İki yıl evvel MÜSİAD Başkanı Mahmut Asmalı “Anadolu’nun hem geçim şartları daha iyi hem kira fiyatları daha düşük. Asgari ücretin 3’te 2’sine çalışırım diyenler var” şeklinde konuşmuştu. Arzusu, bölgesel asgari ücretin tekrar uygulanmasını sağlamak.
Sözüm ona halkının yoksulluğuna üzülür ve onun iyiliğini ister hepsi. Gelgelelim sarf ettiği söze dikkatle baktığımızda, görürüz ki “Anadolu’nun daha iyi geçim şartlarına” göz dikmiş.
Şu Anadolu’yu gezen hangi insan acaba “geçim şartları ne kadar güzel” der. Anadolu’da gördüğümüz, yoksulluk, ihmal edilmişlik ve geride bırakılmışlıktır. Birincisi söz ettiği gibi bir Anadolu yok, ikincisi oradaki insanımızı daha düşük asgari ücret alır hale getirmeye hakkınız yok.
Kapitalist sistemin erbapları, işçi sınıfının arasında eşitsizlikler yaratarak yürümenin derdindedir hep. Daha savunmasız, örgütsüz ve sendikasız yakaladığını ezer ve geri kalanlara şunu der: “Bakın siz onlar kadar kötü değilsiniz, halinizden memnun olun ve hatta bu avantajlı durumun sürmesini sağlayın.” Hani 1 Mayıslarda söylediğimiz “İşçi sınıfının uluslararası birliği, dayanışması ve mücadelesi” prensibine tam burada ihtiyaç var. İşçi sınıfının bir kesimi “tamam ben daha iyi durumdayım, diğer kesim düşük ücretle devam etsin” demez ve böyle bir rölativiteden medet ummaz. Birlik, dayanışma, sınıf kardeşliği ve ortak mücadele bunu gerektirir. Fakat ne acıdır ki durum böyle değil. Sarı sendikalar ve sarı solcular sınıf kardeşliği ve ortak mücadele perspektifini çoktan geminin pruvasından attılar.
Bazen solculukla iki gram alakası olan ama Marksizmle ilgilenmeyenler “ekonomizm”den bahsediyor. Bu arkadaşlara göre ekonominin ya da üretim ilişkilerinin ele alındığı her durum ekonomizmdir. Karl Marks’ın Kapital adlı eserinin birinci cildinin, kapağını dahi kaldırmadıklarını bu hallerinden anlıyorum. O eserde, 780 sayfa boyunca üretim ilişkileri ve bir nevi iktisadi alan incelenir. Sandıkları gibi zerre kadar ‘vatan millet Sakarya’ konusu ya da burjuvaziye kabaca sövüp sayma yoktur. Sakince değerin nasıl ortaya çıktığı açıklanır.
Vladimir Lenin’e bakacak olursak ömrü burnunun ucunu göremeyen ekonomistlere laf anlatmakla geçmiştir. “Ne Yapmalı?” kitabında, etraflı bir şekilde bunu anlatır. Ona göre sadece bir birim, bir fabrika, bir yerel düzeyde işçi mücadelesini yeterli görmek ekonomizmdir. Rusya çapında mücadelenin ortaklığına, bütünlüğüne hiç yanaşmamak bunun sonucudur. Ekonomistler sadece kendi bölgesindeki işçilerin çıkarı için çalışır ve kargadan başka kuş tanımaz. İşçi sınıfının ülke çapındaki kazanımları ve iktidarı, çarlık rejiminden kurtulmak, ulusların ezilmesi, genel ülke siyaseti gibi konular ekonomistleri asla ilgilendirmez.
Rusya’da çıkan, İşçi Düşüncesi gazetesinde ekonomistler şöyle yazıyordu: “Bırakın işçiler, sadece bir nevi gelecek nesil için değil, kendileri ve çocukları için savaştıklarını bilerek mücadelelerini sürdürsünler her zaferin düşmandan alınan her karış toprağın, kendi kişisel refahlarına tırmanan merdivende bir basamak daha olduğunu hatırlasınlar. (…) ‘İşçiler, işçiler içindir’.”
Ekonomistler, mücadeleyi uzun vadeli amaca sahip olmaktan, bütün işçileri kapsamaktan, ortak örgütlenmeden ve demokrasi çabasından soyutlar. Büyük ve bütünsel projeyi; tek bir birime, yerele ve hatta alıntıda görüldüğü gibi bireyler derekesine düşürür.
O nedenle işçiyi birimlere bölen ve onu ortak çıkarından, iktidar mücadelesinden uzaklaştıran bütün yaklaşımlardan geri durmalıyız. Bölgelere göre asgari ücret uygulaması tam olarak buna hizmet eder. Asla İstanbul’da çalışan işçinin ücreti yükseltilmeyecek aksine Antep’te çalışan işçinin ücreti düşürülecektir. İşçi sınıfına vaat edilen yine kendi içindeki “eşitsizlik imkânı”dır. Daha iyi şartlara sahip olan işçi bloğu sus payını alıp oturmalıdır.
Haşa; kimse yukarıdaki fabrika sahibinden, holding sahibinden, sermaye sahibinden hak ve pay istemeyi akılından dahi geçirmesin. Mevcut rejimin yapacağı tek cömert iş, kendini savunamayan emekçi kesimden alıp diğer kesimlere hediye etmek olabilir. Bütün bir asgari ücret uygulaması da budur zaten. Diğer çalışan kesimlere denmektedir ki, “şükredin, siz asgari ücret almıyorsunuz”. Asgari ücretin biraz üstünde ücret alma düzeni; bu kadar yaygın olarak asgari ücret alanların üzerine kuruludur.
İşçi sınıfının bir bölgesinde yer alanlarının düşük ücret alması, işçi sınıfının meselesini çözmez. İşçi sınıfı ortak mücadele edemez şekilde parçalara bölünmesine geçit veremeyiz.
Asgari ücretin en az sayıda işçiye uygulanması sağlanmalıdır. Her şeye rağmen uygulandığı durumda ise yaşam şartlarına, milli gelire, enflasyona göre ve ülke çapında belirlenmesini savunuyoruz.
