İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Washington’a çatışmaların durdurulması, Hürmüz Boğazı’nın 7 gün içinde yeniden açılması ve kapsamlı nükleer müzakerelere başlanmasını içeren bir plan sunduklarını açıkladı
New York Times gazetesinin haberine göre, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu marjında basın toplantısı düzenleyen İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Tahran yönetiminin çatışmaları durdurmak, Hürmüz Boğazı’nı trafiğe açmak ve ardından kapsamlı nükleer müzakerelere başlamak üzere Washington’a yedi günlük bir plan önerdiğini söyledi.
Erakçi, teklifin arabulucular aracılığıyla Washington’a iletildiğini belirterek, belirli koşulların yerine getirilmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yedinci günün sonunda açılacağını ve ardından nükleer müzakerelerin yeniden başlayacağını söyledi. Teklifin, haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan ancak daha sonra çöken mutabakatın koşullarına büyük ölçüde benzediğini ifade etti.
Erakçi, anlaşmanın ABD’deki ara seçimlerden önce sağlanmasının daha iyi olacağını da belirtti.
ABD yönetiminden bir yetkili ise arabulucular aracılığıyla yürütülen temasların “olumlu ve yapıcı” olduğunu ancak Washington’un bir anlaşmaya varmak için acele etmeyeceğini söyledi.
İran’ın talepleri
Habere göre İran’ın önerisinin koşulları arasında Lübnan dahil bölgedeki çatışmaların yedi gün boyunca durdurulması, İran’a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasının sona erdirilmesi bulunuyor.
İran tarafı, bu adımların atılmasının ardından yedinci gün Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ve ABD ile kapsamlı nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasını öneriyor. Erakçi, söz konusu koşulların hazirandaki mutabakatla büyük ölçüde örtüştüğünü belirtti.
Diplomatik temaslar sürüyor
Teklif, ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın BM Genel Kurulu’ndaki karşılıklı sert açıklamalarının ardından geldi.
İran ve ABD arasında arabulucular üzerinden yürütülen diplomatik temaslar son günlerde yoğunlaşırken, Erakçi 22 Eylül’de ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile Katar üzerinden mesaj alışverişinde bulundu. Erakçi söz konusu temasları “verimli” olarak nitelendirdi.
Reuters’ın aktardığına göre İran, daha önce de ABD’nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması halinde Hürmüz Boğazı’nı bir hafta içinde açmaya hazır olduğunu bildirmişti.
Savaşın ekonomik etkileri
Yaklaşık yedi aydır devam eden çatışmalar, İran ekonomisi üzerindeki yaptırım baskısını artırırken, Hürmüz Boğazı’ndaki ulaşımın aksaması küresel enerji piyasalarını da etkiliyor. Boğaz, dünya petrol ve enerji taşımacılığının önemli geçiş noktalarından biri olduğu için, yeniden açılmasına ilişkin diplomatik girişimler enerji fiyatları açısından da yakından izleniyor.
Crisis Group İran Projesi Direktörü Ali Vaez ise teklifin, çatışmaların sona erdirilmesi ve enerji fiyatlarının düşürülmesi açısından Washington açısından değerlendirilebilecek bir diplomatik seçenek sunduğunu belirtti.
DIŞ HABERLER
