Dargeçit’in Çukurdere (Gelîkur) köyünü ’90’larda boşaltmak zorunda kalan Acar ailesi, her yıl badem zamanı tekrar köylerinin yolunu tutuyor
Mardin’in Dargeçit ilçesine bağlı Çukurdere (Gelîkur) köyünü 1990’lı yıllarda koruculuk dayatması nedeniyle boşaltmak zorunda kalarak Şırnak’ın İdil içesine yerleşen Acar ailesi, kış mevsiminde tüketmek üzere hasat zamanı gelen bademleri toplamak üzere köyün yolunu tuttu.
Köylerinin ’90’larda boşaltılğını söyleyen Sultan Acar, köylerinin bademleri ile meşhur olduğunu ve her yıl sonbaharın gelmesi ile ailecek badem toplamaya gelediklerini söyledi.
Bir ağacın 2 saatte toplanabildiğini belirten Acar, “Sıcaklardan kaynaklı biz sabah erkenden gelip bademleri toplamaya koyuluyoruz. Bademlerimizi topladıktan sonra kendi aramızda bölüştürüyoruz. Topladığımız bademleri satmıyoruz, kış aylarında tüketiyoruz” diye konuştu.
‘Korucuk yüzünden terk ettik’
Badem toplama işine katılan Abdullah Acar da 90’lı yıllarda devletin “Ya korucu olacaksınız, ya da köyünüzü terk edeceksiniz” baskısı nedeniyle koruculuğu reddederek İdil’e göç ettiklerini hatırlattı. “Korucu olacağımıza köyümüzü terk ederiz dedik. Bizler bu dayatmayı kabul etmedik ve köyümüz boşaltıldı. Eskiden bizim köyümüzde pirinç, mercimek, bulgur istediğiniz her şey yetişiyordu. Ama köy boşaltıldıktan sonra kimse artık gelmedi ve üretim adına bir şey kalmadı” diyen Acar, köylerinde kalan tek ürünün badem olduğunu söyledi.
Sulamadan da büyüyor
Her yıl hasat zamanı köye geldiklerini anlatan Acar, şöyle devam etti: “Badem ağaçlarının bugünümüze kadar gelmesinin nedeni de iklim şartlarına dayanıklı olmasıdır. Mesela dolu yağdığında diğer ağaçların meyveleri zarar görürken bademin meyveleri zarar görmez. Bu da önemli bir avantaj. Yazın birkaç kez yağmur yağarsa su vermeye gerek olmuyor. Hatta hiç sulamadığımız da oluyor. Ama su verildiği zaman da tabii ki daha da güzel oluyor. Bu yıl yağmur düzenli yağdığı için de bademden iyi ürün elde ettik.”
Topladıkları bademleri güneşte kurutan sonra da kabukları ayıran Acar ailesi, hasadı satmadıklarını ve kış aylarında tükettiklerini dile getirdi.
MARDİN
