Gevaş’ta fasulye hasadı başladı. Çiftçiler, emeklerinin karşılıklarını alamadıklarından yakınarak, tek kazananın aracılar olduğunu vurguladı
Bölgenin en meşhur fasulyesinin yetiştirildiği Van’ın Gevaş ilçesinde her yıl tonlarca fasulye hasadı yapılıyor. Büyük bir alana ekilen fasulyelerin tüm bakımı, yetiştirilmesi ve hasadını ağırlıkla kadınlar yapıyor. Hasadın ardından fasulyelerin büyük bir bölümü çevre kentlere gönderilirken, kalanlar ise Van’da satılıyor. Daha önceki yıllarda üreticiler için önemli bir gelir kapısı olan fasulyeler, son yıllarda yaşanan krizden dolayı üreticiyi geçindirmiyor. Gevaşlı çiftçiler, ürettiklerinin karşılığını alamadıklarını söylerken, üreticinin değil aracıların kar ettiğini ifade ediyor.
‘Emeğimizin karşılığını alamıyoruz’
Gevaş’ın Dereağzı (İşkîrt) mahallesinde fasulye ekimi yapan Hüsna Bal, Gevaş’ta birçok sebze yetiştirdiklerini ancak daha çok yeşil fasulye ektiklerini belirterek, yıl boyunca tarlada çalıştıklarını söyledi. Bal, “Toptancılar fasulyeyi bizden 1 TL’ye alıp 6 TL’ye satıyorlar. Böyle olunca bizler de emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Sebze ektiğinde insanın çalışanı olmalı çalışanı yoksa perişan olursun. Burada sebze ekenler özellikle başka kentlerden işçi getirerek hasadını yapıyor. Bu durumda ilçenin kendi gençleri işsiz kalıyor” diye konuştu.
1 TL’ye alıp 6 TL’ye satıyorlar
Her gün güneşin altında saatlerce çalıştıklarını söyleyen üreticilerden Erol Güven, “Gün boyunca tarladayız. Çapası, sulaması, toplanması derken çok büyük zahmetler çekiyoruz. Şimdi artık fasulyenin hasat zamanı. Topladığımız fasulyeyi tarlada biriktiriyoruz. Daha sonra toptancılar gelip bizden satın alıyor. Tarlada fasulyenin kilosunu 1 TL’ye satıyoruz. Yani bu fiyat bunca zahmete değmiyor. Biz üretici olduğumuz halde geçinemiyoruz. Toptancılar bizden 1 TL’ye ye aldıklarını 35 kilometre uzaklıktaki Van şehir merkezinde 6 TL’ye satıyor. Fasulyenin ekilmesi, çapası, gübresi, ilaçlanması, sulanması, toplanması hepsi büyük bir masrafı beraberinde getiriyor. Yani çektiğimiz zahmetin karşılığını maalesef alamıyoruz” dedi.
Çiftçiye hakaret
Gevaş’ın Güzelkonak (Pişvank) mahallesinde fasulye tarlası olan Halime Can ise, Gevaş fasulyesinin tadının diğer fasulyelere göre daha güzel ve sulu olduğunu söyleyerek, “Biz bunca zahmet çekip fasulyeyi satıyoruz ama bu aracılar kar ediyor. Bu durum biz çiftçiler için hakarettir. Tarlamız boş kalmasın diye ekiyoruz ama üretimimiz masraflarımızı karşılamıyor. Hükümetin çiftçilere yardım etmesi, destek vermesi gerekiyor. Biz şuan tarlada çalışan işçilerin parasını bile veremeyecek durumdayız” dedi.
Aracılar ortak!
Güzelkonak mahallesinden Halil Şeker de, 3 Nisan’da ektikleri fasulyenin büyük bir zahmetten sonra hasat zamanının geldiğini belirterek, “Neredeyse 4 aydır sürekli tarladayız. Sabahtan akşama kadar bu güneşin altında cefa çekiyoruz. Fasulyenin yetiştirilmesi ve toplanması kolay değil. Tarlada işçi yevmiyesi düşük olduğu için kimse çalışmak istemiyor. Biz ilçede yaşayanların neredeyse tek geçim kaynağı sebze satmaktır. Ekiyoruz, biçiyoruz, emek verip satıyoruz ama aracılar bu emeğimize ortak olup bizden daha fazla kazanıyor” diye konuştu.
MA / Dindar Karataş
