Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı’na dair konuşan katılımcılar cumhuriyetin ikinci yüzyılında toplumsal barış ve yeni bir toplumsal sözleşmenin mümkün olduğunu söyledi. Konuya dair konuşan Doç. Dr. İkbal Dürre, Abdullah Öcalan’ın ‘Kök yasa’ kavramına dair, ‘Kanserleşmiş bir yapı var. Ancak ve ancak bu yapının içine sağlıklı bir hücreyi yerleştirebilirsiniz’ dedi
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 yılında yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum” çağrısının üstünden bir yılı aşkın bir süreç geçti. Çağrının ardından demokratikleşme, toplumsal barış ve yeni bir toplumsal sözleşmeye dair tartışmalar hem ülke gündeminin merkezine yerleşti.
İkinci yüzyılına giren cumhuriyette ortak yaşam inşa etme tartışmalarına dair 13-14 Haziran tarihlerinde İstanbul’da “İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı” düzenlendi. Cumhuriyetin ikinci yüzyılında demokratik dönüşümün nasıl sağlanacağına dair çok sayıda aydın, sanatçı, akademisyen ve siyasetçinin sözü konferans aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıldı.
Konferansa katılan; Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. İkbal Dürre, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) PM üyesi Asiye Kolçak ve Ölüye Saygı ve Adalet İnisiyatifi Eşsözcüsü Burcu Çelik, değerlendirmelerde bulundu.
‘Bu çalışmalar devam ettiği sürece ideal dalga dediğimiz şey oluşacak’
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin yalnızca Kürtler açısından değil, Türkiye’de yaşayan tüm halklar ve bölge için önemli bir fırsat sunduğunu söyleyen Doç. Dr. İkbal Dürre, Kürtlerin taleplerinin son dönemde daha somut ve anlaşılır hale geldiğini ve bu taleplerin Türkiye’nin genel çıkarlarıyla çelişmediğini, aksine demokratikleşme ve toplumsal barış açısından ortak bir zemin oluşturduğunu ifade etti.
Var olan sürecin başarıya ulaşmasının sadece Türklere ve Kürtlere, bağlı bir durum değil, bölgesel konjonktür ve uluslararası konjonktürle de direkt bağlantılı bir durum olduğunu ifade eden İkbal Dürre, “Bu çalışmalar devam ettiği sürece bir gün ideal dalga dediğimiz şey oluşacak. Bütün bu faktörler bir araya gelecek ve doğru bir sonuca ulaşacaktır diye düşünüyorum” dedi.
Rojava’daki gelişmeleri Türkiye’deki genel gelişme ile direkt bağlantılı olduğunu söylen İkbal Dürre, Kürt siyasetinin de Rojava’yı bir şekilde Kürtlerin genel iç siyaseti gibi görmesi gerektiğini ve biraz daha kapsayıcı, biraz daha somut, kısa vadeli somut hedefler koyarak ilerlemesi gerektiğini belirtti.
‘Kanserleşmiş yapının içine sağlıklı hücre yerleştirebiliniz’
Abdullah Öcalan’ın “kök yasa” ve “kök hücre” söylemlerine değinen İkbal Dürre, “Kök hücre meselesi, temiz, sağlam ve var olan çürümüş yapıyı kurtarmak için tıbbi açıdan, bilimsel açıdan kullanılan bir terim ve önemli bir terim. Kanserleşmiş bir yapı var. Bu yapının böyle aspirin tedavisiyle ya da sıradan ameliyatlarla çözülmesi imkansız. Çok yeni bir yaklaşım gerekir. Kök hücre meselesi bu anlamda önemlidir. Ancak ve ancak bu yapının içine sağlıklı bir hücreyi yerleştirebilirsiniz. Öyle olması lazım ve bu hücrenin o kanserli yapıya -ki şu anda Kürtlerin etrafını saran, sarmalayan, tarihsel olarak gelişen yapının özü budur- bunun iyileşmesi için bu yerleştirilecek olan kök hücrenin önünün açılması da bu tür faaliyetlerle oluyor. Yoksa başka türlü bu işin böyle göstermelik ya da kök hücre olmayan, o metodun kullanılmadığı şekilde çözülmesi çok zaman alır. Çünkü ben her hâlükârda şöyle düşünüyorum; Ortadoğu’da var olan Kürt potansiyelinin hem nitelik hem nicelik olarak er ya da geç kendisi açısından ve bölge açısından doğru yeri bulacağını ve kurumsallaşarak, statüleşerek kendi sorununu çözebilecek bir aşamaya geleceğine inancım sonsuz. Bu sadece bir zaman meselesi ve biz bunun barışçıl yollardan ve diğer halklar için de bir çözüm üreterek olmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
‘Bir yüzyıl daha asimilasyon politikalarıyla yürünemez’
DEM Parti PM üyesi Asiye Kolçak ise, geçtiğimiz yüz yılda Türkiye’de başta Kürt halkı olmak üzere bütün etnik grupların antidemokratik uygulamalar sonucu ötekileştirildiklerini de vurguladı. Asiye Kolçak, “Bir yüzyıl daha asimilasyon politikalarıyla yürünemez ve bu yüz yıllık inkârdan çıkılması gerekir. Bütün kimliklerin tanınması ve anayasal güvenceye kavuşturulması gerekir. ‘Kürtler bizim kardeşlerimizdir’ sözü ise barışı ilerletmez” dedi.
Asiye Kolçak, sokağın dilinin iktidarın muhalefeti dizayn etme krizinin somut göstergesi olduğunu kaydederek, sokakta bir sosyal patlamanın yaşandığını söyledi. Asiye Kolçak, bu sosyal patlamanın önüne geçebilmenin tek yolunun ise iktidarın yüz yıllık inkârcı anlayıştan vazgeçmesi olduğunu dile getirdi.
‘Geçmiş deneyimlerin ötesine geçilmeli, mevcut ihtiyaçlar konuşulmalı’
Ölüye Saygı ve Adalet İnisiyatifi Eşsözcüsü Burcu Çelik, “Bugün gelinen aşamada yeni bir dönemin tartışıldığı görülüyor. Ancak bu klasik anlamda bir barış süreci olarak tanımlanamaz. Yıllardır asimilasyon politikaları, Kürt sorunu ve kimliklere dönük baskılar tartışılıyor. Artık geçmiş deneyimlerin ötesine geçerek mevcut ihtiyaçların konuşulması gerekiyor. Toplumun farklı kesimlerinin ortak beklentisi eşit ve demokratik bir yaşam. İnsanların duymak istediği en güçlü mesaj birlikte yaşayabileceğimiz gerçeğidir. Ancak bunun yolu tanınmaktan, eşit yurttaşlıktan ve demokratik bir zeminin oluşturulmasından geçiyor. Bu nedenle anayasa ve hukuk tartışmaları da bu sürecin önemli başlıkları arasında yer alıyor” diye konuştu.
Demokratik Cumhuriyet fikrinin bir tehdit değil, ortak yaşamı güçlendirecek bir zemin olarak görülmesi gerektiğini belirten Burcu Çelik, bu tartışmaların daha fazla toplumsallaştırılması gerektiğini söyledi.
Burcu Çelik, kalıcı barışın en önemli unsurlarından birinin yüzleşme ve tanıklık olduğunu vurguladı. Burcu Çelik, “Kurucu tarihin halkların gerçek tarihiyle yüzleşmesi gerekiyor. Yaşananları görmezden gelerek demokratik bir gelecek kurulamaz” ifadelerini kullandı.
Kaynak: JINNEWS-MA
