Kırıcı tarafından takip edildiği ve tehdit edildiği belirtilen Mizgin Kılıç, katledildi. Kırıcı, olayın ardından intihar etti.
Mizgin Kılıç’ın ailesi, şiddet gördüğü dönemde karakola başvurduğunu ve hakkında elektronik kelepçe uygulandığını belirtti. Aile, “Mizgin karakola gitti. Takip ediliyordu, bize dememiş. Şiddet görüyordu. O dönem elektronik kelepçe taktılar. Boşandıktan sonra da çıkardılar” dedi.
Kadın cinayetlerinin son bulmasını isteyen aile, “Her gün kadınlar katlediliyor. Biz artık bu katliamların sona ermesini istiyoruz. Devlet de onları tutukluyor, ardından bırakıyor. Eğer korkutsalar böyle olmaz. Artık tek bir kadın katledilmemeli” ifadelerini kullandı.
İlk günden fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldı
Orhan Çakmak tarafından katledilen Ayfer Çakmak ise 14 yıldır evliydi. Komşularının aktardığına göre, Ayfer evlendiği ilk günden itibaren fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldı.
Ayfer Çakmak’ın cenazesini gördüklerini belirten komşuları, vücudunda çok sayıda morluk bulunduğunu ve kolunun kırık olduğunu söyledi. Komşuları, “14 yıldır evliydi. Cenazesi yıkandığında dahi vücudu hep morluk içindeydi, kolu kırıktı. Hep tehdit ediyordu, ölümle tehdit ediyordu. Dışarı çıkmasına dahi izin vermiyordu. Kadın korkusundan dışarı bile çıkamıyordu. Evlendiği ilk günden bu yana şiddet görüyordu. Gördüğü işkencenin haddi hesabı yok” dedi.
Ayfer’in kaçmaya çalıştığı sırada katledildiğini belirten komşuları, “O gün de kaçmak isterken arkasından açılan ateşle katlediliyor. Bizler adalet istiyoruz. Sadece o değil, bütün ailesi ceza alsın” ifadelerini kullandı.
İşbilen: Katliamların temel sebebi iktidarla alakalı
Kentte yaşanan kadın cinayetlerine ilişkin konuşan Tevgera Jinên Azad (TJA) aktivisti Suzan İşbilen, kadın katliamlarının giderek arttığını ve toplumda sıradanlaştırıldığını belirterek, şiddetin nedeninin yalnızca erkeklerin bireysel tutumlarıyla açıklanamayacağını söyleyerek şunlara dikkat çekti:
“Toplumda kadına yönelik şiddet o kadar arttı ki bizim en çok kaygılandığımız nokta da bu. Artık alışılmış bir vaka durumuna geldi. Bu kabul edilecek bir durum değil. Kadına dönük bu katliamların artmasının temel sebebini ben iktidarla bağlantılı olarak değerlendiriyorum. Nasıl ki erkek egemen anlayış kadın sistemini kendi iktidarı için tehlikeli bulup kendi iktidarının inşasını kadının sistemini ve kadının toplumdan yok edilmesini sağlayarak elde edebildiyse, ben bugün de benzer bir durumun olduğunu düşünüyorum.
Gerçekten 2015 yılından beri iktidarın antidemokratik politikalarını, baskıcı ve işkence politikalarını bir yönüyle teşhir eden ve bunun için alana çıkan tek kesim kadınlardır. Bu da iktidarı doğal olarak rahatsız eden bir durumdur.”
‘Cezasızlık bu noktaya getirdi’
İstanbul Sözleşmesi ve 6284 sayılı Kanun’a işaret eden Suzan İşbilen, kadın katliamlarının cezasızlık ve caydırıcı olmayan uygulamalarla bağlantılı olduğunu ifade ederek şunları söyledi:
“Kadını zaten yasal anlamda koruyan maddeler yok. Sadece İstanbul Sözleşmesi var; bu konuda tam anlamıyla kadını koruyan bir sözleşme. Siz o sözleşmeyi de ortadan kaldırarak kadınları katleden erkeklerin cezasız kalmasını sağlıyorsunuz. İkinci bir yasa, tek bir yasa kalan 6284 yine kadını koruyan bir yasadır. Kadın katliamlarının altında bu devletin, sistemlerin politikasını görmek mümkündür. Kesinlikle çok doğru bir tespittir. Kadın katliamları politiktir.
Kadına yönelik şiddet politiktir. Eğer politik olmasaydı erkekler kadını öldürdüğünde en azından caydırıcı cezalar verilebilirdi. Ama bakıyoruz, caydırıcı ceza verilmiyor. Çokça gördük, cezaevinden çıkıp eşini öldüren erkeği. Cezaevinden çıkıp annesini katledip kız kardeşini katleden erkekleri çok gördük. Bir katilin cezasını yattığından dolayı iki ay, iki yıl cezaevinde kalan erkekler var. Yani bu, cesaretlendirici bir uygulamadır.”
‘Toplumsal cinsiyet algısı hedef haline getiriyor’
Kadın cinayetlerinin toplumda sıradanlaşmasında toplumsal cinsiyet kalıplarının etkili olduğunu belirten Suzan İşbilen, “Kadın öldürüldüğü zaman ‘Acaba neden? Kadın ne yaptı?’ düşüncesi çok yaygın. Bu toplumsal cinsiyet algısının yarattığı klasik kadınlık ve erkeklik anlayışı, kendi özgürlüğü için mücadele eden kadını bir yönüyle hedef haline getiriyor. Kadın öldürüldüğünde de ‘Hak etti, niye yerinde durmadı?’ gibi ifadelerle cinayet sıradanlaştırılmaya çalışılıyor. Toplumsal cinsiyet algısının bütünüyle değişmesi gerekiyor. Erkekler kendine yönelerek bunun mücadelesini vermeli, bu zihniyet değişmeli” dedi.
Kaynak: ANF
