CİSST ve PRI’nın raporuna göre cezaevlerinde ölüm oranları toplumun geneline göre yüzde 50 daha yüksek
Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) ve Penal Reform International (PRI) tarafından yayımlanan “Hapisteki ölümler: Dünya genelinde hapisteki ölümlerin nedenlerinin, bunlara müdahalenin ve önlenmesinin incelenmesi” raporunun çevirisi yayımlandı. Raporda Türkiye’nin de dahil olduğu 25 ülkede cezaevleri incelendi. Cezaevlerinde ölüm oranlarının toplumun geneline göre yüzde 50 daha yüksek olduğu vurgulandı.
Dünya genelinde 25 ülkeden ve 19 Avrupa cezaevi idaresinden alınan anket yanıtları değerlendirildi. Raporda, “gözaltında ölüm” kavramının uluslararası kabul görmüş bir tanımı olmadığı ve 25 ülkeden yalnızca 11’inin cezaevlerindeki ölümlerle ilgili resmi bilgi yayımladığı belirtildi.
‘Ölümlere dair veri paylaşılmıyor’
Brezilya’da 2009-2018 yılları arasında gözaltındaki ölümlerle ilgili yapılan akademik bir incelemede, gerçek ölüm sayısının resmi rakamların 2.2 katı olduğu ortaya çıktı. Hindistan’da ise 2015’te gözaltındaki 97 ölümden yalnızca 31’i Ulusal İnsan Hakları Komisyonu’na bildirildi, bunlardan sadece 26’sı otopsiye gönderildi.
Ölüm nedenleri
Cezaevlerindeki ölüm nedenleri şiddet, işkence, bulaşıcı hastalıklar, yetersiz beslenme, yaşlılık, uyuşturucu ve intihar olarak sıralandı. Tüberküloz (TB), kolera, HIV, Ebola ve Kovid-19 gibi bulaşıcı hastalıkların cezaevlerinde hızlı yayıldığı, aşırı kalabalık ve kötü koşulların durumu daha da kötüleştirdiği belirtildi. 2017’den bu yana cezaevlerinde HIV yaygınlığı yüzde 3.8’den yüzde 4.3’e yükselmiş, bu da hapisteki kişilerin HIV ile yaşama olasılığının genel nüfusa göre altı kat daha fazla olduğunu göstermektedir. TB enfeksiyon oranları ise toplumdakinden 10 ila 100 kat daha yüksektir.
Ana neden hastalık ve yaşlılık
Kardiyovasküler hastalıklar ve kanser gibi bulaşıcı olmayan hastalıklar, cezaevlerindeki ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer aldı. Raporda, Türkiye’nin de dahil olduğu Latin Amerika ve Güney Asya ülkelerinde “hastalık” ve “yaşlılık” başlıca ölüm nedenleri olarak belirtilirken, yüksek gelirli ülkelerde “doğal nedenlerin” öne çıktığı vurgulandı.
’28 bin 670 kişi ölüm cezasına çarptırıldı’
Raporda, 2021 yılı itibarıyla dünya genelinde en az 28 bin 670 kişinin ölüm cezasına çarptırıldığı bilgisi yer aldı. Ukrayna’da 2010-2018 yılları arasında müebbet hapis cezası çeken 256 kişinin cezaevinde öldüğü, bu sayının müebbet hapis cezası çekenlerin yaklaşık altıda birini oluşturduğu belirtildi. Cezaevlerindeki ölümlerin önlenmesi için devletlere şeffaf bilgi paylaşımı ve cezaevi koşullarının iyileştirilmesi önerildi.
HABER MERKEZİ
