Serêkaniyê Göçmenler Komitesi İcra Kurulu Üyesi Ciwan Îso, yerinden edilenlerin dönüşünün Şam Hükümeti ve Serêkaniyê yönetimi tarafından geciktirildiğini belirterek, ‘Kentte güvenlik koşulları sağlanmadığı için geri dönüşler durmuş durumda. Şam hükümeti bu konuda ciddi olsaydı kısa bir sürede bunun için gerekli koşulları sağlayabilirdi’ dedi
Türkiye ve güdümündeki Suriye Milli Ordusu’nun (SMO) 9 Ekim 2019’da başlattığı saldırılar nedeniyle yaklaşık 150 bin yurttaş Rojava’nın Serêkanîyê kentinden göç etmek zorunda kaldı. Serêkanîyê’den göç eden yurttaşlar Hesekê, Qamişlo başta olmak üzere Rojava’nın birçok yerine dağıldı. Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile Şam Hükümeti arasında imzalanan 29 Ocak Antlaşmasının önemli maddelerinden biri de zorla göçertilen yurttaşların geri dönmesiydi.
10 bine yakın kişinin dönüşü sağlandı
DSG-Şam hükümeti arasında yapılan anlaşmanın ardından Serêkaniyê’ye 14 bin aile (80 bin kişi) dönüş için hazırlıklara başladı. Bu kapsamda ilk olarak 10 Ağustos’ta Hesekê vilayetine bağlı Waşûkanî Kampında bulunan 410 aile (2 bin 500) kişi Serêkaniyê ve köylerine döndü. Bu dönüşün hemen ardından 8 Eylül’de ise 689 ailenin (yaklaşık 7 bin kişi) dönüşü sağlandı. Yerinden edilen yurttaşların dönüşü, Serêkaniyê’de bulunan paramiliter grupların saldırıları nedeniyle durduruldu.
‘Serêkaniyê’ye dönüş yollarının açılması gerekiyor’
Serêkaniyê Göçmenler Komitesi İcra Kurulu Üyesi Ciwan Îso, Serêkaniyê’ye dönüşlere dair bilgi verdi. Şam heyeti ve Serêkaniyê yönetiminin halkın geri dönüşlerini geciktirdiğini ifade eden Ciwan Îso, “Serêkaniyê göçmenlerinin durumu çok geciktirilen bir konudur. Serêkaniyê’ye dönüşler için geri dönüş koşulları çok ağırdan alınıyor. Dönecek insanların kendi evlerine dönme koşullarının sağlanması, geri dönecek insanların güvenlikleri gibi konular çok ağır ilerliyor. Serêkaniye Göçmen Komitesi olarak bunun sorumlusu olarak Şam heyeti ve Serêkaniyê yönetimini görüyoruz. Bu durumu kınıyoruz. Serêkaniyê’ye dönüş yollarının açılması gerekiyor” dedi.
‘Kentte güvenlik koşulları sağlanmadı’
Serêkaniyê’ye yapılan geri dönüşlerdeki ağırlığın Araplardan oluştuğunu belirten Ciwan Îso, “Şimdiye kadar Serêkaniyê merkez ve köylerine Kürtler resmi bir şekilde dönmediler. Kentte güvenlik koşulları sağlanmadığı için geri dönüşler durmuş durumda. Kışa giriyoruz. İnsanların ekonomik koşulları da iyi durumda değil. Bunun için bir an önce Serêkaniyê’ye dönüşlerin sağlanması lazım. Halkın evlerinin, topraklarının gerçek sahiplerine verilmesi lazım. Şam hükümeti bu konuda ciddi olsaydı kısa bir sürede bunun için gerekli koşulları sağlayabilirdi” diye konuştu.
‘Mayınların hala temizlenmemiş olması dönüşler önünde engel’
Serêkaniyê’ye yönelik 2019 yılında yapılan saldırıların ardından M4 Karayolu, kırsal alanlar ve Serêkaniyê merkezine yakın yerlere yerleştirilen mayınların hala temizlenmemesinin de dönüşler önünde ciddi bir engel oluşturduğunu anlatan Ciwan Îso, mayın temizleme işinin de bilinçli olarak geciktirildiğini dile getirdi.
‘Serêkaniyê hala oradaki güçlerin egemenliğinde’
Serêkaniyê’de Şam Hükümetinin etkisinin de zayıf olduğuna dikkat çeken Ciwan Îso, “Serêkaniyê hala oradaki güçlerin egemenliğinde. Silahlı gruplar hala Serêkaniyê’de. Onlar şimdiye kadar neden çıkarılmadı? İnsanların evleri, mülkleri işgal altında. Şam hükümetinin de Serêkaniye’deki hakimiyeti Şam’daki gibi değil. Oradaki işleyiş de Şam’daki gibi işlemiyor. Serêkaniyê’ye gidiş gelişler hala kapalı. Bir an önce yolların açılması ve insanların giriş çıkışlarının sağlanması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
‘Dönüşlerden sonra yönetimin belirlenmesi gerek’
Yurttaşlar geri dönüşü tamamlanmadan Serêkaniyê ve beldelerinde meclis yönetimlerinin belirlenmeye çalışıldığını vurgulayan Ciwan Îso, “Bunu doğru bulmuyoruz. Çünkü Serêkaniyê’nin gerçek yurttaşları dönmeden bunu belirlemek doğru olmayacaktır. Göçmenler döndükten sonra kentin yönetimin belirlenmesi gerekiyor” dedi.
‘Kamplarda eğitim ve sosyal hizmetler durduruldu’
Serêkaniyêli yurttaşların şimdiye kadar yaşadığı kamplarda eğitim, sosyal hizmetler ve yardımların durdurulduğunu söyleyen Ciwan Îso, bu durumun ayrı bir mağduriyet yarattığını anlattı. Kışın yaklaştığını hatırlatan Ciwan Îso, “Göçmenlerin hızlı bir şekilde dönüşlerinin sağlanması gerekiyor. Köy ve şehir merkezi ayrımı yapılmaksızın herkesin rahat dönme koşullarının sağlanması gerekiyor. Geri dönen insanların da askeri, idari ve ekonomik olarak kentin yönetimine dahil edilmesi gerekiyor” diye kaydetti.
Haber: Ömer Akın \ MA
