Her şeyin bir ahlakı var. Savaşın da, barışın da, sporun da. Hatta endüstriyel futbolun bile… Ama o gün Gijon Stadyumu’nda ne kadar ilke, kural varsa hepsi ayaklar altına alındı
Arif Mostarlı
Futbolun politik dalaverelere alet edilmesi, kitlelerin uyutulmasında kullanılması üzerine şimdiye kadar çok şey söylenmiştir ve çoğunlukla doğrudur da bunlar ama yine de futbol, oynaması da izlemesi de keyifli bir spordur. En azından birazcık dürüstçe oynandığında…
25 Haziran 1982’de, durum hiç öyle değildi. Tarihe ‘Gijon Rezaleti’ olarak geçen olay o gün yaşandı ve gazeteler ilk kez bir futbol maçı sonucunu “suç haberleri” kategorisinden verdiler! Gerçekten de, tüm dünyanın gözü önünde, ince matematiksel hesaplarla adeta bir tiyatro gibi oynanan Almanya-Avusturya maçı, tam bir dolandırıcılıktı.
İnce ince hesaplar
Okurlardan yaşı müsait olanlar hatırlar, o yıl İspanya’da yapılan Dünya Kupası’nda, Cezayir, hayranlık verici bir atak yaparak turnuvanın yıldızı olmuştu. Kupa fikstüründe 2. Grup’ta Batı Almanya, Avusturya, Cezayir ve Şili yer alıyordu. O dönem galibiyete 2 puan, beraberliğe 1 puan veriliyordu ve Cezayir, ilk maçta herkesi şaşırtarak efsanevi Batı Almanya kadrosunu 2-1 mağlup etmişti. Üstüne son grup maçında da Şili’yi de 3-2 yenerek grup aşamasını 4 puanla bitirmişti. Tek sıkıntı maçlarda yediği talihsiz gollerden ötürü averajının çok zayıf olmasıydı. Cezayir, Şili maçını Batı Almanya-Avusturya maçından bir gün önce oynamıştı ve bu durum iki Avrupalı takıma “hesap yapma” şansı veriyordu. Batı Almanya maçı 1-0 veya 2-0 kazanırsa, Batı Almanya birinci, Avusturya ikinci olarak el ele üst tura çıkacak, Cezayir ise elenecekti. Almanya’nın 3 veya daha farklı kazanması ya da Avusturya’nın puan alması durumunda ise Cezayir gruptan çıkıyordu.
Sahada yürümek
Durum bu kadar kritikken, 25 Haziran’da Almanya – Avusturya maçı, Gijon şehrindeki El Molinon Stadyumu’nda başladı. Batı Almanya, 10. dakikada Horst Hrubesch’in attığı golle 1-0 öne geçti. Böylece her iki takım için de “mükemmel senaryo” yakalanmış oldu. Geriye kalan 80 dakika ise tiksinti vericiydi. İki takım da sahada miskin miskin yürüyor, oyuncular ikili mücadelelere bile girmeden kendi sahalarında geri paslarla top döndürüp duruyordu. Öyle ki, ikinci yarıda iki takım sadece 3 şut çekmişti ve onları da “yanlışlıkla gol olmasın” diye dağlara taşlara atıyordu! 54. dakikadan sonra ise zaten hiç şut yoktu.
Bu duruma Alman ve Avusturyalı spikerler de isyan ediyor, Alman spiker maçı anlatmayı reddederken, Avusturyalı spiker ise izleyicilere “Özür diliyorum, lütfen televizyonlarınızı kapatın” diyordu. İspanyol seyirciler “Fuera, fuera!” (Dışarı, dışarı!) ve “Algeria, Algeria!” (Cezayir, Cezayir!) diye bağırıyor, oyunculara bozuk para atıyorlar, bazı Alman ve Avusturyalı taraftarlar da kendi takımlarının bayraklarını yakıyor ve sahaya girmeye çalışıyordu.
Maçtan sonra da Alman ve Avusturyalı futbolcular bir pişmanlık belirtmediği gibi otellerinin balkonundan kendilerini protesto eden Cezayirli taraftarların üzerine su balonu fırlatarak saygısızlık edebiliyorlardı. Dünyanın efendileri olduğunu düşünenler, futbolun da efendisi olduklarını gösteriyorlardı.
Elendik ama onurluyuz
Cezayir Futbol Federasyonu resmi olarak FIFA’ya şikâyet başvurusu yaptı tabii ama FIFA, görünürde “hiçbir kural ihlali yapılmadığı ve maçın skora etki edecek somut bir kanıt olmaksızın yasal bittiği” gerekçesiyle şikâyeti reddetti ve skoru tescilledi. Cezayir bu kararı “Avrupa merkezli futbol bürokrasisinin bir koruması” olarak nitelendirdi ve ”Biz turnuvadan başımız dik ve onurumuzla ayrılıyoruz, ancak Almanya ve Avusturya futbol tarihine silinmeyecek bir utanç lekesi bıraktı” açıklaması yaptı.
Bu arada, Gijon şehrinin yerel gazetesi El Comercio, “Suç haberleri” sayfasında, “Dün El Molinon Stadyumu’nda, 26 Alman ve Avusturyalı tarafından yaklaşık 40 bin kişinin dolandırıldığı bir soygun gerçekleşti” diye yazıyordu. Almanya’nın en yüksek tirajlı gazetesi Bild ise ertesi gün siyah bir kapakla çıkarak “Utanç verici!” manşetini atmıştı, bazı İspanyol gazeteleri de 1938’de Hitler’in Avusturya’yı ilhak etmesini hatırlatarak olayı “Anschluss” başlığıyla duyurmuştu.
Ancak rezalet öyle büyüktü ki, FIFA, sonraki turnuvalarda benzer bir durumun önüne geçmek amacıyla büyük bir kural değişikliğine giderek, artık Dünya Kupası grup aşamasındaki son maçların tamamının aynı gün ve aynı saatte oynanmasına karar verildi. Bugün bütün büyük turnuvalarda uygulanan eş zamanlı son maç kuralının var olma sebebi tamamen Gijon’da yaşanan bu rezalet olmuştu.
***
Neyse işte, olup bitti bütün bunlar ama en çarpıcı olan turnuvanın finaliydi. Allah’ın sopası yok derler ya hani, sonuçta ne Almanya şampiyon olabildi ne de Avusturya. Şampiyon, finalde Almanya’yı 3-1’lik bir sonuçla eze eze yenen İtalya olmuştu. Geriye, o günlerde dünyanın en sevilen Alman oyuncuları olan Schumacher, Rummenigge, Breitner, Matthäus gibi yıldızların sicillerindeki kara leke kaldı.
