AYM, Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’nde koğuş aramalarında el konulan yayın ve notlar gerekçe gösterilerek 26 kadın tutsağa verilen hücre cezalarını ifade özgürlüğünün ihlali olarak değerlendirdi. Mahkeme, yeniden yargılama ve tazminata hükmetti
Anayasa Mahkemesi (AYM); Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi idaresinin kadın tutsakların koğuşlarında yapılan aramada el konulan yayınlar ile notlarını gerekçe göstererek, 26 kadın tutsağa verilen disiplin cezalarına dönük ihlal kararı verdi.
Edinilen bilgilere göre; 26 Ocak 2024 tarihinde iki ayrı koğuşta yapılan aramalarda el konulan yayın ve notların “örgüt mensubu kişileri övücü nitelikte olduğu” iddia edilerek 26 kadın tutsak hakkında soruşturma başlatıldı. Tutsaklara 21 Mart 2024’te hücre cezası verildi.
Disiplin cezası kararına karşı tutsakların İnfaz Hakimliği’ne itirazı ise kararın “usul ve kanuna uygun” olduğu öne sürülerek reddedildi. Bunun üzerine tutsaklar, Bakırköy 1’inci Ağır Ceza Mahkemesi’ne itirazda bulundu, ancak başvuru aynı gerekçelerle reddedildi.
AYM, kardaki hataları sıraladı
Kararın kesinleşmesinin ardından tutsaklardan ikisi süreç içinde tahliye olurken, 23 kadın tutsak AYM’ye bireysel başvuru yaptı. Yapılan başvuruda; tutsaklara verilen cezanın toplu bir cezalandırma yöntemi uygulanarak verildiği ve ifade özgürlüğü ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği belirtildi.
Başvuruyu kabul eden AYM, yaptığı değerlendirmede; idare kararında koğuş aramasında el konulan notların ne şekilde “eğitim ve propaganda faaliyetlerini yapma” kapsamına alındığına dair değerlendirme yapılmadığını belirtti.
Değerlendirmede, disiplin cezası kararına karşı itirazları değerlendiren İnfaz Hakimliği kararında da dokümanların yalnızca “örgüt mensuplarını övücü” nitelikte olduğuna değinilip verilen disiplin cezasını nasıl oluşturduğuna dair açıklamaya yer verilmediği vurgulandı.
Ayrıca, değerlendirmede ortak alanlardan elde edilen dokümanların kimlere ait olduğu yönünde hakimliğin bir belirleme yapmadığı, kurum görevlilerinin beyanlarına üstünlük tanındığına dikkat çekildi.
AYM, ayrıca tutsaklardan Şivekar Ataş hakkında aynı aramada el konulan dokümanlar nedeniyle iki kez hücre cezası verilmesine ilişkin yaptığı değerlendirmede ise, aynı aramada el konulan dökümanlar nedeniyle neden ayrı ayrı ceza verilmesi gerektiğinin yeterli gerekçelerle ortaya konulamadığını vurguladı.
İhlal kararı
AYM ayrıca el konulan dokümanların “kurum güvenliği ve düzenini tehlikeye atıldığı” yönündeki iddianın somutlaştırılmadığını belirterek, söz konusu eylemin kurumdaki düzen ve disiplini ne şekilde bozduğunun somutlaştırması gerektiğine dikkat çekti.
AYM, kararında tutsakların “ifade özgürlüğünün ihlali” yönünde karar verirken, “Somut olayda yargılama makamları, başvurucuların eylemleri nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmalarının zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığını ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterememiştir. Bu nedenle başvurucuların ifade özgürlüğüne hücreye koyma cezası verme suretiyle yapılan müdahalelerin demokratik bir toplumda gerekli olduğunun söylenemeyeceği değerlendirilmiştir” ifadelerine yer verdi.
Yeniden yargılama ve tazminat kararı
AYM; İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğini Bakırköy 4’üncü İnfaz Hakimliği’ne gönderilmesine karar verdi. AYM, ayrıca tutsaklara ayrı ayrı tazminat ödenmesine karar verdi.
Ceza verilen kadın tutsaklar
Yargılamaya konu olan kadın tutsakların isimleri şöyle: Şivekar Ataş (hakkında aynı evraktan iki kez disiplin cezası verildi), Nibel Genç, Kıymet Ilgaz, Fatma Nur Aktoğa, Silva Rashid, Dilan Kutlu, Türkan Karadaşlı, Özlem Aydar, Fatma Tokmak, Süreyya Bulut, Eylem Özer, Sema Oral, Dilek Öz, Dilan Turan, Zelal Kılıç, Hatice Güzel, Felek Gün, Emine Kaya, Rukiye Fidan, Seval Olam, Zeynep Besi Dara, Şükran Avşar, Dilan Erol, Zozan Çiçek, Tenzile Acar ve Dilan Saruhan.
Kaynak: MA
