Üç kentte gerçekleşen eylemlerde ağır hasta tutsaklar Mehmet Emin Çam, Recep Bekik ve Fevzi Adanır için acil tahliye çağrısında bulunuldu
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul, İzmir ve Ankara’da gerçekleştirdikleri açıklamalarla hasta tutsakların durumuna dikkat çekerek, tahliye çağrısında bulundu.
İstanbul
İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, her hafta gerçekleştirdikleri “F Oturması” eyleminin 719’uncusunu dernek binası önünde yaptı. Bu haftaki eylemde, Beşiri T Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan 74 yaşındaki hasta tutsak Mehmet Emin Çam’ın sağlık durumuna dikkat çekildi.
Dernek üyesi Nazım Dikbaş, açıklamaya çalışmalarıyla uzun yıllar tutsakların sesi olan gazeteci Hüseyin Aykol’u anarak başladı. Beşiri T Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulmakta olan Mehmet Emin Çam’ın sağlık durumunu paylaşmak için bir araya geldiklerini belirten Nazım Dikbaş, “Mehmet Emin Çam yaşlılığa bağlı rahatsızlıkları yanında beyin tümörü, yüksek tansiyon, böbrek kisti ve prostat hastası olup, üç defa kalp krizi geçirmiş ve iki kalp damarının halen tıkalı olduğu tespit edilmiştir. Geçirdiği safra kesesi ameliyatına bağlı sindirim sorunları, ayaklarda uyuşma ve felç nedeniyle yürüme güçlüğü, her iki kulakta cihaz gerektirir boyutta duyma kaybı ve ileri derecede unutkanlık yaşayan Çam, başkalarının yardımıyla ayakta durabilmekte, ancak iki kişinin desteğiyle yürüyebilmekte ve kişisel bakımını başkalarının yardımıyla gerçekleştirebilmektedir” dedi.
Nazım Dikbaş, kızının aktarımlarını ise şöyle paylaştı:
“Safra kesesi ameliyatına alınan babam, geçirdiği kalp krizi, beynindeki ur ve böbreğindeki kist nedeniyle tedavi gördüğü sırada 14 Mart 2022 günü, 71 yaşındayken tutuklandı. Hapishane koşulları ve tedavisinin aksaması nedeniyle sağlık durumu hızla bozuldu. İşitme kaybı nedeniyle her iki kulağına cihaz takıldı ama cihaza rağmen işitme sorunu yaşıyor. Prostat büyümesi var. İleri derecede unutkanlık gelişti. Uyuyamıyor. 25 Mayıs 2024 tarihinde kalp krizi geçirdiğinde Batman Bölge Hastanesi’nde anjiyo ile 3 damarını açtılar ancak hala iki damarı tıkalı. Durumu ağırlaşınca 10 Nisan 2025 tarihinde hastaneye kaldırıldı, bir gece hastanede tutup tekrar hapishaneye götürmüşler. 17 Nisan 2025 tarihinde tekrar kalp krizi geçirdi. Prostat ve böbreklerinde kistler, sol kol ve sol bacakta hissizleşme gibi vücut fonksiyonlarını etkileyen bir dizi hastalıkla mücadele ediyor. Kendisiyle yaptığımız görüşmede şiddetli baş ağrıları olduğunu söyledi. Doktorları, ‘bu ağrılar beyninde yer alan ve zamanla büyüyen tümörden kaynaklanıyor, beyninde damar tıkanıklıkları oluşmuş, her an beyin kanaması veya inme geçirme ihtimali var’ demiş. Ağır hastalıkları olmasına karşın babamı 12 Kasım’dan beri hastanelere ring aracıyla götürülüyor. Babam 16 Aralık’ta tekrar hastaneye götürülmüş. Babam, ‘Doktora götürüldüğümde jandarma yüksek bir sesle ‘Terör örgütü mahkûmu’ deyince doktorların da yaklaşımları değişiyor. Artık beni hastaneye götürmesinler’ diyor. Bu geliş gidişler sırasında maruz kaldığı olumsuz durumlar hem ruhsal hem de fiziki olarak onu çok yoruyor ve hastalıklarını tetikliyor. Babam günde en az 20 kapsül ilaç alıyor, ağır hastalılarına ve yaşına rağmen avukatların yaptığı tüm infaz erteleme başvuruları reddedildi. Adli Tıp Kurumu, 74 yaşındaki ağır hasta babam için ‘cezaevinde kalabilir’ raporu verdi. Bu babamı ölüme terk etmek anlamı taşıyor. Ailesi olarak Adalet ve Sağlık Bakanlığı’na sesleniyoruz; babamı serbest bırakın.”
Ankara
Hasta Tutsaklara Özgürlük İnisiyatifi, eylemlerinin 591’inci haftasında Sakarya Caddesi’nde bir araya geldi. İnisiyatif üyeleri ve demokratik kitle örgütlerinin katıldığı eylemde, Samsun Kavak S Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan hasta tutsak Recep Bekik’in durumuna dikkat çekildi. Recep Bekik’in bir an öne tahliye edilmesinin talep edildiği eylemde, yaşamını yitiren gazeteci Hüseyin Aykol’un manşetinde bulunduğu Yeni Yaşam gazetesi taşındı. Açıklamayı yapan İHD Ankara Şube Eşbaşkanı Ömer Faruk Yazmacı, 33 yıldır tutsak bulunan Recep Bekik’in sağlık sorunları nedeniyle hayatını idame edemediğini vurguladı.
