BM İran Araştırma Misyonu raporunda İran güvenlik güçlerinin geçtiğimiz yıl süren protestolarda kitlesel katliamlar yaptığı belirtilirken, ABD’nin ilkokul ve sivil yerleşim alanlarını vurarak savaş suçu işlediği kaydedildi
Birleşmiş Milletler (BM) İran Bağımsız Uluslararası Araştırma Misyonu, Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi’ne sunduğu 17 Eylül 20206 tarihli son raporunda, İran’daki sivil halklarını hem kendi hükümetinin işlediği insanlığa karşı suçlar hem de ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmalar arasında kaldığını bildirdi.
Raporda, İran hükümetinin 2025-2026 protestolarındaki baskılarında kitlesel katliamlar gerçekleştirdiği, ABD’nin ise düzenlediği hava saldırılarında en az 178 sivili katlederek savaş suçu işlediğine dair makul gerekçeler bulunduğu vurgulandı.
Protestolarda kitlesel katliamlar ve işkence
Rapora göre, 2025-2026 protestolarında İran güvenlik güçlerinin ölümcül güç kullanımı 31 eyaletin tamamında ağır sivil kayıplarına yol açtı. En fazla can kaybı Tahran, Kereç, Meşhed, İsfahan ve Reşt kentlerinde kaydedildi. Keskin nişancıların binaların çatılarından kalabalık gruplara ateş açtığı, Kereç’te ise göstericilerin dar sokaklara sıkıştırılarak üzerlerine ateş edildiği belirtildi.
Göstericilerin baş, göğüs ve göz bölgelerinden yaralandığı ve çok sayıda kişinin görme yetisini kaybettiği aktarıldı. En az 221 çocuğun yaşamını yitirdiği, güvenlik güçlerinin hastanelere saldırarak yaralıları ve sağlık çalışanlarını gözaltına aldığı kaydedildi.
Hükümetin 8 Ocak tarihinde başlattığı ve beş aydan fazla süren internet kesintisinin bilgi akışını yasadışı şekilde engellediği vurgulandı.
İdam cezaları ve sistematik suçlar
On binlerce kişinin keyfi olarak gözaltına alındığı, tutukluların işkence, hücre hapsi ve avukata erişim engeliyle karşılaştığı bildirildi. İran makamlarının cenazeleri ailelerine teslim etmek için para talep ettiği ve yakınlarını zorla yanlış beyanlara imza attırdığı da raporda yer buldu.
Hükümetin protestoculara yönelik idam cezasını artırdığı, Mart ve Ağustos 2026 arasında en az 29 erkeğin idam edildiği, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 70’ten fazla kişinin idam riski altında olduğu aktarıldı.
BM Misyonu yayımlanan raporda cinayet, hapis, işkence ve diğer insanlık dışı eylemlerin sivil nüfusa yönelik sistematik bir saldırının parçası olarak işlendiğini ve insanlığa karşı suç oluşturduğunu ifade etti.
ABD saldırıları ve savaş suçları
Rapor, ABD ve İsrail’in 28 Şubat tarihindeki saldırılarının ardından ABD’nin ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyerek savaş suçu işlediğine dair makul kanaate ulaştı. ABD’ye ait Tomahawk füzesinin Minab’daki Şecere-i Tayyibe İlkokulu’na düzenlediği saldırıda 120’si çocuk yaklaşık 150 kişinin katledildiği kaydedildi.
Lamerd kentinde ise spor kompleksi ve sivil yerleşim alanına atılan füzelerin tungsten bilyeleri yayması sonucu 22 sivilin yaşamını yitirdiği ifade edildi. BM Misyonu, İran ve ABD’ye ihlallere son verme, mağdurlara tam tazminat sağlama ve kalıcı barış için diplomatik kanallara dönme çağrısında bulundu.
DIŞ HABERLER
