Uluslararası Komplo’nun 28’inci yılında komploya yön veren dinamikleri, hukuki ihlalleri ve ‘umut hakkı’ tartışmalarını değerlendiren Asrın Hukuk Bürosu avukatlarından Emran Emekçi, ‘Umut Hakkı’ bir lütuf değil, hukuki bir zorunluluk olduğunun altını çizdi
Abdullah Öcalan’a yönelik 9 Ekim 1998’de başlatılan Uluslararası Komplo 28’inci yılına girdi. Asrın Hukuk Bürosu avukatlarından Emran Emekçi, komplonun amacı, hukuki ve siyasi boyutları ile İmralı’da yürütülen mücadeleye ilişkin Mezopotamya Ajansı‘na değerlendirmelerde bulundu.
Komploda rol alan kurum ve devletlerin tutumunu eleştiren Emran Emekçi, temel amacın Kürt sorununun demokratik çözümünü sabote etmek olduğunu vurguladı. Abdullah Öcalan’ın 1993’ten itibaren geliştirdiği barışçıl ve anayasal çözüm çabalarının engellenmek istendiğini belirten Emran Emekçi, 1999’dan bu yana geçen 27 yıllık süreçte yaşananların çözümsüzlük statükosunun bir sonucu olduğunu dile getirerek şunları ifade etti:
“Sayın Abdullah Öcalan, İmralı sürecinde gerek savunmalarında gerekse görüşme notlarında komploda rolü olan devletleri ve kişileri tek tek deşifre etti. Buradan çıkan temel sonuç; temel amacın Kürt sorununun demokratik, siyasi ve anayasal yoldan çözümüne karşı bir komplo olduğudur. Çözümsüzlük yanlılarının çözüme karşı darbesidir. Düşünün, 1999’dan bugüne 27 yıl geçti; Devlet Bahçeli daha yeni hatasının farkına vardı. Sayın Öcalan’ın duruşunu geç anladılar veya anlayıp gereğini yapmadılar. Yapılsaydı aslında 1999’da bu sorun çözülecekti. Çözümsüzlük komplonun devamı, çözüm ise komplonun boşa çıkarılmasıdır.”
Siyasi kazanımlar ve hukuki gerileme
Uluslararası komplonun Abdullah Öcalan’ın İmralı’daki duruşu sayesinde boşa çıkarıldığını aktaran Emran Emekçi, siyasi alanda önemli kazanımlar elde edildiğini kaydetti. İdam cezasının kaldırılmasına rağmen hukuki alanda ciddi bir gerileme yaşandığına dikkat çeken Emran Emekçi, ceza ve infaz hukukunun tek bir kişiye göre biçimlendirildiğini ve bu hukuksuzluğun zamanla tüm ülkeye yayıldığını dile getirdi:
“İmralı’da uygulanan ve Kürtlere tanınmayan hukuk tüm Türkiye’de tanınmayan bir hukuka dönüştü. Bu diyalektiği görmek lazım. Türkiye’deki olağanüstü istisna rejimlerinin yönetimlerinin temelinde Kürt sorununun çözümsüzlüğü vardır. Bu çözümsüzlük politikalarının mimarı da 20’nci yüzyılda 8’inci Kahire İngiltere Antlaşması’nın temelin atan İngiltere’dir. Komplo sürecinde de yer alanlar da yine aynı aktörlerdir.”
Uluslararası hukukun ihlali ve AİHM kararları
Sığınma ve iltica hakkı ilkelerinin Abdullah Öcalan söz konusu olduğunda çiğneğini belirten Mehmet Emran Emekçi, Avrupa ülkelerinin ve uluslararası mekanizmaların kendi hukuk kurallarını askıya aldığını vurguladı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) de kendi içtihatlarının dışına çıktığını ifade eden Emran Emekçi, hukuki güvenliğin hiçe sayıldığını belirterek:
“Net bir şekilde ifade edelim, biz hukuk fakültesi öğrencilerinin, uluslararası hukuk dersinde ilk öğrendiğimiz şey; iltica, siyasi sığınma hakkı, siyasi kişilerin geri iade edilemeyeceği en önemlisi idam cezasıyla aranan bir ülkeye “İade edilemezlik” kuralı var. Bunlar hukukun temel ilkeleridir. Avrupa genelinde Humeyni’ye, Lenin’e, siyasi sığınma mekanı olarak siyasi sığınmacılara alan açmakla takdir edilen Avrupa’nın, Sayın Öcalan’ın olayında tam tersi bir tutum içinde olduğunu gördük.”
Hükümlü statüsünden çıkarılması gerekir
“Umut hakkı” ve İmralı’daki tecrit koşullarına değinen Emran Emekçi, AİHM kararlarının uygulanmasının yasal bir düzenlemeden ziyade siyasi bir irade meselesi olduğunu söyledi. Abdullah Öcalan’ın süreci yönetebilmesi için özgür çalışma ve yaşama koşullarına sahip olması gerektiğini vurgulayan Emran Emekçi, hükümlülük statüsünün kaldırılmasının eşyanın doğası gereği bir zorunluluk olduğunu belirterek:
“Umut hakkı yeni bir şey değil; 2014’ten beri gündeme getirdiğimiz, yeni bir yasayı gerektirmeyen, uygulama ve siyasi irade meselesidir. Sayın Abdullah Öcalan, AİHM kararlarına göre hukuken özgür bir insandır; orada tutulması hürriyeti tahdit niteliğindedir. Sayın Öcalan’ın bu süreci yürütülebilir kılması için özgür çalışır ve yaşar koşullara kavuşturulması, hükümlü statüsünden çıkarılması gerekir. Nelson Mandela örneğinde olduğu gibi, bir önder özgürleşmeden ve çalışma ekibini kurup harekete geçirmeden barış sürecini başarıyla sonuca erdiremez.”
‘Tecrit askeri seçenektir; kalkması herkese kazandırır’
Sürecin akamete uğratılmasının çözümsüzlük güçlerine hizmet edeceğini belirten Mehmet Emran Emekçi, toplumsal barışın ve demokratik ittifakın önemine işaret etti. Tecridin askeri seçeneklerin öne çıkarılması anlamına geldiğini hatırlatan Emran Emekçi, kalıcı barışın ve hukuk zeminine dönüşün herkese kazandıracağını sözlerine ekledi.
Kaynak: Roza Arpa / MA
