Sudan’da diktatör devlet başkanı Ömer el Beşir’in devrilmesi sonrası yönetimi ele geçiren ve sivilleşme çağrılarını kabul etmeyen Askeri Geçiş Konseyi’nin Pazartesi günü başkent Hartum’da eylem yapan muhaliflere saldırmasıyla tansiyon yükseldi. Asker ve milislerin Genelkurmay Başkanlığı önünde haftalardır bekleyişlerini sürdüren protestoculara saldırısında 110’dan fazla kişi öldürülmüştü. Sudan halk hareketine önderlik eden Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) tüm çağrılarına rağmen saldırıları kesmeyen ordu yönetimine karşı ülke genelinde siyasi grev ve sivil itaatsizlik başlattı. Muhaliflerden yapılan açıklamada, sivil itaatsizlik ve siyasi grevin Pazar gününden itibaren başladığı ve iktidarın sivil bir hükümete devredilmesine kadar devam edeceği belirtildi.
Ön koşul sağlanmadı
Ülkedeki yaşanan bu tırmanış, tarafları müzakere masasına dönmeye ikna etmek için Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali liderliğinde bir Afrika arabulucu heyetin oluşturulduğunu ilan etmesinden bir gün sonra gerçekleşti. Ancak ÖDBG, askeri konsey ile müzakerelerin yeniden başlatılmasının öncesinde yüzün üzerinde sivilin ölmesine ve yüzlerce kişinin yaralanmasına yol açan oturma eylemini kırma girişimlerine ilişkin uluslararası bir komisyonun kurulmasını ve askeri konseyin oturma eylemi alanında gerçekleştirdiği katliamın sorumluluğunu üstlenmesini şart koştu.
Çatışmama çağrısı
ÖDBG, halka ‘köprüleri kapatmaları ve sokakların girişlerine barikatlar kurmaları’ çağrısında bulundu ve barikatları kaldırmaya çalıştıkları sırada hızlı destek güçleriyle veya diğer güvenlik güçleriyle çatışmaya girmemelerini talep etti. Açıklamada, mahalle ve bölge komitelerine ‘sivil itaatsizliğin uygulanmasında, örgütlenmesinde ve vatandaşlara koruma sağlanmasında’ yer almaları çağrısında bulunularak, grev komitelerinin hareketin başarısının temel taşı olarak önemli bir rol oynadıkları kaydedildi. ÖDBG tarafından yapılan açıklamada bu hafta askeri konseye karşı yürütülecek barışçıl bir mücadele planı yayınlandı. Açıklamada barışçıl eylemlerin dünyanın en güçlü silah cephanesini durdurabileceği belirtilerek, “Hayatta kal, barikatları kurmaya başla ve sonuçları bekle” ifadesi yer aldı.
Hazırlıklar tamam
Öte yandan aktivistler ve eylemciler sosyal paylaşım sitelerinde yaptıkları paylaşımlarla sivil itaatsizlik çağrılarının ivmesini arttırdılar. Sudan Meslek Odaları Birliği (SPA), ülkede internet servisinin devre dışı bırakılmasının üstesinden gelmek için dün cep telefonları üzerinden –eylem kılavuzunun yer aldığı 15 bin kısa mesaj gönderdi. Sivil itaatsizlik başlayana dek bu sayının 900 bini aşması bekleniyor. Bununla birlikte petrol sektöründe çalışan işçiler, askeri konseyin devrileceği güne kadar sivil itaatsizlik eylemini sürdüreceklerini açıkladılar.
HARTUM
