Brezilya’da bugün yapılacak devlet başkanlığı seçiminde yalnızca ülkenin yönetimi değil, dış politikanın yönü de belirlenecek. Flavio Bolsonaro ABD’ye yakınlaşmayı, Lula da Silva ise çok taraflı çizgiyi savunuyor
Brezilya’da devlet başkanlığı seçimleri bugün gerçekleştiriliyor. Seçim yarışında sol kanattaki mevcut lider Luiz Inacio Lula da Silva ile sağ kanattan Flavio Bolsonaro karşı karşıya geliyor. Açıklanan anketlerde iki aday başa baş bir görünüm sergilerken, bu kritik seçim hem ülkenin iç yönetimini hem de dış politikanın (ABD ile ittifak veya Çin’e yakınlık çizgisinin) yönünü belirleyeceği için uluslararası alanda da çok yakından izleniyor.
Adayların dış politikaları
Flavio Bolsonaro (Sağ Kanat): ABD Başkanı Donald Trump’a yakınlığıyla bilinen Bolsonaro, ABD ve diğer sağ muhafazakâr güçlerle daha yakın siyasi ve ekonomik ilişkiler kurulmasını istiyor. Göreve gelmesi hâlinde Brezilya’nın BRICS’teki yerini gözden geçirmeyi planlıyor ve Pekin’in doların küresel hâkimiyetini azaltma hedeflerine karşı çıkıyor. Uzmanlar, seçilmesi durumunda ABD’ye karşı fazla tavizkâr olabileceğini ve çevre koruma politikalarında geriye gidiş yaşanabileceğini belirtiyor.
Luiz Inacio Lula da Silva (Sol / Mevcut Çizgi): “Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir” mesajını veren Lula, herkesle konuşmayı ve ticaret yapmayı içeren çok taraflı klasik diplomasi çizgisini savunuyor. Çin, hâlihazırda Brezilya’nın en önemli ticaret ortağı konumunda bulunuyor. Lula yönetimi, çevre koruma ve iklim değişikliğiyle mücadele (Marina Silva’nın Çevre Bakanlığı gibi adımlarla) dış politikada ağırlık kazanmaya devam ediyor.
Çin ile ilişkiler
Bolsonaro’nun seçimi kazanması siyasi ilişkileri soğutabilecek olsa da uzmanlar, Brezilya tarım sektörünün Çin’e büyük ölçüde bağımlı olması nedeniyle ekonomik ve ticari ilişkilerde esaslı bir değişiklik beklemiyor. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei örneğinde olduğu gibi, sert söylemlerin ticari çıkarlar doğrultusunda yumuşatılması muhtemel görülüyor.
Ancak temel bilinmezlik, ABD’nin Brezilya’nın Çin’den uzaklaşması için ne kadar baskı yapacağı ve Bolsonaro’nun bu baskıya ne ölçüde boyun eğeceği.
Brezilya’nın uluslararası rolü
DW’de yer alan haberde uzmanların görüşlerine göre, seçim sonucu ne olursa olsun Brezilya; mali yardım sağlayacak ekonomik güce veya çatışmaları çözecek askerî kapasiteye (sert güce) sahip olmadığı için küresel sahnede ikincil bir aktör olarak kalacak. Buna rağmen ülke, Lula döneminde olduğu gibi Küresel Güney’in önde gelen aktörlerinden biri olmayı sürdürebilir; yeni ticaret koşulları, iklim politikası ve kalkınma meselelerinde uluslararası tartışmalara yön verebilir. Bolsonaro’nun kazanması hâlinde ise Jair Bolsonaro döneminde olduğu gibi çevre politikalarındaki zayıflama nedeniyle uluslararası alanda yalnızlaşma riski bulunuyor.
DIŞ HABERLER