Ömer Faruk Yazmacı, “1993 Temmuz’unda gözaltına alınarak tutuklanan ve 33 yıldır hapishanede bulunan Recep Bekik’in koşullu salıverilme süresi 31 Mayıs 2025’te dolmasına rağmen, ‘pişmanlık’ dayatmasını kabul etmediği gerekçesiyle infazı İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla 1 yıl uzatılmıştır. Bekik’in pankreasında 2,5 cm kist tespit edilmiş olup bu durum düzenli uzman takibini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca 2012’deki açlık grevi sonrası düzenli ilaç kullanımı, ilerleyen yıllarda gelişen hiperlipidemi ve buna bağlı yüksek kardiyovasküler risk söz konusudur. Pankreas patolojisi ile kalp-damar risklerinin birlikte seyri, gecikmeksizin çok disiplinli tıbbi değerlendirme gerektirirken; oluşturulan hastane randevusu, sevk öncesi dayatılan ‘ağız içi araması’ ve benzeri onur kırıcı uygulamalara itiraz edilmesi gerekçe gösterilerek iptal edilmiş, Bekik disiplin tehdidiyle fiilen tedaviden alıkonulmuştur. Bu durum Anayasa’nın 17. maddesi ve AİHS’in 3. maddesi kapsamında kötü muamele yasağının ihlali niteliği taşımaktadır” ifadelerini kullandı. Bekik’in bir an önce tedavi edilmesinin gerektiğinin altını çizen Yazmacı, “Bakımında yapılması gerekenler nettir ve gecikmeye tahammül yoktur. İptal edilen randevu derhal yenilenmelidir” dedi.
İzmir
İHD İzmir Şubesi de, Konak Eski Sümerbank önünde açıklama gerçekleştirdi. Açıklamada, Şube Yöneticisi Övgü Temizkan, bu hafta Afyon T Tipi Cezaevi’nde tutulan Fevzi Adanır’ın sağlık durumuna ilişkin bilgi verdi. Fevzi Adanır’ın 33 yıldır cezaevinde tutulduğunu belirten Övgü Temizkan, ağır psikiyatrik ilaçlar kullanan Fevzi Adanır’ın tek başına ihtiyaçlarını karşılayamadığını söyledi. Övgü Temizkan, “Ağır diş kaybı mevcuttur; randevuya götürüldüğünde dahi derdini anlatamadığı için tedavi olamamaktadır. Yakın zamanda merdivenden düşmüş, şu an yardım olmadan yürüyememektedir. Bu tablo Fevzi Adanır’ın sürekli refakat ve gözetim gerektiren bir hasta olduğunu açıkça göstermektedir. Raporlardaki epikriz kayıtlarına göre, Fevzi Adanır 31.07.2025 tarihinde Akut Miyokard Enfarktüsü tanısıyla Kütahya Şehir Hastanesi’ne yatırılmıştır. Afyonkarahisar Devlet Hastanesi yazışmalarında kardiyoloji kontrolünün planlandığı ve tedavi giderlerinin karşılanmasına ilişkin idari süreçler görülmektedir. Buna karşın aile beyanlarına göre kalp krizi sırasında hangi hastanede bulunduğu bilgisine dahi ulaşılamamış, telefonlar uzun süre yanıtsız bırakılmış, yoğun bakım sürecinde yakınlara bildirim yapılmamıştır. Bu tutum hasta hakları ve insan onuruyla bağdaşmayan muamele yasağı ile bağdaşmamaktadır” diye belirtti.
Fevzi Adanır’ın yeme içme ve hijyen düzeni ancak koğuş içi dayanışmayla sürdürebildiğinin altını çizen Övgü Temizkan, şöyle devam etti:
“İlaç uyumu koğuş arkadaşlarının kontrolüyle sağlanmaktadır. Kardiyovasküler tabloya ek olarak akciğerlerde sıvı birikimi ve nefes darlığı atakları bildirilmiştir. Çoklu morbidite (akut MI öyküsü ve stent, iskemik kalp hastalığı, ileri solunum yakınmaları, ağır diş kaybı, mobilite kısıtlılığı) ile şizofreninin getirdiği bilişsel-algısal bozulma, iletişim güçlüğü ve iç görü kaybı birlikte değerlendirildiğinde, Adanır’ın tek başına kalması tıbben kontrendikedir. Tıbben tek başına kalamayacak bir hastanın tek başına tutulması, nöbet, düşme, ilaç ve beslenme aksaması gibi öngörülebilir riskleri artırır. Bu, Anayasa m.17 ve AİHS m.3 kapsamında insan onuruyla bağdaşmayan muamele teşkil eder. Nitekim avukat görüşlerinde, karantina-tekli hücre gibi uygulamaların geri dönüşsüz zarara yol açabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca geçmiş yıllara yayılan gözleri bağlı toplu sevk, darp, çıplak arama dayatması gibi iddialar da mutlak yasak kapsamındadır. Acil çağrımız şudur; Fevzi Adanır derhal bağımsız ve multidisipliner bir kurul tarafından yerinde değerlendirilmelidir. İlaç sürekliliği, kriz yönetimi ve beslenme için refakat-rehberlik mekanizması kurulmalı, tek başına tutulmasına son verilmeli, güvenli ve destekli birimde sürekli gözetim ve bakım sağlanmalıdır.”
Kaynak: MA
