Güneş’e göre daha ‘bebek’ sayılabilecek Betelgeuse’nin enerjisi tükeniyor
Bilim insanları, Dünya’dan bakıldığında gözle görülen en parlak yıldızlardan biri olan ve henüz 10 milyon yaşında olan Betelgeuse’ün enerjisinin hızla tükendiğini tespit etti. Bilim insanları, büyük yıldızın 100 bin yıl içinde bir supernova olarak, beklenenden daha erken patlayacağını belirtiyor.
Uzun bir süredir bilim insanlarının mercek altına aldığı Betelgeuse’ün enerjisinin beklenenden daha hızlı tükendiğini belirlediler. Güneş’in çapından 550 ila 990 kat daha fazla olabileceği tahmin edilen Betelgeuse, hâlâ titreşimde olan yani hâlâ genişleyip daralan dev bir yıldız. Yalnızca 10 milyon yaşında olan yıldız, Güneş’in yaşının 4.6 milyar olduğu düşünülünce henüz “bebeklik” çağında.
BBC Türkçe’de yer alan habere göre Nottingham Trent Üniversitesi’nden Doç. Dr. Daniel Brown “Supernova adayı olarak bunları biliyoruz. Mevcut modeller, astronomik zaman ölçeği içinde her an ‘patlamanın’ yaşanabileceğini gösteriyor ama bu da gelecek 100 bin yıl içerisinde demek oluyor” dedi. ABD’deki Villanova Üniversitesi’nde görevli gök bilimciler, son birkaç ayda Betelgeuse’ün solduğunu gözlemledi. Aralıkta, Betelgeuse’ün son 50 yılın en soluk seviyesinde olduğu görüldü, bu da dev kızıl yıldızın ‘her an patlayabileceğine’ işaret ediyor. Betelgeuse’ü inceleyen California Üniversitesi’nde görevli gökbilimci Sarafina Nance, Twitter hesabından yaptığı açıklamada ‘Dev yıldızların ömürlerinin sonuna geldiklerinde büyük bir kayıp yaşadıklarını’ ve parlaklık kaybının da buna işaret ettiğini söyledi.
Farklı görüş
BBC’ye konuşan York Üniversitesi’nden astrofizist Emily Brundsen ise Dünya’ya 642.5 ışık yılı uzaklıktaki Betelgeuse’ün gezegenimizden bakıldığında parlaklığının değişken olduğunu belirterek, Betelgeuse’ün her an patlayabileceğini gösteren bir veri yok. Diğer yandan, süpernovaya neden olan süreci yakından gözlemleme şansımız hiç olmadı. Her zaman ‘Ani bir patlama olabilir’ ihtimali vardı” dedi. Uzmanlar, Betelgeuse supernovasının Dünya’ya bir tehlike oluşturmadığını söylüyor. Samanyolu’nda süpernova olması sık yaşanan bir durum değil. En son süpernova 1604 yılında görüldü. Betelgeuse’den 20 kat daha uzakta, yani 13 bin ışık yılı mesafedeydi. Kepler’in süpernovası olarak bilinen bu olay Alman gökbilimci Johannes Kepler tarafından belgelenmişti.
Patlamada ne olur?
Süpernova, yıldızların ömürlerinin sonuna doğru çok büyük bir enerji açığa çıkararak güçlü bir şekilde patlamasıdır. Kimi dev yıldızlar ise “ömürlerinin sonlarına doğru” içe doğru çökerek kara delikleri meydana getirebiliyor.
LONDRA
