DEM Parti Şirnex Milletvekilleri, Kürt özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenler için düzenlenen anmalar gerekçe gösterilerek yapılan gözaltı ve soruşturmaları İHİK’e taşıdı
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şirnex Milletvekilleri Newroz Uysal Aslan, Ayşegül Doğan ve Mehmet Zeki İrmez, Kürt özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenler için yapılan anmalar gerekçesi ile düzenlenen gözaltı ve soruşturmaları Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na (İHİK) taşıdı.
Komisyon Başkanlığı’na sunulan dilekçede, yıllardır yaşanan çatışmalarda farklı tarihlerde hayatını kaybeden PKK’lilerin kimliklerinin Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında açıklanmaya başlandığı, ailelerin de bu kapsamda anma düzenlediği belirtildi.
‘Münferit değil’
Dilekçede; İçişleri Bakanlığı’nın daha önce aynı kapsamdaki bir soru önergesine verdiği cevapta “Kamu görevlilerince yas tutulmasını veya taziye yapılmasını engellemeye yönelik herhangi bir uygulama yapılmamakta” denildiği hatırlatıldı. Buna karşın Şirnex’te cenaze, taziye, yas ve anma süreçlerinin farklı tarihlerde tekrar kolluk ve idari uygulamaların konusu olmasının, bu alandaki uygulamaların münferit vakalar üzerinden ele alınmasını yetersiz kıldığı vurgulandı.
‘Anmalara saygı gösterilmeli’
Dilekçede; Barış ve Demokratik Toplum Süreci bakımından da kimliklerin açıklanması, cenazelerin ailelerine ulaştırılması, mezar yerlerinin belirlenmesi ve ailelerin yakınlarını anmasına saygı gösterilmesinin toplumsal barışın temel koşulları arasında olduğu kaydedildi. Yasın soruşturma, ifade, gözaltı veya idari baskı konusu hâline gelmesinin, geçmişte yaşanan uygulamaların farklı biçimlerde yeniden üretilmesi riskini taşıdığı belirtildi.
Talepler
Başvuruda, 3686 sayılı Kanun uyarınca Komisyonun inceleme ve bilgi isteme yetkisine dikkat çekilerek şu taleplere yer verildi:
- 26, 27 ve 28 Ağustos 2026 tarihlerinde Cizre’de gerçekleştirilen taziye ve anmaların ardından Mehmet Halil Özen’in ailesinden, aralarında annesi ve ileri yaştaki aile bireylerinin de bulunduğu 12 kişinin ifade ve sorgulama amacıyla çağrılmasının, yas tutma, taziye kabul etme ve anmaya katılma hakkı üzerinde yarattığı baskı ve caydırıcı etkinin insan hakları bakımından incelenmesi,
- Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında kimlikleri açıklanan kişilerin ailelerinin gerçekleştirdiği taziye ve anmalar sırasında ve sonrasında yaşanan uygulamalar da dâhil olmak üzere, Şırnak’ta cenaze, defin, mezarlık, taziye ve anma süreçlerine yönelik kolluk ve idari uygulamaların İçişleri Bakanlığı, Şırnak Valiliği, ilgili kaymakamlıklar ve diğer kamu kurumlarından bilgi ve belge istenerek bütünlüklü biçimde incelenmesi,
- Bundan sonra gerçekleştirilecek taziye ve anmalar ile sürdürülecek yas süreçlerinde ailelerin baskı ve caydırıcı uygulamalara maruz kalmasını önlemek ve yaslarını bireysel ve kolektif biçimde yaşayabilmelerini güvence altına almak amacıyla alınması gereken somut tedbirlerin belirlenmesi, ilgili kamu kurumlarına gerekli tavsiyelerde bulunulması ve bu tavsiyeler doğrultusunda atılan adımların takip edilmesi,
- Komisyonca gerçekleştirilecek inceleme, ilgili kurumlardan alınacak bilgi ve belgeler ile tavsiyeler doğrultusunda alınacak tedbirlerin sonucu hakkında başvuru sahiplerinin bilgilendirilmesi
Anmalara katılan ailelerin ifadeye çağrılması protesto edildi
ANKARA
